پژوهشکدۀ هنر، معماری و شهرسازی نظرمنظر2008-7446177220250923The Place, the Spirit of Resistance, and the Nationمکان، روح مقاومت و ملت3323021110.22034/manzar.2025.230211FAسید امیرمنصوریگروه معماری منظر، دانشکدۀ معماری، پردیس هنرهای زیبا، دانشگاه تهران، ایران0000-0002-2865-6859Journal Article20250923The twelve-day war waged by Israel and the United States against Iran, despite its heavy toll, brought with it profound benefits. In keeping with the Qur’anic verse “Indeed, with hardship comes ease” and the sociological observation that “opportunities are born from crises,” this conflict divided the Iranian experience into two distinct eras: before and after the war. Almost all commentators sympathetic to Iran agreed on one essential outcome: national unity was the cornerstone of resistance and the decisive factor in thwarting foreign ambitions. Unity, however, was not an abstract construct; it was the product of society itself, forged through the conscious participation and acceptance of individuals. The most striking feature of this war was that unity emerged not around ideology, religion, or politics, but around place—the homeland itself. For millennia, Iranians have lived within this land, shared in its history, and passed down language, culture, thought, and memory across generations. The present generation, far from being detached from its past, embodies its continuation: today’s capabilities and responses are either transformations of inherited traditions or creative adaptations to new circumstances. The Iranian identity, then, is not defined by rupture but by the enduring extension of historical traits across time.<br />During the Iran-Iraq War, unity coalesced not only around the defense of homeland but also around the revolutionary ideals of a young Islamic Republic. By contrast, the twelve-day war left no room for such multiplicity of causes. Its sudden onset, brevity, and the fragmented political landscape of contemporary Iran meant that no other unifying factor could emerge. And yet, unity did arise—remarkably and powerfully—through the shared attachment to homeland as the ultimate manifestation of place and landscape.<br />That place should prove to be the first, broadest, and most resilient foundation for collective solidarity highlights capacities that had long been overlooked. Perhaps the most striking discovery of the twelve-day war was that even those disillusioned or dissatisfied with domestic politics nevertheless rallied around the homeland, thereby reinforcing the state’s position in the face of foreign aggression.<br />The war thus revealed the concept of place as a primary, consensual, and potent resource for national cohesion. This presents an opportunity for the state—particularly its institutions concerned with space and landscape—to revisit and reimagine their approaches. Universities might shift from the abstract study of the physics of space to the richer, more nuanced concept of place, emphasizing its interwoven objective and subjective dimensions. Planners and policymakers might reconceptualize territory as the unifying framework that integrates environment, natural resources, land, housing, and heritage. What lies beneath the feet, around the lives, and within the minds of Iran’s inhabitants is an indivisible system of earth and time, in which geography is inseparable from the events and interpretations it shapes.<br />It was only in the crucible of the twelve-day war that the concept of place fully revealed its power—binding the nation together and endowing it with the strength to withstand the combined assault of global adversaries. In the end, the true victor of the twelve-day war was not a state or an ideology, but place itself.