پژوهشکدۀ هنر، معماری و شهرسازی نظر منظر 2008-7446 14 60 2022 09 23 The Landscape of Enclosure, from “Manifestation” to “Representation” منظرِ حصار، از نمود تا نماد 3 3 157230 10.22034/manzar.2022.157230 FA سید امیر منصوری استادیار دانشکدۀ معماری، پردیس هنرهای زیبا، دانشگاه تهران، ایران. 0000-0002-2865-6859 Journal Article 2022 08 23 Landscape is a concept defined as the outcome of human interactions with the environment, society, and history. "Manifestation" (Nemood) is the explanation of this outcome, which emerges gradually as a result of a will for stability and continuity of establishment in a place. In return, ‘’Representation’ (Namad) is the outcome of the human will to express his/her desired concept; it can be a "conventional" or "natural" sign. Iran's cities, as well as small castles in rural areas in the past, used to be significantly defined by their enclosures known as "Hesar." It was separating the border of inside and outside space, interior home-space with its individual interactions from the exterior released space of Nature. The enclosure, while protecting the interior space from the invasion of outsiders, was the protector of the inhabitant’s space against the wild nature as well. The encounter of these two worlds on both sides of the enclosure was quite distinct, as was turned into the manifestation of life and reflected the possibility of living beyond its border. On two different sides of the wall, two distinct landscapes were perceived: on one side, there was an inhabited space where humans used to be attend, and on the other side, an environment away from any intervention. The gardens and settlements were all inside the enclosure, and the vacant deserts were outside. The street was in contrast to the desert. The enclosure was the distinct border between the two huge manifestations of the landscape; It was a kind of urban landscape against the natural one; the realm of human life in opposition to wild nature. The meeting of these two landscapes, brought about by the manifestation of the enclosure, provided a context for the development of the close concepts. The enclosure was not merely a manifestation of the convenience of human life but also recognized as an indicator of supremacy and dignity. The farmlands and gardens were developed outside the enclosure, as the new migrants and the peasant dwellers gradually settled outside it. The neighborhood areas were formed outside the enclosure, which was then formally known as the outside districts. In social confrontations, the social ghettos of the same religion but different from the ruling class were located outside an enclosure. The Zarisef district in Kerman city, which is located behind the urban gate, was one of these patterns. This separation, which arose from the social classes of that time, was more evident before the advent of Islam. The cities during the Sassanid era were allocated to certain classes, in which the enclosure was the common symbol of their territory. Inside area, which was called Sharstan, and the outside area, known as Rabz, were separated by an enclosure in the middle. Basically, the outside was not even triggered as a city. The first urban intervention following the arrival of Islam in Iran was the act of destroying enclosures as a symbol of superiority, which was in opposition to implementing justice. Due to the symbolic aspect of enclosure and its power, its other functional features of it were ignored. The superiority of its symbolic aspect, meaning 'representation' to 'manifestation’ in perceiving the concept of the enclosure, led to the convention of destroying them. Following this occurrence, Rabz and Sharstan were merged, and thereby the inside and outside territories were connected. The security and natural functions of the enclosure were inevitably overlooked. Ignoring the necessity of its manifestation a few centuries later resulted in its emergence again. The cities and castles of their masters recovered their enclosures again. As a result, the process of emergence of those manifestations as the initial elements of the landscape and their transformation into representing them as a symbol and an elevated element of the landscape was restarted. According to an interpretation of the socio-economic classes in the western world, there is a focus on the originality of the enclosure in response to perceiving the social structure of "land" and "location" of living space. In terminology, ‘Bourgeois’ means a resident of a ‘Bourg’* or a castle, the upper class that lived over the enclosures and inside the Bourg. The enclosure was a required security element of the aristocracy and the representative of social superiority as the symbol of the bourgeois caste. The kinds of landscape elements, which are quite evident in the process of turning a manifestation element into a recognizable representative symbol, are the most significant characteristics protecting them is vital for the continuity of the identity of human communities. Therefore, in urban developments, where the destruction of enclosures is inevitable, the various aspects of them including their physical, functional (manifestation), and semantic (symbolic/representative) dimensions should also be respected. Paniz Soleimani Salar, the brilliant artist has explained the conflict of these two different worlds on both sides of the enclosures in Dameghan city by illustrating this astute image. *According to the idea of some linguists, "Bourg" is an altered version of the Arabic word "Borj", which is derived from the Persian root "Borz", meaning high and elevated. در تعریف منظر آمده که محصول تعامل انسان با محیط و جامعه با تاریخ است. «نمود»، شرح این محصول است. محصولی که تدریجاً و در اثر میل به ثبات و تداوم استقرار در مکان پدید می‌آید. در مقابل «نماد» محصول ارادۀ انسان برای بیان مفهوم موردنظر اوست؛ برپایۀ علامتی قراردادی باشد یا نشانه‌ای طبیعی. شهرهای ایران و پیش از آنها قلعه‌های کوچک در محیط‌های روستایی مهم‌تر از هرچیز با حصار خود تبیین می‌شدند. مرزی که درون و بیرون را از یکدیگر تمیز می‌داد. تفکیک محیط به دو عرصۀ درون، محل زندگی و تعاملات آن و بیرون، طبیعت رها. حصار درعین‌حال که مدافع درون بود در برابر دست‌اندازی بیگانگان بیرون، حامی محیط ساکنان آن بود در مقابل طبیعت خشن. تعارض دو دنیا در دو طرف حصار آن‌قدر بارز بود که حصار را به نمود مهم حیات بدل می‌ساخت، آن بود که زندگی را در پس خود ممکن می‌کرد. در دوسوی دیوار دو منظر متفاوت فهم می‌شد، یک طرف آبادی و حضور انسان و طرف دیگر خالی از مداخله. هرچه باغ و خانه بود درون حصار و هرچه بیابان بود در بیرون. خیابان دربرابر بیابان. حصار مرز تمیز این دو نمود بزرگ منظر بود. منظر شهری درمقابل منظر طبیعی، عرصۀ زندگی انسانی دربرابر طبیعت وحشی. تعارض دو منظر که در نمود حصار به ظهور می‌رسید، تدریجاً زمینۀ رشد مفاهیم وابسته شد. حصار دیگر فط نمود مناسب‌سازی زندگی انسان نبود، بلکه مظهر قدرت و اشرافیت هم خوانده می‌شد. مزارع و باغات در بیرون حصار توسعه پیدا کرد و رفته‌رفته مهاجرین جدید و رعایای حصارنشینان در بیرون آن ساکن شدند. محله‌هایی در بیرون حصار تشکیل و رسماً محلۀ بیرون خوانده شد. در رویارویی‌های اجتماعی، بعضاً گتوهای هم‌کیشان غیر حاکم در بیرون حصار مکان‌یابی شد. محلۀ زرتشتیان زریسف کرمان در پشت دروازۀ شهر از جملۀ آنها بود. این جدایی‌گزینی که ناشی از طبقاتی‌شدن اجتماعی بود، پیش از اسلام رسمیت بیشتری داشت. شهرهای ساسانی ویژۀ کاست‌های خاصی بود که حصار، نماد مشترک قلمرو آنها بود. درون، شارستان و بیرون، ربض با حصاری در میانه از هم جدا می‌شدند. اساساً بیرون حتی شهر نیز خوانده نمی‌شد. نخستین مداخلۀ اسلام در شهرهای ایران، تخریب حصار به‌مثابۀ نماد برتری‌جویی و ضدیت با عدالت بود. آن‌قدر وجه نمادین حصار قدرت داشت که ارزش‌های نمودی و کارکردی آن مورد غفلت قرار گرفت. غلبۀ نماد بر نمود در فهم حصار، به سنت تخریب حصارها انجامید. ربض و شارستان یکی شدند و در اثنای آن درون و بیرون نیز به‌هم پیوستند. کارکردهای امنیتی و طبیعی حصار نیز رها شد. غفلت از ضرورت نمود حصار، چند قرن بعد به ظهور مجدد آن انجامید. شهرها و قلعه‌های اربابی مجدداً حصارهای خود را بازیافتند. بدین‌ترتیب جریان ظهور نمود به‌مثابۀ عنصر ابتدایی منظر و دگردیسی آن به نماد و عنصر کمال‌یافتۀ منظر مجدداً آغاز شد. یک تفسیر از قشربندی اجتماعی-اقتصادی جهان غرب به اصالت نماد حصار در فهم آنها از ساختار اجتماع وابسته به زمین و مکان زیست تأکید می‌کند. بورژوا به معنای ساکن بورگ* (Bourg) یا قلعه، طبقۀ برتری بود که در پس حصار و درون بورگ زندگی می‌کرد. حصار ضرورتی امنیتی بود که به نماد اشرافیت و برتری اجتماعی بدل شده بود تا آن حد که معرف کاست بورژوا شد. عناصری از منظر که روند رشد آنها در فرآیند تبدیل نمود به نماد قابل تشخیص باشد، مهمترین عناصری هستند که حفاظت از آنها برای تداوم هویت اجتماعات انسانی کارکرد دارد. لذا در توسعه‌های شهری که تخریب حصار ناگزیر است، باید جنبه‌های مختلف آثار کالبدی، کارکردی (نمودی) و معنایی (نمادی) حصار موردتوجه قرار گیرد. پانیذ سلیمانی با این تصویر هوشمندانه تعارض دو دنیای دو طرف حصار در دامغان را برایمان شرح داده است. *گروهی از زبان‌شناسان بورگ (Bourg) را دگرگون‌شدۀ «برج» در عربی می‌دانند که از ریشۀ «بُرز» فارسی به معنای بالا و بلندی ساخته شده است.

