فرایند برنامه‌ریزی و اجرای پروژه‌های شهری تهران

نوع مقاله: ترویجی

نویسنده

پژوهشگر دکتری شهرسازی، دانشگاه تهران.

چکیده

شهرداری تهران در سال‌های اخیر دست به اقدامات متنوع و متعددی در انجام پروژه‌های شهری و در راستای محورهای مختلف توسعه زده که چهره و مناظر جدیدی را برای شهر ایجاد کرده است. آسیب‌شناسی انجام گرفته نشان می‌دهد ویژگی‌های مثبت و منفی بسیاری در این پروژه‌ها قابل بحث و بررسی است که می‌توان در چهار گام تعریف پروژه، برنامه‌ریزی و طراحی، اجرای پروژه و ارزیابی و بازنگری به آنها پرداخت. عدم توجه به اولویت‌ها و ضرورت‌های پیش‌بینی شده در طرح‌های بالادست و «برنامه ـ محور» نبودن روند تعریف پروژه از آسیب‌های موجود در طرح‌های تهران امروز است. همچنین عدم «نیازسنجی» در کنار امکان‌سنجی پروژه‌ها نیاز به لزوم یا ضرورت آنها را مشخص نمی‌کند. در برنامه‌ریزی و طراحی پروژه‌ها، آسیب‌هایی در روند انتخاب مشاوران برنامه‌ریزی و طراحی و همچنین نظارت بر عملکرد آنها وجود دارد. به علاوه، پیوست‌های مختلف اجتماعی، اقتصادی، و زیست‌محیطی در برخی موارد از استقلال و استحکام لازم برخوردار نیستند. روند تصویب پروژه‌های شهری و ضعف در مشارکت مردمی در فرایند تهیه و تصویب برنامه‌ها جزء نقاط ضعف پروژه‌های تهران است. در بخش اجرا، عدم تبیین نظام تحقق‌پذیری و شفافیت پروژه‎ها مورد تحلیل و نقد است. در نهایت نیز در مرحله بازنگری و ارزیابی عدم وجود شاخص‌های ارزیابی و نیز فقدان سازمان ناظر بر این بازنگری از دیگر مسائلی هستند که نقاط قوت و ضعف این پروژه‌ها را مشخص می‌کنند. در این میان نقد و تحلیلی ساختاری در این فرایند می‌تواند به راهکارهایی برای ارتقای کیفی پروژه‌ها کمک کند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

From Contemplation to Action

نویسنده [English]

  • Mohammad Saleh Shokouhi Bidhendi
Ph.D. Candidate in Urbanism, University of Tehran, Iran.
چکیده [English]

In recent years Tehran Municipality has undertaken several projects that have changed the landscape of the city. A pathology of these projects shows that there are positive and negative issues in the four steps of definition of the project, planning and design, project implementation and project evaluation and review. In the first step, neglecting the priorities and needs of the city which have been mentioned in the strategic plan of Tehran is a problem. In the planning process of the projects, there are restrictions in the selection of consultants of planning and design and supervision on their studies. In some cases, social, economic, environmental and cultural appendices of the study are not independent and strong. In addition, the procedure of approval of projects has problems because of lack of certain criteria. In addition, poor public participation in the process of preparing and approving projects can be considered as weaknesses in Tehran. In the implementation step, the lack of financial transparency of the projects is has been criticized. Finally, the lack of evaluation indicators and a monitoring institute are some other questions in these projects. The review and analysis of the process can help to improve the quality of projects.

کلیدواژه‌ها [English]

  • urban projects
  • Tehran Municipality
  • Planning Process
  • Pathology
  • evaluation