<br />The cover photograph, taken by Mohammadreza Sartipi Isfahani, depicts the remnants of the Iran-Iraq War in the city of Khorramshahr.جنگ دوازده روزۀ اسرائیل و امریکا علیه ایران، برکات زیادی داشت. خسارتهای آن اگرچه زیاد بود، اما به مصداق آیۀ «اِنَّ مَعَ العُسرِ یُسری» و قضیۀ جامعهشناسانۀ «فرصتها از دل بحرانها میروید» جهان ایرانیان را به دو بخش قبل و پس از جنگ تقسیم کرد. در وصف برکات جنگ، تقریباً همۀ تحلیلگران ایراندوست در این نکته مشترک بودند که «وحدت ملی» مردم از ارکان مقاومت ملت و شکست طمع بیگانگان بود. وحدت، فعل جامعه بود که با پذیرش و مشارکت افراد و آحاد آن بهدست آمد. نکته اما، زمینۀ وحدت بود که در این جنگ حول «مکان» برقرار شد. مکان، وطن ایرانیان بود که در هزارهها در آنجا زیسته و در رویدادهای آن شریک بودهاند. نسل حاضر، میراثدار زبان، فرهنگ، اندیشه، ذهنیت و سایر دستاوردهای جامعۀ ایران بر بستر وطن است. اگر نمیتوان میان ایرانیان حاضر با گذشتۀ آنها خط فاصلۀ واضحی تعیین کرد، از اینروست که همۀ صفات و توان امروز دنبالۀ گذشتۀ آنان است و هر چیز نو نیز یا تحولیافتۀ امر قدیم است یا پاسخ و پذیرش ایرانی امروز با خصوصیت و اندیشۀ خود به پدیدۀ نو. در هر صورت آنچه جامعۀ امروز ایران را بهعنوان یک ماهیت ممتاز و قابل تشخیص از دیگران معرفی میکند، هویت یا امتداد صفات تاریخی آن در بُعد زمان است. در جنگ با عراق، آنچه محور وحدت ایرانیان بود، در کنار وطن و مکان، دفاع از انقلاب جوان و آرمانهای اسلامی آن هم بود. در جنگ دوازده روزه اما، به دلایل مختلف از جمله غافلگیری وقوع آن، پراکندگی دیدگاههای سیاسی جامعه، کوتاهی و ضربتی بودن شروع و پایان جنگ، فرصت برای ظهور عوامل دیگری برای وحدت جامعه فراهم نبود. اما وحدت به شکل باورناپذیری حول مفهوم وطن که نمونۀ برجستهای از مکان و منظر است، شکل گرفت. اینکه پدیدۀ مکان اولین، عامترین و قویترین محور اتحاد در جامعه باشد، باید چشمها و دلها را به ظرفیتهای مغفول آن باز کند. روشن است که دلبستگی مردمی که جمع کثیری از آنها ناراضی از شرایط سیاسی جامعه هستند، به وطن موجب همراهی با حاکمیت در تقویت موضع او باشد، کشف مهمی بود که از جنگ دوازده روزه بهدست آمد. به نظر میرسد که ظهور مفهوم مکان بهمثابۀ عنصر اولیه، مورد وفاق و پر قدرت برای وحدت جامعه و فرصتی برای حاکمیت و علیالخصوص بخشهای تخصصی آن در حوزۀ مکان و منظر است تا به آن دوباره بپردازند. دانشگاهها، مفهوم مکان را جانشین فیزیک فضا کنند و با تبیین ابعاد درهمتنیدۀ عینی و ذهنی آن، اذهان کارشناسان را به قابلیتها و ظرفیتهای آن هدایت کنند. برنامهریزان و مدیران مرتبط با مقولۀ فضا، مفهوم سرزمین را جانشین محیط زیست، منابع طبیعی، زمین، مسکن و محوطههای میراثی کنند. بدانند آنچه زیر پا، در اطراف و در ذهن ساکنان این سرزمین وجود دارد، منظومهای یکپارچه از زمین و زمان است که قابل تفکیک نیست. زمین آن جغرافیای مکان و زمان، رویدادها و تفسیر ساکنان از تعامل زمین و زمان را نشان میدهد. تنها در جنگ دوازده روزه بود که مفهوم مکان با کمال خود به ظهور رسید و توانست با ایجاد وحدت در ملت قدرتی در او ایجاد کند که ائتلاف شیاطین بزرگ جهان نتواند او را نابود کند. در جنگ دوازده روزه، «مکان» پیروز اصلی بود.<br />عکس روی جلد را محمدرضا سرتیپی اصفهانی از آثار و بقایای جنگ ایران و عراق در شهر خرمشهر گرفته است.http://www.manzar-sj.com/article_230211_312189555f244dddbe6b21230da48317.pdfپژوهشکدۀ هنر، معماری و شهرسازی نظرمنظر2008-7446177220250923A Comparative Study of Timurid Chaharbaghs’ Features in Persian Texts of the 9th and 10th Centuries AH with Abu Nasri Heravi’s Modelچهارباغ تیموری: بررسی تطبیقی چهارباغها در متون مکتوب فارسی قرون نهم و دهم هجری با چهارباغ ابونصری هروی61522773110.22034/manzar.2025.527011.2356FAمحمدجواداخلاقی شریفمرکز مستندنگاری و مطالعات معماری و مرمت، دانشکدۀ معماری و شهرسازی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران0009-0009-0365-6201حمیدرضاجیحانیمرکز مستندنگاری و مطالعات معماری و مرمت، دانشکدۀ معماری و شهرسازی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران0000-0001-9848-9219Journal Article20250602 This study aims to elucidate the characteristics and conceptual evolution of “Chaharbagh” gardens in