http://www.manzar-sj.com/article_157230_406031259b73dbbf5655c83ddcc5c10e.pdf

پژوهشکدۀ هنر، معماری و شهرسازی نظر منظر 2008-7446 14 60 2022 09 23 An Analysis of the Role of Landscape in the Spatial Structure and Architectural Organization of the Main Mansion of Abbas Abad Garden تحلیل نقش چشم‌انداز بر ساختار فضایی و نظام استقرار معماری عمارت اصلی باغ عباس‌آباد 6 17 157497 10.22034/manzar.2022.346863.2198 FA اسحق رضازاده دکتری معماری اسلامی، عضو هیئت علمی دانشکدۀ هنر و معماری، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران. 0000-0003-2901-2286 آرمین بهرامیان استادیار معماری، دانشکدۀ معماری و شهرسازی، دانشگاه هنر اصفهان، ایران. 0000-0002-7029-3035 احمد امین‌پور دانشیار معماری، دانشکدۀ معماری و شهرسازی، دانشگاه هنر اصفهان، ایران. وحید حیدرنتاج دانشیار معماری، دانشکدۀ هنر ومعماری، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران. 0000-0002-9324-7170 Journal Article 2022 06 14 One of the significant issues in the study of Persian gardens is the variations made in the shape patterns and physical structure depending on different conditions of the natural context, as seen in several gardens in northern Iran. The present study aims to investigate the relationship between physical changes in Abbas Abad garden and the landscape of its natural context to gain a deeper understanding of this garden and Persian gardens. To this end, the present study develops a specific “multiple analysis” framework to analyze the case study. First, Abbas Abad Garden is described by reviewing historical documents, and its reference design in the Safavid period was recovered in a three-dimensional model. Then, its physical and spatial structures are analyzed and the role of the landscape of the natural context in the physical changes in Abbas Abad garden is discussed. The research findings indicated that the garden orientation is a scenic orientation based on the characteristics of its natural context. In the studied garden, a powerful central axis, as a common geometric characteristic of Persian gardens, extends to the main mansion, passes through it, and can be traced to Chahartaqi in the middle of the lake. Moreover, in Abbas Abad Garden, the organization of the main mansion has been changed based on the landscape requirements and displaced from the middle of the highest platform to its northernmost point to visually overlook the lake and the Chahartaqi in its middle. The spatial structure of the main mansion includes an observation semi-open space, and the residential elements around the garden to preserve the continuity of the view of nature. This research also indicates that in the design of Abbas Abad garden, the landscape is an organizing factor in the location, geometric structure, and arrangement of the architectural elements of the garden, and in suitable areas, the landscape of the natural context, that can be perceived from the main observation deck, determines the observation deck direction, the spatial structure of the main mansion, the organization of the architectural elements, and the overall structure of the garden. یکی از مسائلی که در مطالعۀ باغ ایرانی با آن مواجه هستیم، تنوعی است که بنا بر شرایط مختلف بستر طبیعی، در الگوهای شکلی و ساختار کالبدی تعدادی از باغ‌های شمال ایران دیده می‌شود. هدف پژوهش حاضر بررسی ارتباط تغییرات کالبدی در باغ عباس‌آباد، با چشم‌انداز بستر طبیعی آن، جهت شناخت عمیق‌تر این باغ و باغ ایرانی است. این پژوهش با روش مطالعۀ موردی و با طراحی چارچوب مشخص «تحلیل چندگانه»، نمونۀ منتخب مورد کنکاش قرار گرفت. ابتدا با جستجو در اسناد تاریخی، باغ عباس‌آباد توصیف گردید و طرح مرجع آن در دورۀ صفوی، در یک مدل سه‌بعدی بازیابی شد. سپس ساختار کالبدی و فضایی آن تحلیل گشت و چگونگی تأثیر چشم‌انداز بستر طبیعی، بر تغییرات کالبدی باغ عباس‌آباد مورد بحث قرار گرفت. یافته‌های پژوهش نشان دادند که جهت‌گیری باغ براساس ویژگی‌های بستر طبیعی آن، جهتی منظرین را برگزیده ‌است. محور قدرتمند میانی، به‌عنوان شاخصۀ هندسی مشترک باغ ایرانی، در این باغ تا عمارت اصلی امتداد می‌یابد، از آن عبور می‌کند و تا چارتاقی میان دریاچه قابل ردیابی است. استقرار عمارت اصلی در باغ عباس‌آباد، براساس الزامات دید و منظر تغییر نموده و از میانه مرتفع‌ترین صفه به منتهی‌الیه شمالی آن، جهت تسلط بصری بر دریاچه و چارتاقی میان آن، منتقل شده ‌است. ساختار فضایی عمارت اصلی این باغ را فضای نیمه‌باز نظرگاهی تشکیل می‌دهد و عناصر اقامتگاهی به پیرامون باغ منتقل گشته‌اند تا تداوم دید به طبیعت حفظ گردد. این پژوهش نشان داد که در طرح باغ عباس‌آباد، چشم‌انداز، عاملی سازمان‌دهنده در مکان‌یابی، ساختار هندسی و انتظام عناصر معماری باغ، بوده ‌است و در بسترهای مستعد، چشم‌انداز بستر طبیعی و قابل درک از نظرگاه اصلی، راستای نظرگاه، ساختار فضایی عمارت اصلی، نظام استقرار عناصر معماری و ساختار کلی باغ را تعیین می‌نماید.

