تزئین‌گرایی، آفت باغ‌های ایرانی میراث جهانی

نوع مقاله: ترویجی

نویسنده

استادیار دانشکده هنر، دانشگاه بیرجند، ایران.

چکیده

نوشتار حاضر سعی دارد تصویری کلی از وضعیت فعلی منظر کشاورزی باغ‌های ایرانی ثبت‌شده در میراث جهانی یونسکو ارائه نماید. باغ‌های مورد مطالعۀ میدانی در این پژوهش عبارتند از: باغ عباس‌آباد (بهشهر)، باغ فین (کاشان)، باغ اکبریه (بیرجند)، باغ دولت‌آباد (یزد)، باغ پهلوان‌پور (مهریز)، باغ چهلستون (اصفهان) و باغ شاهزاده (ماهان).
در خصوص نتایج این مطالعه باید گفت علی‌رغم اصالت و هویت‌بخشی منظر مثمر در باغ ایرانی، توجه چندانی به حفاظت، مرمت و مطالعۀ آن نشده است. در باغ‌های فین کاشان و چهلستون این منظر کاملاً از بین رفته و به منظر زینتی غیراصیل تبدیل شده است. منظر کشاورزی باغ عباس‌آباد نیز در حال حاضر وجود ندارد. منظر تولیدی باغ‌های اکبریه، شاهزاده و پهلوان‌پور در حال حاضر موجود است که اقداماتی جدی در خصوص حفاظت و بهسازی آن باید صورت پذیرد. سطح مولد باغ دولت‌آباد، تغییر کاربری نیافته است اما حالت پویا و سرزنده‌ای هم ندارد. تدوین اصول و معیارها با مشورت‌گرفتن از صاحب‌نظران و خبرگان و انتشار آن در میان پایگاه‌های باغ‌های ثبت‌شده در میراث جهانی، بازدیدهای مکرر و دعوت از صاحب‌نظران داخلی و خارجی، می‌تواند زمینه را برای احیای دوبارۀ بخش تولیدی باغ‌های ایرانی فراهم آورد تا تصویر کاملی از این باغ در معرض دید گردشگران و پژوهشگران قرار گرفته و زمینه برای برنامه‌ریزی و توسعۀ گردشگری کشاورزی نیز فراهم شود.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Misadventure of decorative management in the World Heritage’s Persian gardens

نویسنده [English]

  • seyyedmohammadreza khalilnezhad
Assistant Professor Faculty of Art, University of Birjand, Iran.
چکیده [English]

This paper is an attempt to present a general view of the current status of the agricultural landscapes in seven Persian gardens, which all have been registered by UNESCO as the World Heritage property (cultural landscape). The cases studies are Abbas Abad garden (Behshahr), Fin garden (Kashan), Akbariyeh garden (Birjand), Dolat Abad garden (Yazd), Pahlavanpour garden (Mehriz), Chehelsotun garden (Isfahan), and Shazadeh garden (Mahan).The findings of this study show there is not sufficient attention toward the conservation and restoration of productive greenery in Persian gardens. In Fin and Chehelsotun gardens the agricultural landscape has completely devastated and converted to the non-original decorative green spaces. In the same way, the visitors of Abbas Abad garden do not observe any productive areas in the garden periphery. On the other hand, the fruit-bearing greeneries in Akbariyeh, Shahzadeh, and Pahlavanpour gardens have been preserved. Nevertheless, the serious and pursuant actions should be taken for revitalizing the productive sceneries of these historical gardens. Finally, the agricultural lands of Dolat Abad garden have fortunately not yet been converted, but do not have the active and vivid condition. In conclusion, beyond conserving the architectural features of Persian gardens, it is also vital to be revived their agricultural landscapes. Finally, it should be mentioned that revitalization and rehabilitation the productive greeneries in historical gardens is a fundamental way to demonstrate the genuine Persian garden.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Persian garden
  • World Heritage
  • Agricultural landscape
  • Conservation
  • Agritourism
• اکبرزاده، مینا و ادیبی، علی‌اصغر. (1392). منظر سلامت باغ‌های شفابخش رویکرد باغ ایرانی به سلامتی. مجلة منظر، 5 (24): 18-21.
• براتی، ناصر. (1383). باغ و باغسازی در فرهنگ ایرانی و زبان فارسی. مجلة باغ نظر، 1 (2): 3- 15.
• حیدرنتاج، وحید. (1392). طراحی باغ مستوفی به سبک ایرانی. مجلة منظر، 5 (22): 10-13.
• متدین، حشمت‌الله. (1389). علل پیدایش باغ‌های تاریخی ایران. مجلة باغ نظر، 7 (15): 51-62.
• نعیما، غلامرضا. (1390). باغ‌های ایران: که ایران چو باغیست خرم بهار. تهران: انتشارات پیام.
• نقی‌زاده، محمد. (1392). جلوه‌های زیبایی در باغ ایرانی. مجلة منظر. 5 (22): 6-9.
• Clarck, E. (2004). The art of Islamic garden. Wiltshire: Crowood Press.
• Ruggles, D.F. (2008). Islamic gardens and landscapes. Philadelphia: University of Pennsylvania Press.