Persian texts from the 9th and 10th centuries AH. It also compares extracted features of the texts with the model presented by Abu Nasri Heravi in “Irshad al-Zira’a”. The main research problem focuses on identifying the Chaharbaghs mentioned in this period, examining their physical, functional, and semantic characteristics, and determining their alignment with or divergence from Heravi’s model. The study employed a qualitative approach and content analysis of primary historical texts to extract descriptions of Chaharbaghs, analyze them based on the chronology of the texts’ composition, and compare them with Heravi’s model. The findings indicate that no uniform model for Chaharbagh existed during this period. Some texts mention cypress trees alongside water channels, which aligns with Heravi’s description, but the presence of multiple buildings or discrepancies in the types of flowers and trees contradicts Heravi’s account. This lack of conformity suggests the flexibility of Chaharbaghs in responding to local and governmental needs, indicating that Heravi likely described an idealized Chaharbagh. The geographical context of Heravi’s residence also appears to influence his depiction. Many Chaharbaghs were located on the outskirts of cities, featuring governmental functions, water pools, and fruit trees, and served political, cultural (e.g., gatherings of poets in Samarkand), and social roles (e.g., mythological ties in Kabul and religious significance in Mashhad). The absence of evidence for a specific, particularly quadripartite, geometry and the transformation of the Chaharbagh’s meaning (e.g., Chaharbagh Street in Isfahan) underscore the importance of the cultural context of Greater Khorasan. این پژوهش با هدف تبیین ویژگیها و تحولات مفهومی چهارباغها در متون فارسی سدههای نهم و دهم هجری، به بررسی این متون میپردازد و ویژگیهای چهارباغها را استخراج و با الگوی ابونصری هروی در «ارشادالزراعه» مقایسه میکند. مسئلۀ اصلی پژوهش، شناسایی چهارباغهای ذکرشده در این دوره، بررسی ویژگیهای کالبدی، کارکردی و معنایی آنها و تعیین میزان انطباق یا تمایز آنها با الگوی هروی است. این مطالعه با استفاده از رویکرد کیفی و تحلیل محتوای متون تاریخی دستهاول، توصیفات چهارباغها را استخراج و براساس زمان تألیف متون، آنها را تحلیل و با الگوی هروی مقایسه میکند. یافتهها نشان میدهد که الگوی واحدی برای چهارباغ در این دوره وجود ندارد. برخی متون به درختان سرو کنار جوی اشاره دارند که با هروی مشترک است، اما وجود چندین عمارت یا تناقض در نوع گلها و درختان با توصیف هروی همخوانی ندارد. این عدم انطباق، انعطافپذیری چهارباغها در پاسخ به نیازهای محلی و حکومتی را نشان میدهد و احتمالاً هروی چهارباغی آرمانی را توصیف کرده است. تأثیر سیاق جغرافیایی هروی بر توصیف او نیز قابلتوجه است. بسیاری از چهارباغها در حومۀ شهرها، دارای کارکرد حکومتی، حوض و درختان میوه بودند و نقشهای سیاسی، فرهنگی (مانند گردهمایی شعرا در سمرقند)، و اجتماعی (مانند پیوندهای اسطورهای کابل و مذهبی مشهد) داشتند. فقدان شواهد هندسهای خاص، بهویژه چهاربخشی و تحول معنای چهارباغ (مانند خیابان چهارباغ اصفهان) بر اهمیت سیاق فرهنگی خراسان بزرگ تأکید دارد.http://www.manzar-sj.com/article_227731_2befefbc4ce0796c8eef0ea82448d546.pdfپژوهشکدۀ هنر، معماری و شهرسازی نظرمنظر2008-7446177220250923Comparing the semantic indices of historical and contemporary urban landscapes using a sequential exploratory design in mixed methods (Case study: Shiraz urban landscape)قیاس شاخصهای معنایی منظر شهری تاریخی و معاصر با بهرهگیری از روش طرح متوالی اکتشافی (موردپژوهی: منظر شهری شیراز)162722641510.22034/manzar.2025.503963.2336FAهاجراسدپورگروه شهرسازی، دانشکدۀ معماری و شهرسازی، دانشگاه هنر اصفهان، ایران0000-0002-0748-7902محمودقلعهنوییگروه شهرسازی، دانشکدۀ معماری و شهرسازی، دانشگاه هنر اصفهان، ایران0000-0003-4213-2979آرمینبهرامیانگروه شهرسازی، دانشکدۀ معماری و شهرسازی، دانشگاه هنر