مراکز خرید در منظر شهر: سازنده یا تخریب‌کننده؟

نوع مقاله: ترویجی

نویسنده

استاد جغرافی دانشگاه پاریس ٨ و لابراتوار لادیس

چکیده

 مراکز خرید را امروزه می‌توان به عنوان یکی از تجهیزات شهری قلمداد کرد. تجهیزاتی که مهمترین ویژگی آنها «مکان» بودن آنهاست؛ در برخی جوامع کاربرد تولیدی و برای بعضی دیگر کاربرد مصرف دارند. با رجوع به پیشینه این مراکز خرید می‌توان ریشه فرهنگی شکل‌گیری آنها را در جریان مدرنیته جستجو کرد. جریانی که بخش‌های مختلف زندگی شهری را به صورت مجزا شکل داد. نخستین مراکز خرید در حومه شهرها شکل گرفتند و موجب جذب شهروندان نه‌تنها برای خرید و تفریح که برای سکونت به حومه شهرها شدند. نسل دوم به تدریج و با پیشرفت فناوری معماری خاص خود را به دست آوردند و تبدیل به سوژه‌های طراحی برای معماران شدند. نقل مکان شهروندان، مقدمه‌ای برای تمهیداتی از طرف دولت و مدیران شهری شد تا نسل سوم این مراکز خرید با بازگشت به سمت مراکز شهر ایجاد شوند. این موضوع برای حل مجموعه مشکلاتی که در اثر این نقل مکان به وجود آمده بود و با مکانیزم‌های خاصی اتفاق افتاد و مراکز خرید در قلب شهرها جای گرفتند. اما مراکز خرید با خاستگاه مدرنیستی خود متأثر از پیشرفت‌های تکنولوژی و در عین حال بر محیط اطراف خود اثرگذار بودند. مخدوش کردن تجارت‌های محلی، از بین رفتن هویت‌های بومی و خرده‌فرهنگ‌های مختلف از انتقاداتی است که به واسطه ذات مدرنیستی بودن این مراکز بر آنها وارد است. گرچه امروزه پیشرفت و توسعه مراکز خرید را به عنوان روندی از جهانی شدن در جامعه بین‌المللی می‌دانند؛ اما نباید فراموش کرد که مراکز تجاری سرآغاز تجارت‌های بین‌المللی در دنیا نبوده‌اند. بازارهای شهرهای بزرگ، مسیرهای کاروان‌های بین‌المللی و تجارت به وسیله فروشگاه‌های زنجیره‌ای، از یونان باستان و شهرهای بزرگ خاورمیانه تا دوران مدرن ادامه داشته است. آنچه امروزه مراکز تجاری را به عنوان یکی از تجهیزات شهری مطرح می‌سازد ابعاد مختلف اجتماعی و فرهنگی آن است. تبدیل عرصه عمومی خریدوفروش به یک فضای بسته خصوصی، ایجاد بستر اتفاقات اجتماعی و فرهنگی، شکل‌گیری هنجارهای اجتماعی و تبدیل شدن به نماد مدرنیسم، وجوه مختلف این مراکز به شمار می‌روند. با این شرایط باید توجه داشت که مراکز خرید نه‌تنها بخشی از منظر شهری، بلکه شکل‌دهنده به آن هستند. با معماری خاص خود، تغییر هنجارهای مصرف و جامعه و تبدیل شدن به تجهیزاتی جدانشدنی از شهر.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Mall in Urban Landscape; Are they Structural or Deconstructing Equipment?

نویسنده [English]

  • Nathalie Lemarchand
ProfessorDirector-Assistant, University of Paris 8, UMR Ladyss.
چکیده [English]

Today, Shopping centers are considered as significant urban amenities whose most important feature is to provide a "place" that are used for production purpose in some societies and with consumption purpose in some others. A deep scrutiny in the history of these shopping centers reveals their cultural origins of their formation during modernity; a course that configured different segments of urban life in isolation. The first shopping centers were built in suburban areas which attracted citizens not only for leisure and shopping purposes, but also for dwelling in suburbs. Gradually, with the advent technology, the second generation of these buildings acquired their own style of architecture and became design subjects for architects.
As a result of suburbanization, the government and the urban managers were made to locate the third generation of these shopping centers into central city districts. This solution aimed at solving the problems of suburbanization with certain mechanisms; and consequently the shopping centers were relocated in central parts of the cities. However, with their modernist origins, the shopping centers were influenced by technological advancements, and influenced their surroundings at the same time. These centers are criticized due to distortion of local businesses, the abolishment of indigenous identities and various subcultures as a result of modernity.
Although the advancement and development of shopping centers are considered as a process of globalization in the international community, it should be noted that commercial centers did not initiate the international business in the world. Trading has been long practiced in big urban markets, the routes of international convoys and chain stores, from ancient Greece and Middle East to the modern era. Today, commercial centers are considered as important means of urbanization due to their various social and cultural aspects. The transformation of the public shopping area into a closed private space, the creation of social and cultural events, the formation of social norms and the configuration of modernism symbol are the various aspects of these centers. Hence, it should be noted that not only are shopping centers a part of urban landscape, but also they configure urban landscape; presenting a new style of architecture, changing the consumption and society norms and becoming an integral amenity of the city.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Shopping center
  • Urban amenity
  • modernity
  • International business