منظر راه در جغرافیای تاریخی ایران؛ نگاهی به کتاب «راه و رباط » با رویکرد منظرین

نوع مقاله: ترویجی

نویسنده

کارشناس ارشد معماری منظر

چکیده

کتاب «راه و رباط» به قلم مرحوم دکتر کریم پیرنیا و کرامت الله افسر در سال 1370 توسط سازمان میراث فرهنگی و انتشارات آرمین به چاپ رسید. مرحوم پیرنیا در این کتاب با روش مرسوم خود نگاهی تاریخی- فرهنگی به سیر پیدایش و تکامل راه و راهداری در پهنه سرزمین ایران داشته است. کتاب، سیر راهداری در ایران را به دو سرفصلِ «پیش از اسلام» و «پس از اسلام» تقسیم کرده و در قالب این دو سرفصل به بررسی تاریخی وضعیت راه‌ها پرداخته است.
از دیدگاه منظرین، کتاب حاضر شامل اطلاعات ارزشمندی پیرامون منظر راه در ایران است که تصویر نسبتاً دقیقی را از سیر پدیدار شدن و توسعه این منظر ارائه می‌کند. بر این اساس دو مؤلفه اصلی در پدید آمدن منظر راه در ایران قابل‌شناسایی است :
1. چراییِ به وجود آمدن منظر راه؛ علل مکان‌یابی مسیرهای اصلی و فرعی در سرزمین ایران؛ که منجر به «انتخاب» منظر راه شده است.
2. چگونگی ساختار منظرین راه؛ شکل‌گیری و توسعه مؤلفه‌ها، تجهیزات و تأسیسات مرتبط با راه و راهداری در مسیر راه‌های ایران، که منجر به «شکل‌گیری» منظر راه شده‌اند. در این بخش نقش منظرین و چند عملکردی این مؤلفه‌ها در ایجاد مفهوم منظر راه مختص به ایران موردتوجه قرارگرفته است.
این نوشتار کتاب حاضر را از دیدگاه منظرین و بر اساس دو عنوان ذکرشده در بالا بررسی می‌نماید تا درنهایت به الگویی برای منظر راه در ایران دست پیدا کند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Road landscape in historical geography of Iran

نویسنده [English]

  • Samaneh Rahmdel
Master of landscape architecture