اصفهان، ایران0000-0002-7029-3035Journal Article20250201One of the most important challenges of the city in the contemporary era is the meaning and the mutual relationship between man and the environment. Today, due to the lack of sufficient visual knowledge along with the effects of modernism, visual anomalies are seen in cities. The changes made in the city landscape in the contemporary era and the use of positivist approaches have led to a disregard for the soft and fuzzy aspects of the environment such as "meaning". The present study intends to compare the meaning of the historical and contemporary landscape and to provide a method for comparing similar contexts in other cities. In this direction, the urban landscape of the metropolis of Shiraz (which has both considerable contemporary urban landscape and authentic historical urban landscape) in Iran was selected as a case study due to the existing gap between its historical and contemporary landscape. in order to pursue this goal the interpretative paradigm and the interrogative approach were adopted and, considering the sequential exploratory design in mixed methods in the first step, in-depth semi-structured interviews were subjected to content analysis. Then, with the help of the output of the first step, a semantic differentiation matrix was set up and a quantitative study of the semantic differences between the two texts of the historical and contemporary urban landscape was conducted. The results showed that in comparing the historical and contemporary urban landscape, citizens mentioned various dimensions and components in the categories of "climate", "feeling towards fabric", "function", "infrastructure", "housing", "population", "people", "culture" and "security and sense of belonging". The descriptive attributes of the contemporary urban landscape include complex, mysterious, disturbing, lacking identity, tense, chaotic, dynamic, newer and crowded, respectively, and the descriptive attributes of the historical urban landscape include having identity, older, soothing, happy, understandable (readable), simple, orderly, static and calm.یکی از مهمترین چالشهای شهر در دوران معاصر، معنا و رابطۀ متقابل انسان و محیط است. امروزه بهدلیل نبود دانش بصری کافی در کنار تأثیرات مدرنیسم، ناهنجاری بصری در شهرها دیده میشوند. تغییرات انجامشده در منظر شهر در دوران معاصر و بهکاربردن رویکردهای اثباتگرایی منجر به بیتوجهی نسبت به جنبههای نرم و فازی محیط مانند «معنی» شده است. این پژوهش در نظر دارد تا به مقایسۀ معنای منظر تاریخی و معاصر بپردازد و روشی را برای مقایسۀ معنا در زمینههای مشابه و سایر شهرها ارائه دهد. در این مسیر، منظر شهری کلانشهر شیراز در کشور ایران بهدلیل گسست موجود میان منظر تاریخی و معاصرش، بهعنوان نمونۀ موردمطالعه انتخاب شد. پارادایم تفسیرگرایی و رویکرد استفهامی اتخاذ شد و با درنظرگرفتن طرح متوالی اکتشافی در روشهای ترکیبی در گام اول، مصاحبههای عمیق نیمهساختاریافته تحلیل محتوا شدند، سپس به کمک خروجی گام اول ماتریس افتراق معنایی تنظیم و به بررسی کمّی تفاوتهای معنایی دو متن منظر شهری تاریخی و معاصر پرداخته شد. نتایج نشان داد که در مقایسۀ منظر شهری تاریخی و معاصر، شهروندان به ابعاد و مؤلفههای مختلفی در دستهبندیهای «اقلیم»، «احساس نسبت به بافت»، «کارکرد»، «زیرساخت»، «مسکن»، «جمعیت»، «مردم»، «فرهنگ» و «امنیت و حس تعلق» اشاره کردند و صفات توصیفکنندۀ منظر شهری معاصر بهترتیب شامل «پیچیده»، «رمزآلود»، «ناراحتکننده»، «فاقد هویت»، «تنشزا»، «آشفته»، «پویا»، «جدیدتر» و «شلوغ» و صفات توصیفکنندۀ منظر شهری تاریخی بهترتیب شامل «دارای هویت»، «قدیمیتر»، «آرامشدهنده»، «خوشحالکننده»، «قابلدرک (خوانا) »، «ساده»، «منظم»، «ایستا و آرام» هستند.http://www.manzar-sj.com/article_226415_7e276815edbf21e19317468c01c46905.pdfپژوهشکدۀ هنر، معماری و شهرسازی نظرمنظر2008-7446177220250923Urban Landscape Reading Approaches:
