پژوهشکدۀ هنر، معماری و شهرسازی نظر منظر 2008-7446 15 62 2023 03 21 The Land of Laft, Offspring of Coral Reefs, and Telo Wells سرزمین لافت، فرزند مرجان و تلو 3 3 168707 10.22034/manzar.2023.168707 FA سید امیر منصوری دانشیارگروه معماری منظر، دانشکدۀ معماری، پردیس هنرهای زیبا، دانشگاه تهران، ایران. 0000-0002-2865-6859 Journal Article 2023 03 17 The village of Laft in ‘Qeshm Island’ is placed on a coral reef, the initial reason for its emergence. The rock slope at the edge of the beach has created a natural space for docking huge barges. This feature alone lets this rural place be targeted, where its economy is highly dependent on the sea. The presence of coral reefs does not afford much farming land to its residents. However, in the highest state of adopting Nature, they can take advantage of this natural depth of water on the beach, which provides a suitable space for docking huge barges. As a result of this happening, Laft village has turned into a crucial trade space and a fishing port on Qeshm Island where the residents profit from this flourishing trade. The huge presence of coral reefs, Marjan, neither provides suitable agricultural land, nor even a flat space for building houses. Therefore, there are small houses in a dense village space. However, the land owner is quite satisfied with this affluence business condition, which is resulting from the natural depth of the water at the bottom of the coral reef, which let them establish a luxurious architecture, as the dominant architecture of Laft is iconic to its wind-catcher, central courtyards, and handling air circulation and the wind flowing in the rooms and courtyards, as a symbol of Qeshm Island, which along with the architecture of Bushehr City and Sana'a, is reminiscent of the ‘Persian Gulf’ and the Gulf of Oman. This advantage is also due to the blessing presence of the coral reef. The coral reef by having natural cavities inside it, besides resisting water force, has a function like a sponge, which store huge amount of water among its tiny saclike cavities. This property, in addition to the existence of possible hidden cavities, provides an indefinite source of water storage. Supposing a barrier between the coral reef and the water salt to prevent its permeation into the depth of the reef, let coral reef to stop water permeation, and the holes in the rock be a good source of water desalination. It is supposed to be the exact happening in Telo wells, somewhere inside the coral reef and on the upper edge of the dense and integrated texture of the village, which is protected by the residents and their persistent culture for ages. The upper third of the coral reef is the watershed area of the Laft region. The monsoon rains falling on the rock are finally trapped inside the rock holes are the handmade water reservoir of the village and penetrated the coral reef through numerous shallow and deep wells to be preserved there. Some of this water is transferred into the reservoir ponds after purification for early use by the residents. The water well once functions as a water reservoir of the village, but in the warm months of the year, the residents draw this water by buckets and ropes, and gradually lead the reserves of tiny coral holes to the original head of the well. The dual function of Telo wells, sometimes as a water reservoir and sometimes as a water well has turned them into the most attractive landscape of the village, along with the coral reefs, as the origin of the Laft area. It is believed that the Laft village is identical to coral reefs and Telo wells. The other manifestations of the village appear in photos and architecture, are arising from these two fundamental stones of the life and survival of the village. This continues only if the water softener system does not disturb this natural ecosystem. روستای لافت در جزیرۀ قشم بر صخره‌ای از مرجان‌ها استوار شده که نخستین دلیل پیدایش روستا بوده است. شیب صخره در لبۀ ساحل عمقی را ایجاد کرده که