http://www.manzar-sj.com/article_157497_133f4a5713e8ed5ff4f3df13ceb222ca.pdf

پژوهشکدۀ هنر، معماری و شهرسازی نظر منظر 2008-7446 14 60 2022 09 23 Evaluation of the Residential Facades in Tehran from the Neuro-Aesthetics Approach واکاوی وجوه زیبایی‌شناسانۀ نمای مسکونی تهران از منظر معماری عصب‌محور 18 29 149835 10.22034/manzar.2022.317574.2169 FA صبا حسینی نسب پژوهشگر معماری، دانشکدۀ معماری و شهرسازی، دانشگاه علم و صنعت ایران، تهران، ایران. 0000-0001-9216-6451 فاطمه مهدیزاده سراج استاد گروه معماری، دانشکدۀ معماری و شهرسازی، دانشگاه علم و صنعت ایران، تهران، ایران. محمدعلی خان‌محمدی دانشیار گروه معماری، دانشکدۀ معماری و شهرسازی، دانشگاه علم و صنعت ایران، تهران، ایران. 0000-0001-9317-4197 حسام قمری دانشیار گروه معماری، دانشکدۀ معماری، دانشگاه ایالتی کالیفرنیا، کالیفرنیا، آمریکا. Journal Article 2021 12 05 In recent years, the study of apartment buildings is important because of their growth in Iran. This issue has been neglected in contemporary architecture and landscape research. Previous studies show that one of the factors affecting the mood of apartment dwellers is aesthetic criteria. The purpose of this study is to redefine the aesthetic criteria in evaluating the residential facade of Tehran to improve the quality of experience of residents. To this end, in the first step, the aesthetics criteria of the facade were extracted from the literature on neuro-architectural research. In the second step, according to the mentioned criteria, the residents of the apartments were interviewed. This research is an applied study and its method is qualitative. Sixteen articles were content analyzed in a systematic review. Eleven physical criteria and 8 semantic criteria for the aesthetic of residential facades were extracted. Classification between criteria was done through open-ended interviews with 14 apartment residents in Tehran. Findings showed that among the physical and semantical criteria of the facade, “vegetation”, “color and materials”, and “surface of the openings” have a positive impact on the perception of the aesthetics of the facade. The results show that the residential facades of Tehran are at a low level in terms of semantic and symbolic aesthetic. At the same time, these facades are not acceptable in terms of emotional aesthetic and are only visually enhanced. مطالعات پیرامون آپارتمان‌سازی به دلیل رشد روزافزون ساخت‌وساز این بناها در کشور، مقوله‌ای است حائز اهمیت که در پژوهش‌های منظر شهری معاصر، آن‌طور که باید مورد توجه قرار نگرفته است. مطالعات پیشین نشان می‌دهد ارزش‌های زیبایی‌شناسانۀ نمای اصلی این بناها یکی از عوامل مؤثر در روحیات ساکنین است. هدف از این پژوهش، بازتعریف معیارهای زیبایی‌شناسانه در ارزیابی نماهای مسکونی شهر تهران در جهت ارتقاء کیفیت تجربۀ زیست ساکنین است. این مهم از طریق استخراج معیارهای مذکور از پیشینۀ پژوهش معماری عصب‌محور و ارزش‌گذاری آنها از طریق مصاحبه با ساکنین این بناها امکان‌پذیر شده است. نوع پژوهش، مطالعه‌ای کاربردی است و روش پژوهش، کیفی است. تحلیل محتوای 61 پژوهش در زمینۀ معماری عصب‌محور به استخراج 11 معیار کالبدی و 8 معیار معنایی در زیبایی‌شناسی نماهای آپارتمانی انجام شد و سپس ارزش‌گذاری بین معیارهای استخراج‌شده، از طریق مصاحبه‌های بازپاسخ با 41 نفر از ساکنین این بناها در شهر تهران صورت گرفت. یافته‌ها نشان می‌دهد از بین عوامل کالبدی و معنایی نما، به ترتیب «کاربرد پوشش گیاهی»، «رنگ و نوع مصالح» و «میزان سطح بازشوها» بیشترین تأثیر را در شکل‌گیری تجربۀ زیبایی‌شناختی افراد دارند. نوع رویارویی افراد با این معیارها، در چهار وجه زیبایی‌شناختی مبتنی بر «درک بصری»، «درک هیجانی»، «درک معنایی» و «درک نمادین» صورت می‌گیرد. نتایج نشان می‌دهد نماهای مسکونی تهران از منظر زیبایی معنایی و نمادین در سطح بسیار پایینی بوده و در عین حال توانایی پاسخ‌گویی به نیازهای هیجانی ناظرین را ندارند.