A Systematic Review of Conceptual Model Developmentرویکردهای خوانش منظر شهری؛ مرور نظاممند بر توسعۀ مدلهای مفهومی283922410010.22034/manzar.2025.497158.2325FAمهدیحسین زادهگروه معماری منظر، دانشکدۀ معماری، پردیس هنرهای زیبا، دانشگاه تهران، ایران0000-0002-4702-7126سید امیرمنصوریگروه معماری منظر، دانشکدۀ معماری، پردیس هنرهای زیبا، دانشگاه تهران، ایران0000-0002-2865-6859Journal Article20250102The urban landscape, as a multidimensional (holographic) phenomenon, emerges from the simultaneous interaction of the city’s physical form and the observer’s (citizen’s) perception. Professional reading of the landscape relies on landscape knowledge and requires a holistic understanding of the city. This study systematically reviews various approaches to reading the urban landscape, analyzing them along a spectrum from reductionist to holistic. Reductionist approaches focus on the detailed examination of urban components and either the objective or subjective space features. In contrast, comprehensive approaches integrate both objective and subjective dimensions to achieve an integrated understanding of the urban environment. Holistic approaches, however, perceive the urban landscape as a unified entity shaped by human spatial perception. The aim of this study is to investigate different approaches to reading urban landscapes through a systematic process of searching, selecting, analyzing, and evaluating scholarly sources. This study employed a qualitative methodology to identify relevant sources from reputable national and international academic databases. The approaches toward key concepts and models of urban landscape reading were categorized and evaluated through content analysis. Findings reveal that the evolution of urban landscape reading approaches is closely linked to the advancement of landscape knowledge. Holistic approaches, particularly those employing integrated methodologies, provide the most comprehensive frameworks for studying the urban landscape. Furthermore, the interrelation of these approaches highlights the necessity of multidimensional analysis. Ultimately, reading the urban landscape as a multilayered process requires the application of precise scientific models and tools. Integrating various methods within a systemic and holistic framework contributes to a meaningful and enduring understanding aligned with the city’s identity, essential for effective planning, management, and place-based urban interventions. منظر شهری بهعنوان پدیدهای چندبُعدی (هولوگرافیک)، از ترکیب همزمان مجموعۀ کالبدی شهر و فهم ناظر (شهروند) از آن پدید میآید. خوانش منظر تخصصی وابسته به دانش منظر است که فهمی کلی از شهر را طلب میکند. این پژوهش با مروری نظاممند، به بررسی رویکردهای گوناگون خوانش منظر شهری میپردازد و آنها را در طیفی از جزءنگر تا کلنگر تحلیل میکند. رویکردهای جزءنگر بر مطالعۀ دقیق اجزای تشکیلدهندۀ شهر و ویژگیهای عینی یا ذهنی فضا تأکید دارند، درحالیکه رویکردهای جامعنگر به تحلیل ترکیبی ابعاد عینی و ذهنی میپردازند و سعی در ایجاد درکی یکپارچه از محیط شهری دارند؛ رویکردهای کلنگر اما در فهم منظر شهر بهمثابۀ حیثیتی واحد، حاصل ادراک انسان از فضا هستند. هدف این پژوهش بررسی رویکردهای مختلف در خوانش منظر شهری شامل مراحل مختلفی از جستجو، انتخاب، تحلیل و ارزشیابی منابع علمی است. این پژوهش به روش کیفی با شناسایی منابع مرتبط، از پایگاههای علمی معتبر داخلی و بینالمللی استفاده و در نهایت از طریق تحلیل محتوا، رویکرد آنها نسبت به مفاهیم کلیدی و مدلهای خوانش منظر شهری بررسی و طبقهبندی کرده است. نتایج نشان میدهد که تکامل رویکردهای خوانش منظر شهری ارتباط مستقیمی با رشد دانش منظر داشته است و رویکردهای کلنگر، بهویژه با ترکیب روشهای یکپارچه و سیستمی، کاملترین چارچوب برای مطالعه این مفهوم ارائه میدهند. علاوهبر این، ارتباط میان رویکردها نشاندهندۀ ضرورت تحلیل چندبُعدی منظر شهری است. در نهایت، مطالعۀ منظر شهری بهعنوان فرایندی