به‌طور طبیعی اسکلۀ مناسبی برای پهلوگیری لنج‌های بزرگتر است. این ویژگی برای انتخاب مکان روستایی که اقتصاد آن برپایۀ دریاست، کفایت می‌کند. صخرۀ مرجانی زمین زیادی برای کشاورزی در اختیار ساکنان نمی‌گذارد. آنها نیز در انطباق حداکثری با طبیعت، از مزیت عمق آب در ساحل و امکان پهلوگیری لنج‌های بزرگتر، بهره می‌برند. بدین ترتیب لافت بندر مهم بازرگانی و ماهیگیری قشم می‌شود و مردمانش از کسب‌وکار پررونقی بهره می‌برند. صخرۀ مرجانی نه‌تنها زمین کشاورزی در دسترس ندارد، بلکه حتی عرصه‌ای مسطح برای خانه‌سازی نیز در اختیار نمی‌گذارد. از این رو خانه‌های لافت کوچک، و بافت روستا متراکم است. مالکان اما، سرخوش از ثروت ناشی از عمق آب در پای صخرۀ مرجانی، معماری فاخری برپا کرده‌اند؛ به‌طوری‌که معماری لافت با بادگیرها و حیاط‌های مرکزی و مدیریت گردش هوا و جریان باد در اتاق‌ها و حیاط، نماد جزیرۀ قشم و همپای معماری بوشهر و صنعا، یادآور خلیج‌فارس و دریای عمان است. این برتری نیز به برکت آن صخرۀ مرجانی به‌دست آمده است. جنس سنگ مرجان با حفره‌های درون خود، ضمن مقاومت در برابر آب، همچون اسفنجی عمل می‌کند که لابلای سلول‌های خود انبارهای ریزی برای ذخیرۀ آب دارد. این خاصیت علاوه‌بر وجود حفره‌های احتمالی زیرسطحی، بسان منبعی بی‌کران برای ذخیرۀ آب عمل می‌کند. چنانچه میان صخرۀ مرجانی با آب‌های شور دریا عاملی به‌عنوان حائل عمل کند که مانع از نشت آب شور به عمق صخره گردد و شاید اساساً جنس سنگ مرجانی این خاصیت را داشته باشد که نشت آب نداشته باشد و آنگاه می‌توان از ظرفیت حفره‌های درون سنگ برای ذخیرۀ آب شیرین استفاده کرد. به‌نظر می‌رسد این همان کاری است که چاه‌های تلو در میانۀ صخرۀ مرجانی و بر لبۀ بالایی بافت متراکم و یکپارچۀ روستا که بسان حدی غیرقابل خدشه و دست‌اندازی توسط فرهنگ دیرپای ساکنان حفاظت شده، صورت گرفته باشد. یک‌سوم بالایی صخرۀ مرجانی، منطقۀ آبخیر لافت است. باران‌های موسمی که بر صخره می‌ریزند، در میانۀ صخره درون گودال‌هایی که آبخوان روستا هستند و مصنوعاً حفر شده‌اند به دام می‌افتند و همان‌جا از طریق بی‌شمار چاه‌های کوتاه و بلند به درون صخرۀ مرجانی نفوذ می‌کنند و همان‌جا ذخیره می‌شوند. قدری از آن نیز پس از صاف شدن در حوضچه‌های آب‌انبار به داخل مخزن آن می‌ریزند تا برای استفادۀ زودرس در دسترس باشند. در گام اول چاه‌ها آب‌گیرهای روستا هستند، اما در ماه‌های گرم سال نقش عوض می‌کنند. آنها این‌بار چاه‌های آبدِه هستند که اهالی با سطل و طناب از آنها آب برمی‌دارند و تدریجاً ذخایر حفره‌های ریز مرجان‌ها را به مظهر چاه هدایت می‌کنند. نقش دوگانۀ آب‌گیری و آب‌دهی چاه‌های تلو آنها را در کنار صخرۀ مرجان که عامل به‌وجود آورندۀ لافت بوده، به مهنترین نمود منظر روستا بدل کرده است. می‌توان گفت که تشخص روستای لافت وابسته به مرجان و تلو است. هر آنچه پس از آن از عکس‌ها و روایت‌های معماری روستا و هنر مردمان آن ظاهر می‌شود، به تبعات این دو سنگ‌بنای حیات و بقای روستاست. اگر آب‌شیرین‌کن‌ها بگذارند و این نظام را برهم نزنند.

http://www.manzar-sj.com/article_168707_a2407376cf580ccaad191abe177c1857.pdf

پژوهشکدۀ هنر، معماری و شهرسازی نظر منظر 2008-7446 15 62 2023 03 21 An Investigation of the Evolution of Approaches to Dealing with Urban Gardens from the Pathology of Destruction (Case Study: Tehran, 1979 - 2020) بازشناسی تحولات شیوۀ مواجهه با باغ‌های درون‌شهری از منظر آسیب‌شناسی تخریب (موردپژوهی: شهر تهران، سال‌های 1357 تا 1398 خورشیدی) 6 19 168878 10.22034/manzar.2023.304714.2224 FA علی اعطا دکترای معماری، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران. ایرج اعتصام استاد گروه معماری، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران. آزاده شاهچراغی دانشیار گروه معماری، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران. Journal Article 2023 01 21 The ways how urban gardens need to be dealt with have been a challenging topic in architecture and urban planning. In the metropolis of Tehran with about 7 there are gardens scattered across some urban areas. Their management has been detailed in master and development plans. This research aims to examine the evolution of gardens in Tehran, and their classification based on different criteria as well as their benefits, and beneficiaries. Additionally, the study focuses on three different periods to investigate how the management of these gardens has evolved and scrutinize their impacts on the benefits. The