مال‌، نمود امروزین فضای عمومی در تهران؟

نوع مقاله: ترویجی

نویسندگان

1 پژوهشگر دکتری مشترک معماری منظر، پژوهشکده نظر و دانشگاه پاریس 8.

2 پژوهشگر دکتری معماری، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران مرکز

چکیده

با رشد سریع شهرها، عدم مدیریت شهری کارآمد و حجم ساختمان‌سازی‌هایی که عموماً بدون در نظر گرفتن طرح‌های جامع و منظر شهری و با پرداخت هزینه‌هایی به شهرداری‌ها صورت می‌گیرد، شهرهای ما به فضاهای پر توده‌ای تبدیل‌شده است که تناسب توده و فضا در آنها کاملاً نادیده گرفته‌شده‌اند. از طرفی از بین رفتن فضاهای عمومی و مکث که محلی برای تجربه‌های جمعی و تمرین اجتماع‌پذیری و حتی تجربه حس مکان بود، باعث تغییر چهره و کالبد شهری به فضاهایی بدون کیفیت و صرفاً فیزیکی و خالی از روح شده است. این گسترش بی‌رویه که مصرف‌گرایی و حجم بالای تقاضا را می‌طلبد، باعث سمت‌گیری مراکز خرید به سمت مال‌ها و مگامال‌ها شد؛ فضایی که همواره محلی برای نقد پژوهشگران حوزه شهری و منتقدین معماری مدرن بوده است. هدف اصلی این پژوهش بازخوانی مجدد این فضاها از منظری نوین است. اینکه چگونه از پتانسیل‌های این فضاهای جدید می‌توان استفاده کرد؟ و اینکه آیا مال‌ها می‌توانند در شکل‌گیری گونه جدیدی از فضاهای عمومی نقش داشته باشند؟ اگرچه نقدهای واردشده به این فضاها در حوزه‌های مختلف قابل بررسی و چالش‌های مطرح شده قابل پرداختن هستند، ولی به نظر می‌رسد فارغ از نظریه‌های مطرح‌شده درباره مال‌ها و لزوم حذف یا به حاشیه کشانده شدن این‌گونه فضاها در شهر، در دهه اخیر ما با نوعی دگردیسی در عملکرد و حتی مفهوم این‌گونه فضاها برای نسل جدید شهرنشین ایرانی روبه‌رو هستیم. پس از بررسی‌های میدانی و طبقه‌بندی مشاهدات با روش توصیفی و تحلیلی روی چهار مال بزرگ تجاری در تهران، این نتیجه حاصل شد که این فضاها علاوه بر عملکرد فضایی و نقشی که برای برآورده شدن نیازهای یک منطقه بر عهده دارند، درواقع با تغییر معنایی خود به یک باشگاه یا محفل برخورد تبدیل‌شده و به عنوان یک آوردگاه اجتماعی در فضای شهری تهران ایفای نقش می‌کنند. 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Malls: a Modern Revelation of Public Space in Tehran

نویسندگان [English]

  • Shahrzad Khademi 1
  • Sara Alipour 2
1 Ph.D candidate in Landscape Architecture, Nazar research laboratory, Iran and University of Paris8, France.
2 Ph.D candidate in Architecture, Islamic Azad University, Central Tehran branch.
چکیده [English]

With the rapid growth of cities, the lack of efficient urban management, and the volume of construction that generally takes place without considering comprehensive plans and urban landscapes and expenses which goes to the town hall, our cities have been transformed into massive spaces that have been completely overlooked in terms of mass-space proportion. On the other hand, the disappearance of public spaces and lapses, which were a place for collective experience and socialization practices, and even the experience of a place, changed the face and the essence of the city into spaces without any quality and merely a physical and spiritless shell. This excessive expansion, which mandates consumerism and lofty demand, led the shopping centers to morph toward malls and mega malls, an area which has always been a place for the critique of urban area researchers and critics of modern architecture. The main objective of this research is to review these spaces from a new perspective. How to use the potentials of these new spaces? And whether malls can contribute to the formation of new kinds of public spaces? Although the reviews attributed to these spaces can be considered in diverse areas and the challenges posed can be studied, it seems that, in spite of the theories about the malls and the need to eliminate or marginalize these spaces in the city, in the last decade, we are faced with a kind of transformation in The function and even the concept of such spaces for the new generation of Iranian urbanites. After field surveys and the classification of observations by a descriptive and analytical method on four major commercial malls in Tehran, it was concluded that, these spaces, in addition to the spatial function and the role played in meeting the needs of a region, are transformed into A club or meeting circle, and perform as a place for social gatherings in the urban space of Tehran.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Malls
  • Shopping Centers
  • public spaces
  • urban area
  • Tehran