چندلایه، نیازمند بهکارگیری مدلها و ابزارهای علمی دقیق است. ادغام روشهای مختلف در چارچوبی کلنگر-سیستمی به شناختی معنادار، پایدار و در امتداد هویت شهر، کمک میکند که این امر لازمه هر نوع برنامهریزی، مدیریت و مداخلۀ مکانمند در فضای شهر است.http://www.manzar-sj.com/article_224100_03e6eae72fc9f8f2b7d310138d3980f4.pdfپژوهشکدۀ هنر، معماری و شهرسازی نظرمنظر2008-7446177220250429Tree-Home: The Uncanny Trees in the Paintings of Davoud Emdadianدرخت- خانه: غرابتِ درختان در نقاشیهای داوود امدادیان404921992810.22034/manzar.2025.499742.2331FAعبداللهآقائیگروه هنرهای تجسمی، دانشکدة هنر و معماری، دانشگاه یزد، ایران0009-0008-3981-3291مهدیقادرنژاد حمامیانگروه پژوهش هنر، دانشکدۀ هنر، دانشگاه نیشابور، ایران0009-0008-3981-3291Journal Article20250119It would be a struggle to find a painter like Davoud Emdadian, who has been so faithful to the “tree” as an exclusive painting subject, within the history of Iranian landscape painting. Beyond the shape and placement of these trees in composition, their recurrence in his works has intensified their mystery. This study outlines said trees as an uncanny phenomenon and analyzes them in the same vein. The study adopts a psychological approach based on Sigmund Freud’s conceptual formulation of the “uncanny,” attempting to provide a coherent and precise analysis of the “how” of tree representation with the works of Emdadian. The study utilizes a descriptive-analytical method, employing purposive sampling to select works of art for analysis from Davoud Emdadian’s works, that could demonstrate the various dimensions and key components of tree representation. The study employed a library-based approach to data gathering. The research findings indicate that in terms of form, a similar structure is recurring in the majority of Emdadian’s works. In this structure, “something” is placed in the center of the work, covering most of the canvas, which often assumes the form of a tree. While alien and imposing, the tree is also familiar and close, possessing the fundamental dialectic that constructs the experience of “uncanny”. Typically, this massive tree is accompanied by signs of loss in the form of decay and ruin in the depiction of houses or small trees. These losses and the melancholic aspect gain a deeper and more pronounced dimension in the figures of massive central trees. This constant “repetition” of the uniform tree theme in Emdadian’s works could signify “repetition compulsion” and a transition from the principle of pleasure towards return, indicating a shift from residing in lost temporary dwellings towards an eternal tranquility at the borders of death, on to an eternal home. شاید نتوان در سنت منظرهنگاری ایران نقاشی مانند داوود امدادیان را یافت که به «درخت» در مقام یک موضوعی منحصر برای نقاشی چنین وفادار بوده باشد. علاوهبر شکل و جایگاه این درختان در ترکیببندی، تکرار آنها در آثار امدادیان نیز به رازگونگی آنها افزوده است. در این پژوهش، این درختان در مقام «امری غریب» توصیف و تحلیل میشوند. در این پژوهش با اتخاذی رویکردی روانشناختی و بر مبنای صورتبندی مفهومی «امر غریب» نزد زیگموند فروید کوشش میشود که از «چگونگی» تجسم درختان در آثار امدادیان تحلیلی منسجم و دقیق ارائه شود. روش این پژوهش توصیفی - تحلیلی بوده است و از میان آثار داوود امدادیان با نمونهگیری هدفمند، آثاری برای تحلیل انتخاب شدهاند که بتوانند ابعاد و مؤلفههای کلیدی چگونگی نمایش درختان در این آثار را نشان دهد. گردآوری اطلاعات در این مقاله به شیوهای کتابخانهای بوده است. یافتههای این پژوهش حاکی از آن است که ازنظر شکلی در اغلب آثار امدادیان ساختاری مشابه تکرار شده است. مطابق این ساختار در میانة اثر «چیزی» قرار گرفته است که بخش اعظم تابلو را میپوشاند، این چیز که غالباً در هیئت درخت تصور میشود در عین بیگانگی و مهابت، آشنا و نزدیک نیز هست، ازاینرو، واجد دیالکتیک بنیادین برسازندة تجربة «غرابت» است. غالباً در کنار این درخت عظیم نشانههای خسران در هیئت زوال و ویرانی در نمایش خانهها یا درختان کوچک دیده میشود. این ازدسترفتگیها و وجه مالیخولیایی در تصویر درختان عظیم میانة اثر، وجهی عمیقتر و بنیادیتر مییابد. «تکرار» بیوقفة مضمون درخت در قالبی واحد در آثار امدادیان میتواند نشانهای از «اجبار به تکرار» و فراوری از اصل لذت بهسوی بازگشت باشد: از سکنیگزیدن در سکونتگاههای موقت ازدسترفته بهسوی آرامشی جاوید در مرزهای مرگ، بهسوی خانهای ابدی.http://www.manzar-sj.com/article_219928_e170d6b010117ef090135cd27d7151f7.pdfپژوهشکدۀ هنر، معماری و شهرسازی نظرمنظر2008-7446177220250923The Role of Trees in Evaluating the Visual Aesthetics and Morphological Complexity of Urban Landscapesنقش درختان در سنجش زیباییشناسی بصری و پیچیدگی کالبدی مناظر شهری506322410110.22034/manzar.2025.508795.2339FAعلیرضاارثیاگروه شهرسازی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران0009-0003-8216-9837طوفانحقانیگروه شهرسازی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران0000-0002-4170-3728علیرضابندر آبادگروه شهرسازی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران0000-0002-3059-9443Journal Article20250302Despite the vital role that trees play in enhancing the visual quality of urban spaces, there is no clear scientific consensus regarding the extent and manner of their influence on the aesthetics and complexity of urban landscapes. Most previous studies have focused primarily on subjective evaluations, with limited analysis of how the removal or addition of trees precisely affects the morphological complexity and visual aesthetics of such environments. This gap underscores the need for a rigorous and comprehensive investigation. This study aims to examine the impact of adding or relocating trees on the visual aesthetics and morphological complexity of urban landscapes. The central research question is whether such interventions consistently enhance visual quality, or whether, in certain cases, they may produce counterproductive effects. The study adopted a mixed-methods approach. By employing augmented reality (AR) visual simulation techniques and image analysis through ImageJ software, 11 images of diverse urban landscapes from around the world were selected. Subsequently, visual questionnaires were used to collect responses from 51 urban design experts. Data analysis was carried out using chi-square and independent t-tests, alongside fractal dimension analysis of the selected images. In 9 out of 11 cases, the addition of trees significantly enhanced both visual beauty and perceptual complexity (p-value < 0.05; Cramér’s V = 0.977). Fractal analysis and independent t-tests further confirmed the higher complexity of tree-lined landscapes. However, in certain instances, trees diminished visual appeal by obscuring architectural details. The findings indicate that the spatial placement of trees relative to the built structure plays a critical role. In other words, the relationship between complexity and beauty is non-linear, suggesting the existence of a “visual threshold” beyond which the addition of natural elements may produce adverse effects. These insights can assist designers in enhancing urban visual experience and quality of life through strategic and context-sensitive tree placement.