literature and background of the subject have been reviewed to inform this research. This research draws upon architectural and urban interventions to seek strategies and offer integrated solutions to a variety of groups of stakeholders. It hopes that the strategies and solutions guarantee the protection of Tehran’s garden values. Architectural and urban planning intervention refers to building construction rules and regulations, how to use land plots, land use plans, and related issues. In terms of “nature”, this research is “qualitative”, the “developmental or applied” type. The sample included experts and stakeholders. The experts were purposefully selected through a non-random and snowball sampling technique. The stakeholders with private interests in Tehran gardens refer to two main groups: owners and investors. The stakeholders of public interest, in general, stand for the citizens, and the city as a whole. This research also examines the conflicts between private interest and public interest from different legal, managerial, economic, technical, cultural, and social aspects. In conclusion, this study shows that the greatest conflicts between the general public and other stakeholders have been in economic and managerial factors, while the greatest conflicts between private stakeholders have been in cultural and social factors. There is no conflict of interest in economic factors. در سال‌های اخیر در کلان‌شهر تهران، یکی از مسائل چالش‌برانگیز در حوزۀ معماری و شهرسازی، شیوۀ مواجهه با باغ‌های درون‌شهری بوده است. در دورۀ حاضر، در کلان‌شهر تهران با وسعت حدود هفت‌صد کیلومترمربع، باغ‌هایی پراکنده در برخی مناطق شهری باقی‌مانده است که شیوۀ مواجهه با آن‌ها در ضوابط، مقررات و طرح و برنامه‌های توسعۀ شهری معین شده است. این پژوهش پس از بررسی ادبیات و پیشینۀ موضوع، به بررسی تحولات باغ‌های تهران، دسته‌بندی آن‌ها براساس معیارهای مختلف، منفعت ناشی از باغ و گروه‌های ذینفع می‌پردازد و نیز از منظر منفعت باغ‌های تهران، سه دورۀ متفاوت را در شیوۀ مواجهه با باغ‌ها متمایز می‌کند. این پژوهش، با محورقراردادن مداخلات معمارانه و شهرسازانه، در جستجوی راهبردها و در ذیل آن، راهکارهای یکپارچه، میان ذینفعان متنوع و متکثر است، به‌گونه‌ای که این راهبردها و راهکارها، تضمین‌کنندۀ حفاظت از ارزش باغ‌های شهر تهران باشد. منظور از مداخلۀ معمارانه و شهرسازانه، مداخلاتی از نوع وضع ضوابط و مقررات احداث بنا، نحوۀ استفاده از قطعات زمین، برنامۀ کاربری و مسائلی از این قبیل است. این پژوهش به لحاظ «ماهیت» پژوهش، از گونۀ پژوهش‏های «کیفی» از نوع «توسعه‌ای یا کاربردی» است. پژوهش با دو نمونه مواجه بود: خبرگان و ذینفعان. انتخاب خبرگان از نوع هدفمند، غیرتصادفی و از گونه گلوله‌برفی بوده است. مقصود از ذینفعانِ مرتبط با منفعت خصوصی در باغ‌های تهران، دو گروه اصلی مالکین و سرمایه‌گذاران، مقصود از ذینفعانِ مرتبط با منفعت عمومی، در حالت کلی عموم شهروندان و کلیت شهر است. این پژوهش همچنین تضادهای میان منفعت خصوصی و منفعت عمومی را از منظر سویه‌های مختلف حقوقی، مدیریتی، اقتصادی، فنی، فرهنگی و اجتماعی بررسی می‌کند. نتایج این پژوهش نشان می‌دهد که بیشترین تضاد میان عموم شهروندان با گروه‌های دیگر ذینفع در عوامل اقتصادی و مدیریتی بوده است، درحالی‌که بیشترین تضاد میان گروه‌های ذینفع خصوصی با هم در عوامل فرهنگی و اجتماعی بوده است و تضاد منافع در عوامل اقتصادی ندارند.

http://www.manzar-sj.com/article_168878_d2e6bc1d70bf6228c1655fba09fcfa7b.pdf

پژوهشکدۀ هنر، معماری و شهرسازی نظر منظر 2008-7446 15 62 2023 03 21 Landscape Syntax, Landscape Assessment Using Landscape Approach Indices نحو منظر؛ سنجش منظر با شاخص منظرین 20 27 128895 10.22034/manzar.2021.252511.2099 FA صبا سلطان قرائی دکتری معماری منظر، گروه معماری، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران. سید امیر منصوری دانشیار گروه معماری منظر، پردیس هنرهای زیبا، دانشگاه تهران، ایران. 