http://www.manzar-sj.com/article_149835_17c7999a7a102a98f563c5e56135532a.pdf

پژوهشکدۀ هنر، معماری و شهرسازی نظر منظر 2008-7446 14 60 2022 09 23 A Comparison and Evaluation of the Basics of Relationship Between Human and Nature in Two Bodies of Landscape and Ecology Knowledge قیاس و ارزیابی مبانی رابطة انسان و طبیعت در دانش اکولوژی و منظر 30 37 149841 10.22034/manzar.2022.277940.2125 FA دلارام سبک رو پژوهشگر دکتری معماری منظر، دانشکدۀ معماری، پردیس هنرهای زیبا، دانشگاه تهران، ایران. مرتضی همتی پژوهشگر دکتری معماری منظر، دانشکدۀ معماری، پردیس هنرهای زیبا، دانشگاه تهران، ایران. 0000-0002-5898-559X حشمت الله متدین گروه معماری منظر، دانشکدۀ معماری، پردیس هنرهای زیبا، دانشگاه تهران، ایران. Journal Article 2021 03 19 Sustainability is the knowledge that refers to the recovery of the relationship between man and nature and seeks to provide a set of concepts and methodologies to help humans and nature better interact. Ecological sustainability is a widely recognized branch of sustainability knowledge that draws upon the ecological interpretation of the components of the human and nature relationship to provide solutions for the enduring interaction of these two components. Thus, a review of the theoretical literature on ecology indicates that this interpretation is only based on the physical components of this relationship that does not provide a context for understanding their semantic aspects. This research aims to answer the question: “Which body of knowledge can produce the most effective man-nature relationship that is capable of making the two sides sustain it? “ Thus, this article uses the pathology of the relationship between human and nature in ecological knowledge and establishes an analogy over the explanation of this relationship in landscape knowledge to examine the two attitudes using a descriptive-analytical method which is based on a critique of content and structure of the two attitudes. The findings suggest that ecological sustainability fails to describe all aspects of sustainability comprehensively and cannot provide solutions for the objective aspects of it, owing to its theoretical foundations. One would say that the relationship between man and nature is not only noted in biological aspects but also in yet another respect, which is affected by the perceptual process between these two components. On the other hand, landscape knowledge is an attitude that both explains the physical and semantic dimensions of the relationship between humans and nature. Thus, the conceptual sustainability model, if based on an interpretation of landscape from the relationship between humans and nature, can clearly explain the physical and semantic dimensions of sustainability and result in more complete measures. پایداری دانشی است که به بازیابی رابطة انسان و طبیعت می‌پردازد و در تلاش است مجموعه‌ای از مفاهیم و روش‌هایی را ارائه نماید که به تعامل بهتر این دو منجر شود. پایداری اکولوژیک یکی از شناخته‌شده‌ترین دانش‌های پایداری ا‌ست که بر پایة تفسیر اکولوژی از مؤلفه‌های رابطة انسان و طبیعت راهکارهایی را برای تعامل پایندة این دو مؤلفه ارائه نموده ‌است. با این حال بررسی ادبیات نظری اکولوژی بیانگر آن است که این تفسیر از رابطة انسان و طبیعت تنها مبتنی بر وجوه کالبدی این ارتباط است و بستری برای شناخت ابعاد معنایی آنها به دست نمی‌دهد. این پژوهش در پی یافتن پاسخ به این پرسش است که «کارآمدترین رابطۀ انسان و محیط که توانایی به پایداری رساندن دو طرف رابطه را دارا باشد، از طریق چه دانشی به دست می‌آید؟». لذا این نوشتار با آسیب‌شناسی نحوة ارتباط انسان و طبیعت در دانش اکولوژی و با ایجاد قیاس میان نحوة تبیین این رابطه در دانش منظر، این دو نگرش را با روشی تحلیلی-توصیفی که مبتنی بر نقد محتوا و ساختار هر دو نگرش است، ارزیابی می‌نماید. یافته‌های این جستار بیانگر آن است که پایداری اکولوژیک دارای جامعیت در بیان تمامی وجوه پایداری نیست و به دلیل بنیان‌های نظری‌اش تنها قادر به توصیف و ارائۀ راه‌حل برای وجوه عینی پایداری ا‌ست. می‌توان اذعان داشت که رابطة انسان و محیط علاوه بر وجوه زیستی، در بُعد دیگری نیز صورت می‌پذیرد که تحت تأثیر فرایندی ادراکی میان این دو مؤلفه ‌است. از طرفی دانش منظر نگرشی است که تبیین توأمانی از دو بُعد کالبدی و معنایی رابطة انسان و محیط به‌دست می‌دهد. بنابراین به نظر می‌رسد مدل مفهومی پایداری در صورتی که با اتکا به تفسیر منظر از رابطۀ انسان و محیط شکل بگیرد می‌تواند بیان دقیق‌تری از ابعاد کالبدی و معنایی پایداری به دست دهد و به اقدامات کامل‌تری در این امر منجر شود.