با وجود نقش حیاتی درختان در ارتقای کیفیت بصری فضاهای شهری، اجماع علمی مشخصی دربارۀ نحوۀ و میزان تأثیر آنها بر زیباییشناسی و پیچیدگی مناظر شهری وجود ندارد. بیشتر پژوهشهای پیشین بر ارزیابیهای ذهنی تمرکز داشته و تأثیر دقیق حذف یا افزودن درختان بر پیچیدگی کالبدی و زیبایی مناظر را کمتر تحلیل کردهاند. این خلأ، نیاز به مطالعهای دقیق و جامع را مطرح میکند. هدف این پژوهش بررسی تأثیر افزودن یا جابهجایی درختان بر زیباییشناسی بصری و پیچیدگی کالبدی مناظر شهری است. پرسش اصلی آن است که آیا این تغییرات همواره باعث بهبود کیفیت بصری میشوند یا در برخی موارد ممکن است اثر معکوس داشته باشند. این پژوهش با بهرهگیری از روشهای کیفی و کمّی انجام شده است. با استفاده از تکنیک شبیهسازی بصری واقعیت افزوده (AR) و تحلیل تصویری در نرمافزار ImageJ، ۱۱ تصویر از مناظر شهری مختلف در سراسر جهان انتخاب شد. سپس از طریق یک پرسشنامۀ تصویری، نظرات ۵۱ متخصص منظر شهری گردآوری شد. برای تحلیل دادهها از آزمون خیدو و t مستقل، همچنین تحلیل ابعاد فراکتال تصاویر استفاده شد. در نه نمونه از ۱۱ مورد، افزودن درختان بهطور معناداری زیبایی و پیچیدگی بصری را افزایش داد (سطح معناداری 50/0< و 977/0Cramér’s V=). تحلیل فراکتال و آزمون t نیز پیچیدگی بالاتر مناظر دارای درختان را تأیید کرد. بااینحال، در برخی موارد، درختان با پوشاندن جزئیات معماری، زیبایی را کاهش دادند. بررسیها نشان داد مکان قرارگیری درختان نسبت به ساختار کالبدی اهمیت بهسزایی دارد. به بیان دیگر، رابطۀ بین پیچیدگی و زیبایی خطی نیست و وجود یک «آستانۀ بصری» ضروری به نظر میرسد که پس از آن، افزودن عناصر طبیعی میتواند اثر منفی داشته باشد. این یافتهها به طراحان کمک میکند تا با طراحی هوشمندانه و مکانیابی درختان، تجربۀ بصری شهروندان را بهبود و کیفیت زندگی شهری را ارتقا دهند.http://www.manzar-sj.com/article_224101_77400a747ac11bc3e5d6c43919b24e46.pdfپژوهشکدۀ هنر، معماری و شهرسازی نظرمنظر2008-7446177220250923The Relationship between Good Governance and Sustainable Development
(Emphasizing Energy Management)نسبت حکمرانی خوب با توسعۀ پایدار (با تأکید بر مدیریت انرژی)647322615510.22034/manzar.2025.515849.2342FAسید مهدیپاک ذاتگروه حکمرانی امور زیربنایی، دانشکدۀ حکمرانی، دانشگاه تهران، ایران.0009-0007-6177-9264Journal Article20250409This study aims to investigate the impact of good governance on energy management. In terms of the purpose, this is an applied study that falls into the category of survey research due to the data collection time. Given the nature of the data, it is a quantitative study. The samples, selected based on the Morgan table, were 217 participants, including managers and investors of the Energy Iran Management group (IME). The tool used for data collection was a questionnaire, and the data were analyzed using SPSS and AMOS statistical software. Good governance criteria, including result-orientation, effectiveness of roles and duties, value enhancement, transparency, capacity building, and accountability, have a significant impact on energy management. The research has shown that good governance has a meaningful and positive effect on energy management in criteria such as result-orientation, value enhancement, accountability, developmental relationships, democratic relations, and social relations. Therefore, strengthening good governance and considering these criteria can be effective strategies for improving energy management in developing countries.این پژوهش با هدف بررسی تأثیر حکمرانی خوب بر مدیریت انرژی انجام شده است که براساس معیار هدف، یک پژوهش کاربردی و براساس معیار زمان گردآوری دادهها، در گروه پژوهشهای پیمایشی و براساس معیار ماهیت دادهها و مبنای پژوهش، یک پژوهش کمّی محسوب میشود. حجم نمونه در این پژوهش با استفاده از جدول مورگان 217 نفر و جامعۀ آماری شامل مدیران و سرمایهگذاران گروه مدیریت انرژی ایران (IME) است. ابزار گردآوری اطلاعات پرسشنامه است که با نرمافزارهای آماری SPSS و AMOS تجزیهوتحلیل شدهاند. معیارهای حکمرانی خوب شامل: «نتیجهگرایی، اثربخشی نقشها و وظایف، ارتقای ارزشها، شفافسازی، ظرفیتسازی و پاسخگویی»، تأثیر قابل توجهی بر مدیریت انرژی دارند. این پژوهش نشان داده است که حکمرانی خوب بر مدیریت انرژی در معیارهایی چون «نتیجهگرایی، ارتقای ارزشها، پاسخگویی، روابط توسعهای، روابط دموکراتیک و روابط اجتماعی» تأثیر معنادار و مثبتی دارد. بنابراین تقویت حکمرانی خوب و توجه به این معیارها میتواند بهعنوان راهکارهای مؤثری در بهبود مدیریت انرژی در کشورهای در حال توسعه مطرح شود.http://www.manzar-sj.com/article_226155_31bb244d0f6911b016c6ce54944f6fc4.pdf