0000-0002-2865-6859 مریم سینگری استادیار گروه معماری، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز ایران. Journal Article 2020 10 12 Space syntax theory proposes a quantitative and tangible method to recognize and analyze the space configuration and structure. Although it is not a new technique, it is still applied and evolved. In this regard, the current study sought to solve some of the structural and conceptual limitations and deficiencies of the space syntax by providing a novel method through recognizing the landscape aspects. Then, the novel term definition, “Landscape Syntax”, can be obtained using the achievements of this method. This research seeks to answer the question that How different will the indicators and assessment method be if we use landscape syntax instead of space syntax? This study aims to reconcile the definition of landscape with space and syntactic patterns of space, seeks to enable a specific syntactic pattern of landscape to understand the syntax of the landscape. The current basic research is qualitative in nature and applied in terms of purpose. The research process is a mixture of content analysis (descriptive, analytical, and deductive explanation). The space syntax concepts are classified using the content analysis method and are corresponded to the landscape concepts. According to the results of this study, the landscape has neglected aspects in space syntax concepts. (Some of the landscape aspects has been neglected in space syntax.)The main part of the new concepts of the landscape approach that are not in the syntactic system is the semantic factors, especially interpretive-subjective factors. These factors have value indices that must be inserted into the syntactic simple graph calculations. To this end, a network of the new landscape approach indices is put on the syntactic network to determine the valuable points. The newly developed method is the landscape syntax network. The graph obtained from the landscape syntax is a weighted graph, which is weighted through the value of the landscape approach indices. Landscape syntax is developed by adding the new aspects of the landscape approach, which is an upgraded and developed version of the previous versions. تئوری نحو فضا روشی کمی و ملموس برای شناخت و تحلیل ساختار و یا ‌پیکره‌بندی فضایی ارائه می‌دهد. این روش با وجود اینکه تکنیک نوپایی نیست، اما همچنان کاربردی و در حال تکامل است. در این راستا این پژوهش با ارائۀ روش نوینی از طریق شناخت ابعاد منظر، در صدد رفع برخی کاستی‌ها یا محدودیت‌های ساختاری و مفهومی نحو فضاست. با استفاده از دستاورد این روش می‌توان به تعریف واژۀ بدیع «نحو منظر» دست یافت. این پژوهش در پی پاسخگویی به این سؤال است که اگر به جای نحو فضا نحو منظر جایگزین شود، معیارهای شاخص و روش سنجش چه تفاوتی خواهدکرد؟ این پژوهش با هدف ایجاد آشتی بین تعریف منظر از فضا و الگوهای نحوی فضا، در صدد ایجاد امکان یک الگوی اختصاصی نحوی منظر، برای شناخت نحو منظر است. پژوهش بنیادین حاضر از لحاظ ماهیت از نوع کیفی با هدف کاربردی است. روند پژوهش به‌صورت روش ترکیبی از تحلیل محتوا (به‌صورت توصیفی و تحلیلی- تبیین قیاسی) است. با استفاده از روش تحلیل‌ محتوا، مفاهیم نحو فضا دسته‌بندی شده و با مفاهیم منظر تطبیق یافته ‌است. بر طبق نتایج این پژوهش، منظر دارای ابعادی است که در مفاهیم نحو فضا نادیده گرفته ‌شده‌ است. بخش عمده‌ای از فاکتورهای منظرین جدید که در سیستم نحوی نیستند، فاکتورهای معنایی به‌ویژه ذهنی-تفسیری هستند. این فاکتورها دارای شاخص‌های ارزشی هستند که باید وارد محاسبات گراف سادۀ نحوی شوند. به این منظور ‌شبکه‌ای از شاخص‌های جدید منظرین را روی شبکۀ نحوی قرار داده تا نقاط پرارزش مشخص شود. شبکۀ جدید به‌وجود آمده، شبکۀ نحو منظر است. گراف حاصل از نحو منظر گرافی وزن‌دار است که از طریق ارزش شاخص‌های منظرین ضریب وزنی به خود ‌گرفته‌اند. با اضافه‌شدن ابعاد جدید منظرین به نحو فضا، نحو منظر شکل می‌یابد که نسخۀ توسعه‌یافته و ارتقا یافته‌ای از نسخه‌های قبلی است.

http://www.manzar-sj.com/article_128895_be79a49a00dcb465f7e09ff76601b46b.pdf