http://www.manzar-sj.com/article_149841_bc738ae6c679831919970a21cc02a298.pdf

پژوهشکدۀ هنر، معماری و شهرسازی نظر منظر 2008-7446 14 60 2022 09 23 Analyzing the Concept of Continuous Productive Urban Landscapes (CPULs) Based on a Systematic Review واکاوی مفهوم مناظر شهری مولد یکپارچه (CPULs) مبتنی برمرور نظام‌مند 38 51 149838 10.22034/manzar.2022.305694.2153 FA سپیده سنجری دانشجوی دکتری، گروه شهرسازی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. زهرا سادات سعیده زرآبادی دانشیار، گروه شهرسازی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. 0000-0002-3757-2809 مصطفی بهزادفر استاد، گروه شهرسازی، دانشکدۀ معماری و شهرسازی، دانشگاه علم و صنعت ایران، تهران، ایران. Journal Article 2021 09 22 Natural disasters, economic and environmental crises, and pandemic diseases have highlighted the need to revise urban development models to anticipate new development strategies. Cities have been historically associated with production, trade, and consumption processes. However, the role of production has been eliminated in the contemporary world, and trade and consumption have dominated this cycle. This is one of the issues that has been fueling urban crises. Therefore, it is necessary to create an urban resilience matrix by integrating productivity and urban landscape as a planning tool and also the development of sustainable infrastructure. Given that continuous productive urban landscape (CPUL) is a novel concept in the theoretical field of urban landscape, this systematic review was conducted based on a four-stage model by formulating the study searching strategy using the following keywords: productive landscape, urban landscape, integrated productive urban landscape, dynamic landscape, and productive urban landscape in top citation databases. In the initial search, 377 papers published from 2000 to 2021 were found, 56 of which were selected as qualified papers for in-depth analysis and finding answers to research questions. Then, the screened papers were analyzed in terms of content and synthesis. The existing views and definitions were extracted and classified chronologically to redefine the concept of integrated productive urban landscapes by examining and comparing the definitions. Based on the analysis and classification of definitions, the integrated productive urban landscape strategy is a network of green and open multi-purpose structures. These structures connect the landscape and social centers through productive spaces, with the priority of walking while passing through the built environments. An integrated productive urban landscape, as a new typology of the landscape, considers the landscape as an integrated structure from a holistic and ecological perspective and integrates urban agriculture in green and open public spaces. It defines a new layer of the landscape in cities in addition to redefining open urban spaces. Also, this strategy proposes a new way of life and production-based spatial organization that is socially inclusive and environmentally sustainable by emphasizing local production as a forgotten opportunity. Implementing the integrated productive urban landscape strategy based on the identified structural and functional features can create an interaction between social, economic, and environmental environments. Moreover, this is considered a consistent and flexible strategy that contributes to the urban development and resilience of the urban ecosystem by providing a model for land use management and planning. Therefore, this approach provides an appropriate response to the challenges of contemporary urban development. بروز بلایای طبیعی، بحران‌های اقتصادی، زیست‌محیطی و بیماری‌های پاندمیک، بازنگری در مدل‌های توسعۀ شهری را امری اجتناب‌ناپذیرکرده است. شهرها در طول تاریخ با فرایند تولید، تجارت و مصرف همراه بوده‌اند؛ اما در شهر معاصر، نقش تولید حذف شده و تجارت و مصرف این چرخه را احاطه کرده است. از این‌رو ایجاد یک ماتریس تاب‌آور شهری از طریق ادغام بهره‌وری و منظر به‌عنوان ابزار برنامه‌ریزی ضروری به‌نظر می‌رسد. از این‌رو این پژوهش با هدف ارائۀ بازتعریفی