ارزیابی رویکرد طراحی در بوستان نهج‌البلاغه و جوانمردان

نوع مقاله: ترویجی

نویسندگان

1 پژوهشگر دکتری معماری، دانشگاه تهران.

2 کارشناس ارشد معماری منظر، دانشگاه تهران.

چکیده

 
روددره‌های تهران که در گذشته به عنوان یک اکوسیستم طبیعی اثر مطلوبی بر محیط زیست شهر داشته و مکان مناسبی برای رویدادهای اجتماعی مردم بوده‌اند، نقش مهمی در تقویت حس مکان و هویت بخشی به منظر شهر ایفا می‌کردند. این عناصر با تعریف جهت توسعه تهران در امتداد خود به مهم‌ترین اندام طبیعی در ساختار کالبدی شهر تبدیل شدند. تجاوز ساخت و سازها به حریم روددره‌ها و رشد کالبد مصنوع شهر، منجر به برهم زدن تعادل میان محیط طبیعی و مصنوع شهر و تضعیف نقش روددره‌ها در کیفیت منظر شهری تهران شد، اما هنوز با وجود بناهای انبوه و بلند نقش مهمی در شکل شهر، هویت و خوانایی آن ایفا می‌کنند. به همین جهت در سال‌های اخیر مورد توجه مسئولان و برنامه‌ریزان شهری بوده و ساماندهی و احیاء آنها با هدف توجه به ظرفیت‌های طبیعی و تعدیل اثرات نامطلوب رشد کالبد مصنوع، از برنامه‌های اصلی طرح جامع شهر تهران قرار گرفت. از سال 1386 روددره های شهر تهران به عنوان اندام‌های طبیعی شهر مورد توجه قرار گرفته و بر نقش تفرجی آنها در طرح جامع اخیر تأکید شده است. با وجود این روند برنامه‌ریزی و اجرای معدود پروژه‌های مرتبط با رودرده‌های تهران حاکی از آن است که ظرفیت‌های مهم‌ترین عناصر طبیعی و هویتی شهر تهران در هر سه بعد پایداری شهری و در دو مقیاس برنامه‌ریزی و طراحی فضا مغفول مانده است. در نتیجة اقدامات صورت گرفته، اصلی‌ترین مؤلفه‌های طبیعی ‌ـ‌ ساختاری شهر تهران به بوستان‌هایی شهری تبدیل شده‌اند. این نوشتار تلاش می‌کند با دیدی انتقادی از خلال بررسی دو پروژه ساماندهی روددره کن (بوستان جوانمردان) و ساماندهی روددره فرحزاد (بوستان نهج‌البلاغه)، رویکردهای حاکم در مدیریت و برنامه‌ریزی شهری و طراحی فضایی این پروژه‌ها در شهر تهران را مورد توجه قرار دهد و میزان موفقیت آنها در دستیابی به اهداف توسعه پایدار شهری در دو مقیاس مذکور را ارزیابی کند.
 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Artificial Nature

نویسندگان [English]

  • Ayda Alehashemi 1
  • Moloud Shahsavargar 2
1 Ph.D. Candidate in Architecture, University of Tehran, Iran.
2 M.A in Landscape Architecture, University of Tehran, Iran.
چکیده [English]

Tehran's River Valley has had positive effects on the environment and it has played an important role in strengthening a sense of place and identity as a natural ecosystem of the city and as a place for social events. Expanding Tehran development along the valley has led to creation of the most important natural organs in the physical structure of the city. The invasion of construction and the built fabric of the city to the River Valley have resulted in disruption of the balance between the natural environment and the built urban landscape of the city and it has undermined the quality of role of River Valley in Tehran's urban landscape. There are still large and tall buildings which define formation, identity and legibility of the city. For this reason, in recent years the authorities have been planning, organizing and restoring them to a full potential detrimental effect of the artificial body, the original plan was comprehensive plan of Tehran. Since 2007 Tehran's River Valley was considered natural part of the city and its recreational function in the master plan have been underscored. However, the planning and implementation of few projects on Tehran's River Valley suggests that the potential of natural and important component of identity in Tehran in three dimensions of sustainable urban management and urban planning and design in the space scale have been neglected in a serious way. The taken actions changed the major natural -structural elements of the city into urban gardens. This paper attempts to critically review two projects within the organizing Kann River Valley (Park Javanmardan) and organizing Farahzad River Valley (Park Nahjolbalaghe). Approaches to the management, urban planning and design of these projects in Tehran will be criticized and their success in achieving the goals of sustainable urban development in these two measures will be studied as well.

کلیدواژه‌ها [English]

  • River valley
  • Sustainable urban development
  • natural potentials
  • Tehran
  • Nahjolbalaghe Garden
  • Javanmardan garden