پژوهشکدۀ هنر، معماری و شهرسازی نظر منظر 2008-7446 15 62 2023 03 21 Principles of a “Cross-Cultural Landscape” Between Iran and Oman ساختار و مبانی شکل‌گیری «منظر بین‌فرهنگی» در بستر ایران و عمان 28 35 162704 10.22034/manzar.2022.342497.2193 FA پویا پروین کارشناس ارشد معماری منظر، دانشکدۀ معماری و شهرسازی، دانشگاه بین‌المللی امام خمینی(ره)، قزوین، ایران. رضا سامه استادیار معماری، عضو هیأت علمی دانشکدۀ معماری و شهرسازی، دانشگاه بین‌المللی امام خمینی(ره)، قزوین، ایران. 0000-0002-0442-1000 مهدی زندیه دانشیار معماری منظر، عضو هیأت علمی دانشکدۀ معماری و شهرسازی، دانشگاه بین‌المللی امام خمینی(ره)، قزوین، ایران. 0000-0001-7474-0333 Journal Article 2022 05 26 The expansion of communication in today’s world has led to growing relations between different cultures in various fields. The outcome is the emergence of concepts such as the global village, globalization, and culture generation. The challenge faced by the world today is the method with which cultures with different values and structures relate to each other. Architecture, as one of the elements most influenced by culture, is by the same token influenced by expanding communications and requires an adequate response to achieve the rudiments of cultural interaction. Many researchers in the field of architecture and landscape architecture have studied the effects of culture on architecture and presented certain principles on the subject. Presently, the influx of cultural connections worldwide raises the following question: What principles does the environment which is formed under the influence of two or more different cultures follow? To this end, previous research on the influence of culture was first investigated and the discourse continued with the analysis of the cultural characteristics of the two countries of Iran and Oman. The research methodology also includes the comparative analysis of existing theories in the formation of a cross-cultural landscape, culture-influenced architecture, and the adaptation of concepts and theories to the realities on the ground. As a result, by presenting the common identifiers of landscapes influenced by the culture of both countries, it has been stated that the architectural landscape of Iran and Oman have a very close identity and it is possible for the two countries to form a cross-cultural framework. Finally, to achieve the aims of the research, recommendations have included exploiting common cultural values, using mechanisms that have been influenced by compatible cultures to shape the architectural landscape, using architectural and landscape shaping mechanisms influenced by the aligned culture, referring to the common symbols and models of both cultures by relying on religious structures and beliefs and avoiding emphasis on anti-value structures. گسترش ارتباطات در جهان امروز، منجر به افزایش روابط میان بسترهای فرهنگی مختلف در زمینه‌های گوناگون شده ‌است و ظهور مفاهیمی چون دهکدۀ جهانی، جهانی‌شدن و فرهنگ‌زایی از نتایج آن می‌باشد. چالشی که اکنون جهان به خود می‌بیند، نحوۀ ارتباط فرهنگ‌ها در ساختارهای ارزشی متفاوت با یکدیگر است. معماری به‌عنوان یکی از عواملی که بیشترین اثرپذیری از فرهنگ را دارد، متأثر از این گسترش ارتباطات بوده و نیازمند پاسخی مناسب در راستای تحقق مبانی مراودات فرهنگی است. بسیاری از پژوهشگران حوزۀ معماری و معماری منظر به بررسی اثرگذاری فرهنگ بر معماری پرداخته‌اند و اصولی را برای این موضوع ارائه کرده‌اند. اکنون وجود ارتباط فراوان میان بسترهای فرهنگی مختلف در جهان، این مسئله را طرح می‌کند: آن محیطی که تحت تأثیر دو یا چند واحد فرهنگی مختلف شکل بگیرد، از چه مبانی پیروی می‌کند؟ در این راستا، ابتدا پژوهش‌های پیشین درخصوص تأثیر منظر از فرهنگ بررسی شده و بحث با محوریت ویژگی‌های فرهنگی دو کشور ایران و عمان مورد تحلیل قرار گرفته‌اند. روش پژوهش نیز شامل تحلیل تطبیقی نظریات موجود در شکل‌گیری منظر بین‌فرهنگی و معماری متأثر از فرهنگ و متناسب‌سازی مفاهیم و نظریه‌ها با واقعیت‌های میدانی است. در نتیجه با ارائۀ شناسه‌های مشترک منظرین تأثیرپذیرفته از فرهنگ هر دو سرزمین، چنین بیان شده است که معماری و منظر ایران و عمان دارای هویت بسیار نزدیک بوده و بنابراین شکل‌گیری چارچوب‌های منظر بین‌فرهنگی میان این دو بستر امکان‌پذیر خواهد بود. در آخر جهت تحقق هدف، به بهره‌مندی از ارزش‌های فرهنگی مشترک، استفاده از سازوکارهای شکل‌دهندة معماری و منظر تأثیر پذیرفته از فرهنگ همسو، به‌کارگیری مصالح مشابه و بوم‌آورد هر دو سرزمین، رجوع به نمادها و الگوهای مشترک دو فرهنگ با تکیه‌بر زیرساخت‌های اعتقادی و مذهبی واحد و پرهیز از تأکید بر ساختارهای ضد ارزش، توصیه شده‌ است.

