منظره نمادین باغ ایرانی؛ نقش آب‌نمای مقابل کوشک با تکیه بر باورهای مهرپرستی

نوع مقاله: ترویجی

نویسنده

دکتری تخصصی مرمت و باززنده‌سازی بناهای تاریخی. سازمان میراث فرهنگی و صنایع دستی و گردشگری.

چکیده

معماران ایرانی در طرح باغ و خانه ایرانی یک حوض آب‌نما در جلوی ایوان‌های کوشک یا بنای اصلی احداث می‌کردند، که البته جدای از حوضی مرکزی حیاط و در میان درختان بود. بعضی بر این باورند که این حوض، کارکرد آب‌نما داشته به‌طوری‌که با آبی راکد آینه‌ای برای نمایش تصاویری از نمای اصلی ایوان به ناظرین در معماری ایرانی بوده‌ است. در این حالت، فواره که جزو جدایی‌ناپذیر حوض‌های ایرانی است، بی‌دلیل در این حوض می‌جهد و باعث تلاطم سطح آینه‌ای آب می‌شود و نمایش تصویر مورد نظر را مخدوش می‌کند. تاریخ معماری ایران از قبل از اسلام گواهی بر حضور حوض استخری در جلوی ایوان اصلی می‌دهد. حضور این حوض به تقدس حضور اَناهیتا و محل باروری وی به مهر مهم بوده است. بر اثر انعکاس تابش آفتاب بر سطح این حوض که دایم متلاطم بود، هماوردی نور و ظلمت در ایوان اصلی به نمایش در‌می‌آمد و در بهترین محل، این حوض در قسمت جنوبی و جلوی ایوان کوشک اصلی، وقت نیم‌روز ایران کهن و اذان ظهر شرعی اسلامی را با نمایش رقص نور و سایه در ایوان اعلان می‌کرده ‌است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Symbolic Landscape in Iranian Garden; The function of the main water basin facing the pavilion, based on Mehr Worshiping beliefs

نویسنده [English]

  • Ahmad Mirza kouchak khoshnevis
Ph.D. in Restoration and a Renovation of Historical buildings, cultural heritage, handicrafts and tourism organization.
چکیده [English]

Persian architects erected a water basin (hoz) in front of the main building in south or pavilion in designing of each Persian garden and house, which of course was insist of central the water basin in the middle of the court and trees. Some believes that this water basin has duty as a mirror to show the main facade of the pavilion for witnesses in Persian architecture. In this case fountain which has been unseparatable content of Persian water basin, has not to be o, because it is damaged the picture which has been seen in the mirror of the water. The history of the Persian architecture reported of water basin in front of most of Persian architecture particularly in pre-Islamic of Persian architecture. This water basin is stayed there for the Anna (An-āhita), one of the most famous of Persian miracles as a holy place which in which she is peragnanced with Mehr. In accordance with the solar reflection to the surface of the water which is always slugged, a mystery dance of lightening and darkness could be presented. In the best place for the water basin location, the south direction of the pavilion in each Persian garden was accepted. In accordance with the Islamic thoughts, at the noon time, is the time of the noon praying which is informed by this method to the Muslims.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Water basin
  • Fountain
  • Pavilion
  • Noon time
آخته، قاسم (1386) آناهیتا ایزد بانوی آب‌ها روزنامه سرمایه (489), 11
آموزگار، ژاله (1381) اوستا کتاب مقدس پارسیان , 32
پورداوود، ابراهیم (1310) خرده اوستا، انجمن زرتشتیان ایرانی بمبئی اول, 148-173
اسدی، طاهره (1386) آسمان در اساطیر ایرانی ماهنامه دانشمند چهل و پنجم (6- پیاپی 527)
افقی، هادی (1374) تاریخ کشاورزی و دام‌پروری در ایران
امین زاده، بهناز (1382) آب، معماری و شهرسازی مسلمین نشریه کتاب ماه , 57-58
Amin Zadeh, B (2003) water, muslims’ architecture and urbanism Ketab-e-mah journal , 57-58
. Avesta, reports and translations by Pour Davoud, Aban Yasht, 5th paragraph (yasht 5).
Akhte, Gh (June, 26th, 2007) Anahita, the godess of waters Sarmaye newspaper (489), 11