منظر اشتراکی؛ نسبت زیبایی‌شناسی با اکولوژی

نوع مقاله: ترویجی

نویسندگان

1 کارشناس ارشد پژوهش هنر

2 هیات علمی دانشگاه آزاد گچساران

چکیده

این مقاله گردآورى مباحثه اى از رابطة زیبایی شناسى و اکولوژى است که ارائه مدلى تأثیرگذار از زیبایی شناسى اکولوژیکى بر برنامه ریزى، طراحى و مدیریت منظر، از اهداف اصلى آن به شمار می رود. در همین راستا، ادراکات رایج و سؤالات بی پاسخ دربارة رابطة یادشده تشریح می شود که خود مشتمل است بر اهمیت زیبایی شناسى در چگونگى ادراک و تأثیرگذارى آن بر تغییرات منظر و راه هایى که زیبایی شناسى و اکولوژى به گونه هاى مکمل و یا متناقض بر منظر دلالت دارد. براى کمک به درک بهتر این موضوع، مدلى مفهومى از رابطه زیبایی شناسى و اکولوژى مطرح می شود: 1. اگرچه گستره مقیاس پدیده هاى محیطى و انسانى بسیار متنوع است، اما انسان با آن پدیده ها در مقیاسى ویژه ارتباط دارد؛ به عبارتى، تجربه انسان از منظر محیط اطراف، قلمرو ادراکى او به شمار می رود. 2. مواجهه با این قلمرو، منجر به تجربیات زیبایی شناسى می شود که خود می تواند به تغییرات مؤثر بر انسان، منظر و به دنبال آن، اکوسیستم ها منتهى شود. 3. بسترها با تأثیرگذارى بر چگونگى تجربه زیبایی شناسى از منظر، شامل تأثیرات انواع مختلف منظر (بکر، کشاورزى، فرهنگى و منظر شهرى) و تأثیرات دغدغه ها یا فعالیت هاى فردى- اجتماعى مربوط به آن موقعیت است. بعضى بسترها منجر به تجربه هاى زیبایی شناسى یا زیبایى منظر می شود، درحالی که دیگر زمینه ها، تجارب زیبایی شناسى مختلفى از جمله توجه به ادراکات، تعلقات و هویت را درپى دارد. این نوشتار در پایان به چگونگى مداخله در مدیریت، طراحى و برنامه ریزى منظر یا ارتقاى دانش می پردازد که می تواند در ایجاد ارتباطى مطلوب بین زیبایی شناسى و اکولوژى مؤثر واقع شود؛ همچنین ویژگی هاى بحث برانگیز این نوع از زیبایی شناسى اکولوژیکى بازبینى می شود. به علاوه باید توجه داشت؛ اگرچه چنین مداخلاتى می تواند شیوه ها و الگوهاى منظر را پایدار نگه دارد، اما ماهیت ضابطه مندى دارد و مفاهیم اخلاقی شان نیز بایست مدنظر قرار گیرد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The shared landscape: what does aesthetics have to do with ecology?

نویسندگان [English]

  • Padideh Adelvand 1
  • Reza Ghashghaei 2
1 M.A. in advanced studies of art
چکیده [English]

This collaborative essay grows out of a debate about the relationship between aesthetics and ecology and the possibility of an ‘‘ecological aesthetic’’ that affects landscape planning, design, and management. We describe our common understandings and unresolved questions about this relationship, including the importance of aesthetics in understanding and affecting landscape change and the ways in which aesthetics and ecology may have either complementary or contradictory implications for a landscape. To help understand these issues, we first outline a conceptual model of the aesthetics– ecology relationship. We posit that: 1. While human and environmental phenomena occur at widely varying scales, humans engage with environmental phenomena at a particular scale: that of human experience of our landscape surroundings. That is the human ‘‘perceptible realm.’’ 2. Interactions within this realm give rise to aesthetic experiences, which can lead to changes affecting humans and the landscape, and thus ecosystems. 3. Context affects aesthetic experience of landscapes. Context includes both effects of different landscape types (wild, agricultural, cultural, and metropolitan landscapes) and effects of different personal–social situational activities or concerns. We argue that some contexts elicit aesthetic experiences that have traditionally been called ‘‘scenic beauty,’’ while other contexts elicit different aesthetic experiences, such as perceived care, attachment, and identity. Last, we discuss how interventions through landscape planning, design, and management; or through enhanced knowledge might establish desirable relationships between aesthetics and ecology, and we examine the controversial characteristics of such ecological aesthetics. While these interventions may help sustain beneficial landscape patterns and practices, they are inherently normative, and we consider their ethical implications. Hypothesis: In Perception of ecology, ecological aesthetic is basically an original aesthetic that should be taken into consideration and supported extensively.

کلیدواژه‌ها [English]

  • -