http://www.manzar-sj.com/article_162704_b539f3909d33f72a8d48120faab957ae.pdf

پژوهشکدۀ هنر، معماری و شهرسازی نظر منظر 2008-7446 15 62 2023 03 21 Measuring the Success Rate of Commercial Complexes in Organizing Leisure-Shopping Spaces (Case Studies: Modern Commercial Complexes in Tehran: Tiraje- Kourosh- Palladium and Tiraje2) سنجش میزان موفقیت مجتمع‌های تجاری در سازماندهی فضاهای تفریح-خرید (مجتمع‌های تجاری نوین منتخب شهر تهران: تیراژه-کوروش- پالادیوم و تیراژه 2) 36 53 166836 10.22034/manzar.2022.345885.2197 FA احمد خلیفاوی گروه معماری، دانشکدۀ معماری و شهرسازی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. 0000-0002-8733-5377 غزال کرامتی استادیار گروه معماری، دانشکدۀ معماری و شهرسازی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. 0000-0002-1029-2495 حسین سلطانزاده استاد گروه معماری، دانشکدۀ معماری و شهرسازی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. 0000-0003-3974-5205 مهرداد متین استادیار گروه معماری، دانشکدۀ معماری و شهرسازی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. 0000-0002-6165-891x Journal Article 2022 06 07 The role of human secondary needs in general and the need for recreation in particular as an interface between architecture and the environment in commercial spaces is undeniably important. That is why the quality of recreation-shopping spaces in commercial complexes to meet the recreational needs of users is one of the tasks assigned to architecture. This issue can affect the success rate of a commercial complex. The present study examines the factors affecting the success of commercial complex spaces from the perspective of leisure-shopping spaces and evaluates their relationships and the relative importance of each and measures the success rate of 4 selected new commercial complexes in Tehran (Tiraje, Kourosh, Palladium, and Tiraje2). In organizing leisure-shopping spaces, models are provided for designing the environment of commercial complexes that help to make the architectural space more acceptable to the users. To this end, the main question is what are the factors affecting the success of leisure-shopping spaces? And according to the relative weight of each, what is the relative success rate of the selected commercial complexes? Therefore, after recognizing and extracting the components and effective factors from the opinions of experts in the field of place, through logical analysis and deductive reasoning, the proposed model of factors affecting the success of leisure-shopping spaces in commercial complexes was derived. Then, the accuracy of the proposed model was measured and sifted through the Delphi method, based on the opinions of architecture professors, relationships between these factors were measured, and with the help of the ANP (Analysis Network Process), the importance and weight of each factor were determined. The obtained results show the factors affecting the quality and success of leisure-shopping spaces in three general categories: “functional”, “physical” and “perceptual”, and the most important components based on the number and intensity of its sub-components, respectively, are the physical component. Then the perceptual component and finally the functional component were identified. نقش نیازهای ثانویه انسان به‌طور عام و نیاز به تفریح به‌طور خاص به‌عنوان حلقۀ واسط بین معماری و محیط در فضاهای تجاری اهمیت غیرقابل انکاری دارد، به‌گونه‌ای که کیفیت فضاهای تفریح-خرید در مجتمع‌های تجاری برای رفع نیاز به تفریح کاربران که از وظایف مترتب بر معماری است می‌تواند میزان موفقیت یک مجتمع تجاری را تحت تأثیر قرار دهد. تحقیق پیشِ رو به بررسی عوامل مؤثر بر موفقیت فضاهای مجتمع‌‌های تجاری از منظر فضاهای تفریح-خرید و ارزیابی روابط آنها و اهمیت نسبی هرکدام می‌‌پردازد تا از این طریق بتوان علاوه‌بر سنجش میزان موفقیت چهار مجتمع تجاری نوین منتخب شهر تهران (تیراژه- کوروش-پالادیوم و تیراژه2) در سازماندهی فضاهای تفریح-خرید، الگوهایی برای طراحی فضاهای مجتمع‌های تجاری که به مقبولیت فضای معماری از نگاه کاربران کمک کند را ارائه نماید. به این منظور سؤال اصلی این است که عوامل مؤثر بر موفقیت فضاهای تفریح-خرید کدامند؟ و بنا بر وزن نسبی هرکدام، میزان موفقیت نسبی مجتمع‌های تجاری مورد بررسی کدام است؟ لذا پس از شناخت و استخراج مؤلفه و عوامل مؤثر از آرای اندیشمندان صاحب‌نظر در حوزۀ مکان، از طریق تحلیل منطقی و استدلال قیاسی، مدل پیشنهادی از عوامل مؤثر بر موفقیت فضاهای تفریح-خرید مجتمع‌های تجاری به‌دست آمد. سپس صحت مدل پیشنهادی از طریق روش دلفی، با استناد به آرای اساتید معماری سنجیده و غربال شد، روابط میان این عوامل سنجیده‌شده و به کمک فرایند تحلیل شبکه‌ای ANP، میزان اهمیت و وزن هریک از عوامل مشخص شد. نتایج به‌دست آمده عوامل مؤثر بر کیفیت و موفقیت فضاهای تفریح-خرید را در سه دستۀ کلی «عملکردی»، «کالبدی» و «ادراکی» نشان می‌دهد که مهمترین مؤلفه‌‌ها براساس تعداد و شدت زیرمؤلفه‌‌های آن به ترتیب مؤلفۀ کالبدی سپس مؤلفۀ ادراکی و در انتها مؤلفۀ عملکردی شناخته شدند.

