معماری منظرگرا؛ ارتباط بین منظر رود کارون و معماری لبۀ آن

نوع مقاله: ترویجی

نویسنده

کارشناسی ارشد معماری اسلامی

چکیده

توجه ایرانیان به مناظر طبیعی خصوصاً آب همواره در شکل گیری سکونتگاههای آنها تأثیرگذار بوده که این توجه از نیاز ساکنین منطقه به آب نشأت گرفته است. در بین زرتشتیان و مسلمانان آب عنصری مقدس و لازمۀ طهارت بوده است. ایرانیان گاه با شکل گیری سکونتگاه ها در اطراف آب و گاه با انتقال آب به درون سکونتگاه ها نظیر اتفاقی که در فات مرکزی می ‌افتد، بر اهمیت آب تأکید می کنند. شهر شوشتر به عنوان نمونه ای از مجموعه سکونتگاه ها با شکل گیری میان دو انشعاب کارون به حیات خود ادامه داده است. جریان آب در این رود- شهر موجب خلق فضاهای متفاوتی شده است. نظرگاه، واکنش معماری شوشتر به منظر رود و به عنوان واسط میان فضاهای خصوصی و منظر کارون است. در فرضیه این مقاله تمایل به برو نگرایی معماری سکونتگاه ها با توجه به منظر رود کارون مورد بررسی قرار گرفته است. مقایسۀ نمونه هایی از سکونتگاه های مجاور رود با نمونه های مشابه در داخل بافت تاریخی شهر شوشتر، برونگرایی نمونه های مشرف به منظر رود را نشان می دهد. به این ترتیب تأثیر منظر طبیعی و در نتیجه چشم انداز رود کارون بر مکان یابی، شکل گیری و معماری خانه های شوشتر، حائز اهمیت است؛ منظر کارون عامل پیدایش فضاهای جدیدی همچون کت و ایوان (به مثابه نظرگاه) در معماری درون گرای خانه بوده و ساختار فضاهای زیستی را به سوی برون گرایی سوق می دهد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Landscape Oriented Architecture Relationship of Landscape with Karun River Edge

نویسنده [English]

  • seyedehzahra mardani
چکیده [English]

Iranian concentrate to natural landscape special water scenery is consistently effective on residence creation. This concentrate comes from resident necessity to water. Water had been a holy element and essential for purity in the Zoroastrians and Moslems thoughts. Sometimes Iranian concentrate to the water importance with gathering the residences around the water and sometimes with moving the water into the residences as it takes place in the central plateau. The city of Shushtar as a sample of residences collection has been continuing the living with forming between two branches of Karun. The water flow in this river city created different spaces. Belvedere is the answer of the Shushtar architecture to the river scenery and it is between private spaces and the Karun scenery as an intermediary. In this article hypothesis, inclination to residences architecture extroversion with do attention to the Karun scenery is considered. Comparison the residential samples in river edge with similar samples in historical area of Shushtar, shows the extraversion of the river edge samples. Therefore, the effect of natural scenery on location and formation of Shushtar residential architecture is so important. The view of Karun has formed new spaces such as “Veranda” (Iwan) and “Kat” as a belvedere in introverted residential architecture and it takes the living spaces construct to extroversion.

کلیدواژه‌ها [English]

  • nature
  • River city
  • Karun scenery
  • Shushtar architecture