ظرفیت‌های منظرین کوهستان بی‌بی شهربانو

نوع مقاله: ترویجی

نویسنده

کارشناس ارشد معماری منظر

چکیده

مناظر فرهنگی در مناطق شهری فضای قابل توجهی را اشغال می‌کنند که در شکل‌گیری شخصیت یک شهر نقش بسزایی دارد. ارتباط با منظر آشنا هویت فرهنگی ـ سیاسی مردم یک جامعه را تقویت می‌کند و موجب احساس تعلق خاطر نسبت به مکان می‌شود.
مؤلفه‌های هویت‌ساز در منظر فرهنگی عبارت از مؤلفه‌های جغرافیایی، تاریخی و انسانی است. چنانچه این مؤلفه‌ها دارای ویژگی‌های خاص و برجسته‌ای باشند، نقش شاخص هویتی را ایفا می‌کنند. اجزای مؤلفه‌های جغرافیایی از متغیر‌هایی چون کوه، دشت، رود و تپه، مؤلفه‌های تاریخی از بناها، محله، راه و خیابان و مؤلفه‌های انسانی از عناصری چون دین، زبان، آداب و رسوم و اعتقادات محلی تشکیل شده‌اند.
 کوه از بارز‌ترین مؤلفه‌های طبیعی است که در ساخت هویت شهر تهران مؤثر بوده است. کوه بی‌بی شهربانو در جنوب شرقی تهران و در دامنه‌های کوه ری قرار دارد که از هر سه مؤلفه جغرافیا (کوه)، تاریخ (برج نقاره‌خانه) و انسان (اهمیت مذهبی و آداب و رسوم زیارت) برخوردار است. در طرح‌های توسعه تهران این مکان اهمیت و جایگاه خود را به عنوان یک عنصر اصیل در منظر فرهنگی شهر از دست داده و به صورت متروکه و با فاصله از شهر قرار گرفته است. در این نوشتار نقش کوه‌های‌ بی‌بی‌ شهربانو به عنوان عنصر هویت‌بخش منظر شهری جنوب شرق تهران بررسی شده است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Ladscape Capacities of Bibi shahrbanooo Mountain

نویسنده [English]

  • Mahdieh Khajepiri
M.A in Landscape Architecture
چکیده [English]

Cultural landscape is a concept that reflects the interaction of man and nature throughout history and includes cultural values in this relation. The valuable scenery and comprises, maintains and represents the identity and history of a region and its inhabitants. Cultural landscapes occupy a considering space in urban areas which shape a city character to a great extent. Correlation of landscape and people revives a cultural-political section of the society and generates a sense of affiliation to the place. The first step in understanding the capacities of the cultural landscape is the cognition of identifying components which contribute significantly. Identifying components of cultural landscape includes the geographical, historical and human components. The geographical components comprise mountains, plains, rivers and valleys, the historical components comprise buildings, streets and pathways while human components include religion, rites, regional beliefs and similar values. In Tehran, the mountain as one of the most prominent natural features of the city has a special role in the development of cultural-ritual landscapes. Being located southeast of Tehran, Bibi ShahrBanoo Mountain is among such places with landscape features owing to its holiness, religious, archaeological and identifying significance. It offers the three geographical (mountain), historical (tower) and human (ritual ceremonies and religious significance) components together. However, this place have been ignored in Tehran development plans and transformed into an abandoned area and has lost its importance in being a historical-natural place and has been detached from Tehran while it can play an important role in identifying Tehran as a cultural landscape. Preserving the landscape of Bibi ShahrBanoo Mountain relies on simultaneous protection of cultural it is natural and physical properties. In this paper, the significance of Bibi ShahrBanoo in identifying urban landscape has been discussed and some strategies of planning, management and implementation in protection the landscape have been presented preceding the pathology of the status quo. This paper puts the significance of Bibi Shahrbanoo Mountain into scrutiny as an identifying element of urban landscape.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Cultural landscape
  • Mountain
  • Bibi Shahrbanoo
  • Identity