http://www.manzar-sj.com/article_166836_c49d955438375a905dbe562ecdd25508.pdf

پژوهشکدۀ هنر، معماری و شهرسازی نظر منظر 2008-7446 15 62 2023 03 21 Analyzing and Developing Strategies for the Ecological Restoration of Urban Rivers in the Framework of Ecological Urbanism تحلیل و تدوین راهبردهای بهسازی اکولوژیک رودخانه‌های شهری در چارچوب شهرسازی اکولوژیک 54 71 166835 10.22034/manzar.2023.356492.2204 FA ساناز حائری دکتری معماری، پردیس بین‌الملل کیش، دانشگاه تهران، عضو هیئت علمی دانشکدۀ هنر و معماری، دانشگاه شیراز، ایران. 0000-0002-4887-5696 محمدرضا مثنوی استاد، عضو هیئت علمی دانشکدۀ محیط زیست، دانشکدگان فنی، دانشگاه تهران، ایران. Journal Article 2022 08 17 Nowadays, continuous urban development has disturbed the ecological conditions of cities by damaging the natural ecosystems within them. Inner city rivers which are natural ecosystems with ecological nature have an impact on the restoration of the ecological conditions of cities. The framework of ecological urbanism emphasizes the continuity of the ecological structures of natural ecosystems in cities and plans and formulates strategies for their restoration. This research, which is framed by ecological urbanism, focuses on restoring the ecosystem of urban rivers. This paper first examines the theoretical foundations of ecological urbanism, the ecological nature of rivers, the ecological damage caused by urban development, and the restoration of urban rivers. Then, it draws upon the analogical-inferential method to analyze reliable scientific sources, and the opinions of researchers, and then extracts components for the process-based ecological restoration of urban rivers. Based on the ecological components, it develops planning strategies on a macro and micro scale to rehabilitate and protect the ecosystem of rivers and their banks and adjacent lands, increase the flexibility of the river ecosystem in the face of future climate disturbances, and prevent human interference in natural processes. Recognizing the main causes of ecosystem destruction, protecting the health of the river, restoring the geomorphology of the river in the city, creating and connecting biological ecological networks, preventing the entry of sewage and polluted urban runoff, and controlling floods by maintaining the conditions of the river ecosystem, developing restoration plans and measures in accordance with urban development, changing people’s attitudes toward protecting the river, and restricting the presence of citizens in the river’s territory are strategies on a macro scale of planning and implementation. Such strategies are made possible by strategies on a micro-scale and can be used in urban development planning under similar conditions and result in ecological urban planning which is the future of contemporary cities. درجهان معاصر با توسعۀ شهریِ بی‌وقفه‌ای مواجه هستیم که با آسیب به اکوسیستم‌های طبیعی درون‌شهری، شرایط اکولوژیکی شهرها را دچار اختلال کرده است. رودخانه‎های درون‌شهری اکوسیستم‌های طبیعی هستند که ماهیت اکولوژیکی دارند و بر بهبود شرایط اکولوژیکی شهرها اثر می‌گذارند. چارچوب شهرسازی اکولوژیک بر تداوم ساختارهای اکولوژیکی اکوسیستم‌های طبیعی در شهرها تأکید می‌کند و در جهت بهسازی آنها برنامه‌ریزی کرده و راهبردهایی تدوین می‌نماید. این پژوهش در چارچوب شهرسازی اکولوژیک بر بهسازی اکوسیستم رودخانه‎های شهری متمرکز شده، با مرور ادبیات تحقیق به بررسی مبانی نظری شهرسازی اکولوژیک، ماهیت اکولوژیکی رودخانه‎ها، آسیب‌های اکولوژیکی ناشی از توسعه‌های شهری و بهسازی رودخانه‎های شهری پرداخته می‌شود. سپس با روش قیاسی-استنتاجی، براساس منابع معتبر علمی، مبتنی‌بر نظر پژوهشگران، مؤلفه‌ها در جهت بهسازی اکولوژیک رودخانه‎های شهری مبتنی‌بر فرایند استخراج می‌شود. در نهایت به روش استنتاجی، براساس مؤلفه‌های اکولوژیک، راهبردهایی در مقیاس کلان و خُردِ برنامه‌ریزی به منظور بهسازی مجدد و حفاظت از اکوسیستم رودخانه‎ها و کرانه‌ها و اراضی مجاور، افزایش انعطاف‌پذیری اکوسیستم رودخانه در مواجهه با اغتشاشات اقلیمی آینده و جلوگیری از تداخل انسانی در فرایندهای طبیعی تدوین می‌شود. شناخت دلایل اصلی تخریب اکوسیستم، حفاظت از سلامت رودخانه، بازیابی مجدد ژئومورفولوژی رودخانه در شهر، ایجاد واتصال شبکه‌های اکولوژیکی زیستی، ممانعت از ورود فاضلاب و روان‎آب آلودۀ شهری، کنترل سیلاب با حفظ شرایط اکوسیستم رودخانه، برنامه‌ها و اقدامات بهسازی متناسب با توسعۀ شهری، تغییر نگرش مردم در حفاظت رودخانه و محدودیت حضور شهروندان در حریم آن، راهبردهایی در مقیاس کلان برنامه‌ریزی و اجرایی هستند که به‌واسطۀ راهبردهایی در مقیاس خُرد میسر می‌شوند تا در برنامه‌ریزی‌های توسعۀ شهری، با شرایط مشابه، مورد استفاده قرار گیرند و شهرسازی اکولوژیکْ آیندۀ شهرهای معاصر شود.

http://www.manzar-sj.com/article_166835_6afb27cc6ee8895025870549fa7ae1e3.pdf

پژوهشکدۀ هنر، معماری و شهرسازی نظر منظر 2008-7446 15 62 2023 03 21 Recognition of the Components of the Urban Landscape Visual System Elements and Values بازشناسی مؤلفه‌های نظام بصری منظر شهری؛ عناصر و ارزش‌ها 72 85 149837 10.22034/manzar.2022.306979.2156 FA میترا کریمی دکتری معماری منظر، دانشکدۀ هنر، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران. 0000-0003-2498-2128 محمدرضا بمانیان استاد گروه معماری، دانشکدۀ هنر، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران. 0000-0001-7230-5186 مجتبی انصاری استاد گروه معماری، دانشکدۀ هنر، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران. 0000-0002-5085-8684 سید امیر منصوری دانشیار گروه معماری منظر، دانشکدۀ معماری، پردیس هنرهای زیبا، دانشگاه تهران، ایران. 0000-0002-2865-6859 Journal Article 2021 10 03 Urban landscape, as the consequence of the human perception of diverse dimensions of the city, the physical form, action, and meaning, is an objective-subjective phenomenon. Different human senses, including sight, get information about the urban scene as a perceived reality. “Seeing” is a large aspect of how humans get environmental information as part of their perceptual process. Everything seen in space forms the visual system of the urban landscape which makes sense when it is combined with information received through other senses and interplay with the subjective aspect (one’s understanding based on experiences, memories, conditions, and personal-social characteristics), and the urban landscape. Many studies on the visual system of the urban landscape have focused on the “physical form,” its characteristics, and the way its components are organized, rather than the “activity”, which is part of the urban environment as experienced by humans. As a result, the function of activity in forming the visual system of the urban landscape should be addressed. The present study aims to understand the notion of a visual system in the urban landscape by describing its parts and the types of their correlations, which is accomplished through studying the theoretical relationship between the idea of the urban landscape and its components, as well as explaining perception by highlighting the information obtained through the sense of sight. The data of this descriptive and interpretive study were analyzed using documentary and bibliographic analysis and then were categorized and interpreted using logical reasoning. Findings demonstrate that the components of the urban landscape visual system can be explained in terms of visual elements (such as physical form and activity) and visual values (elements and their correlations quality, including the nine qualities of naturalness, sociability, readability, vitality, and dynamism, beauty, coherence and continuity, sense of identity, complexity, diversity, and contextualism) which are conducted through the research. منظر شهری، پدیده‌ای عینی-ذهنی و حاصل ادراک انسان از ابعاد مختلف شهر در قالب کالبد، فعالیت و معناست؛ اطلاعات منظر شهری به عنوان پدیدۀ ادراک‌شونده، با حواس مختلف انسان شامل بینایی دریافت می‌شود. بخش عمده‌ای از دریافت انسان از محیط، به عنوان جزیی از فرایند ادراک، از طریق «دیدن» است. هرآنچه با دیدن فضا دریافت می‌شود، نظام بصری منظر شهری را شکل می‌دهد که به همراه اطلاعات دریافتی سایر حواس و در ترکیب توأمان با جنبۀ ذهنی (فهم فرد بر اساس تجارب، خاطرات، شرایط و ویژگی‌های فردی و اجتماعی) معنا می‌یابد و منظر شهری ادراک می‌شود. بخش عمده‌ای از پژوهش‌های نظام بصری منظر شهری، با تأکید بر «کالبد»، ویژگی‌های آن و سازماندهی اجزای آن انجام شده و کمتر به «فعالیت» به عنوان جزیی از منظر شهری که توسط انسان دیده می‌شود، پرداخته شده است؛ به همین دلیل ضروری است که به نقش فعالیت در شکل‌گیری نظام بصری منظر شهری نیز پرداخته شود. هدف این پژوهش، بازشناسی مفهوم نظام بصری منظر شهری با تبیین عناصر آن و نوع ارتباط آنها با یکدیگر است که با بررسی ارتباط نظری میان مفهوم منظر شهری و اجزای آن و تبیین مفهوم ادراک با تأکید بر اطلاعات دریافتی توسط حس بینایی انجام می‌شود. نتایج این پژوهش که به صورت توصیفی-تفسیری و با استفاده از مطالعات اسنادی و کتابخانه‌ای و سپس دسته‌بندی و استدلال منطقی انجام شده، نشان می‌دهد که مؤلفه‌های نظام بصری منظر شهری در قالب عناصر بصری (شامل کالبد و فعالیت) و ارزش‌های بصری (کیفیت اجزا و ارتباط آنها با یکدیگر شامل نُه کیفیت طبیعی‌بودن، راحتی و آسایش، خوانایی، سرزندگی و پویایی، زیبایی، انسجام و تداوم، هویت‌مندی، پیچیدگی و تنوع و زمینه‌گرایی) قابل تبیین است.

http://www.manzar-sj.com/article_149837_acf0595b46c604158393d6d800d08063.pdf