از مفهوم مناظر شهری مولد یکپارچه به‌عنوان مفهومی بدیع در حوزۀ نظری منظر شهری از طریق روش مرور نظام‌مند مبتنی بر الگوی چهار مرحله‌ای با تدوین استراتژی جستجوی مقالات و فرایند جستجو با واژگان «منظر مولد»، «منظر شهری»، «مناظر شهری مولد یکپارچه»، «منظر پویا» و «منظر شهری مولد» در پایگاه‌های استنادی برتر آغاز شد. در جستجوی اولیه 377 مقاله در سال‌های 2000 تا 2021 شناسایی شدند که از این تعداد، 56 مقاله به‌عنوان مقالات واجد شرایط به‌منظور بررسی عمیق‌تر و پاسخ به سؤالات پژوهش انتخاب شدند. نتایج این پژوهش مبین آن است که استراتژی مناظر شهری مولد یکپارچه به‌عنوان گونه‌شناسی جدیدی از منظر با ادغام کشاورزی شهری در قالب شبکه‌ای از ساختارهای سبز و باز چندمنظوره، منظر و مراکز اجتماعی را از طریق فضاهای مولد به هم متصل نموده و سبک جدیدی از زندگی و سازماندهی فضایی، مبتنی بر تولید را که از نظر اجتماعی، فراگیر و از نظر محیطی پایدار است، ارائه می‌نماید. پیاده‌سازی این استراتژی براساس ویژگی‌های ساختاری و عملکردی احصا شده می‌تواند با ایجاد تعامل بین ابعاد اجتماعی، اقتصادی و زیست‌محیطی به‌عنوان راهبردی سازگار و منعطف، ضمن خودکفایی شهرها به تاب‌آوری اکوسیستم شهری نیز کمک نموده و پاسخ مناسبی در برابر چالش‌های توسعۀ شهری معاصر باشد.

http://www.manzar-sj.com/article_149838_8561d335a7facd4c4e5960f9f248cffe.pdf

پژوهشکدۀ هنر، معماری و شهرسازی نظر منظر 2008-7446 14 60 2022 09 23 Julfa, A Remnant of the Neighborhood Concept جلفا، بازمانده‌ای از مفهوم محله 52 61 149836 10.22034/manzar.2022.310354.2159 FA محمدرضا سرتیپی اصفهانی دانشجوی کارشناسی ارشد معماری منظر، دانشکدۀ معماری، پردیس هنرهای زیبا ، دانشگاه تهران، تهران، ایران. 0000-0001-8715-187X نگین ثقفیان دانشجوی کارشناسی ارشد معماری داخلی، دانشکدۀ معماری، دانشگاه سوره، تهران، ایران. 0000-0002-1996-3005 Journal Article 2021 10 18 Julfa is one of the oldest neighborhoods in Isfahan, which was built to settle the Christians of Armenia on the south part of the Zayandehrood River during the Safavid period. Although its construction has undergone many changes, like the other parts of the city, it is one of the few neighborhoods that still carries the “neighborhood” prefix, and the citizens, as the city’s landscape audience, acknowledge it as “ a neighborhood.” The question is, what factor (s) has made this region withstand the anarchist pressures of the perceived concepts of the modern imported urbanism, while the similar neighborhood of Juibareh has failed in this regard? Undoubtedly, various factors contribute to an area’s identification and its transformation into a neighborhood, but in the present study, we encounter a special minority neighborhood that, contrary to the views of many reputable sociologists and anthropologists, still has its former prosperity. By examining library resources, documents, field visits and using a landscape holistic approach, and also with the help of sociology and historical anthropology, we found that in this region a threat like being a minority has changed into an opportunity that causes solidarity and a sense of belonging to the neighborhood. (Which is also confirmed by experts). Comparing Juibareh neighborhood (formerly Judea) to another minority neighborhood of the same period in Isfahan shows that minority solidarity is not enough for a neighborhood and when power, wealth, and freedom of action come together with cultural factors provided by the government (from outside the group) and reinforce the help of this solidarity (from within the group), the neighborhood will be full of dynamism and progress. The present study seeks to investigate and analyze some of the most important factors of success in Jolfa remaining a neighborhood compared to Juibareh and examines factors that may contribute to the prosperity and revitalization of the neighborhood concept. جلفا یکی از قدیمی‌ترین محلات شهر اصفهان است که به‌منظور اسکانِ مسیحیانِ ارمنستان، در جنوب زاینده‌رود در زمان صفویه احداث شد. پس از گذشت ایام از زمان ساخت آن تاکنون، هرچند این محله مانند دیگر نقاط شهر دستخوش تغییرات بسیاری شده است، اما جزء معدود محلاتی است که هنوز پیشوند «محله» را با خود حمل می‌کند و شهروندان، به‌عنوان مخاطبین منظر شهر، «محله‌بودن» آن را به رسمیت می‌شناسند. اما سؤال این است که چه عامل(هایی) باعث‌شده این منطقه در مقابل فشارهای ساختارشکن ناشی از قرائتی از شهرسازی مدرن وارداتی، تاب آورد در صورتی که محلۀ مشابه جویباره از این نظر فاقد موفقیت است؟ بی‌شک عوامل مختلفی باعث تشخص منطقه‌ای از شهر و تبدیل آن به محله می‌شود اما در پژوهش پیش‌رو با نوعی خاص از محلۀ اقلیت‌نشین مواجه هستیم که برخلاف نظریات بسیاری از جامعه‌شناسان و انسان‌شناسان معتبر، از رونق فراوانی بهره‌مند است. با بررسی منابع کتابخانه‌ای و اسناد، بازدید میدانی و با بهره‌گیری از رویکرد کل‌نگر منظر و به مدد جامعه‌شناسی و انسان‌شناسی‌تاریخی، مشخص شد که تهدیدِ اقلیت‌بودن در این محله، به فرصت تبدیل‌شده و باعث ایجاد هم‌بستگی و حس تعلق خاطر نسبت به محله گردیده‌ است (این امر مورد تأیید صاحب‌نظران نیز هست). اما با مقایسۀ ناحیۀ دیگر اقلیت‌نشین در اصفهان همان دوران، یعنی محلۀ‌ «جویباره» (یهودیه سابق)، نکتۀ حائز اهمیت این است که تنها هم‌بستگی ناشی از اقلیت‌بودن کافی نبوده و هنگامی که قدرت، ثروت و آزادیِ عمل از جانب حکومت به همراه عوامل فرهنگی (از بیرون)، به کمک این هم‌بستگی (از درون) بیاید، محله‌ای سرشار از پویایی و پیشرفت را به ارمغان خواهد آورد. پژوهش پیش رو به‌دنبال بررسی و تحلیل برخی از مهم‌ترین عوامل موفقیت جلفا در محله‌بودن به نسبت جویباره است. عواملی که شاید بخشی از مؤلفه‌هایی باشند که به رونق و احیا مفهوم محله کمک می‌کنند.

http://www.manzar-sj.com/article_149836_4d4fd01142ac77c124378075711d7745.pdf

پژوهشکدۀ هنر، معماری و شهرسازی نظر منظر 2008-7446 14 60 2022 09 23 Seasonal Urban River Restoration Strategies in Face with Environmental Hazards Based on an Ecological Resilience Approach راهبردهای بهسازی رودخانه‌های شهری فصلی در برابر مخاطرات محیطی با رویکرد تاب‌آوری اکولوژیک 62 77 154393 10.22034/manzar.2022.325484.2178 FA ساناز حائری پژوهشگر دکتری، عضو هیئت علمی گروه معماری، دانشکدۀ هنر و معماری، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران. 0000-0002-4887-5696 امین حبیبی استادیار، عضو هیئت علمی گروه معماری، دانشکدۀ هنر و معماری، دانشگاه شیراز، ایران. 0000-0002-3872-1220 مهدی شیبانی استاد گروه معماری منظر، دانشکدۀ معماری و شهرسازی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران. مهسا سعیدی زاده نائینی کارشناسی ارشد معماری منظر، گروه معماری، دانشکدۀ هنر و معماری، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران. 0000-0001-9370-1794 Journal Article 2022 01 19 Resilience is a response to the crisis in the face of environmental risks in today’s changing world. Seasonal urban rivers are one of the causes of environmental hazards in cities whose characters are subject to change during droughts and floods. They have often been turned into channels for flood control and have lost their ecological identity. Developing the best strategy for the resilience of seasonal urban rivers requires research on the contribution of the resilience approach to the preservation of seasonal urban river ecosystems against environmental hazards. Moreover, the way to implement such a strategy could be a response to the crisis. This resilience approach research examines and criticizes the field of ecology and is concerned with preserving urban rivers according to their ecological structure. Based on the literature review in the two fields of resilience and ecology, principles and components were identified and analyzed using a deductive-inferential method. As a result, the best macro strategy for seasonal urban river ecological resilience is process-based river restoration, driven by the ecological structure of the river ecosystem, which is made possible by micro-strategies such as understanding the main causes of ecosystem degradation or change, determining physical, chemical, and biological processes, sustainable watershed management, increasing the resilience of river ecosystems in the face of future environmental hazards, preventing human interference in natural processes, and creating a new balance between socio-economic needs. This research presents strategies to create diversity in plant and animal species in the riverbed, generate modularity in the ecological patches of the river ecosystem, improve the services of the river ecosystem, limit and control the effects of ecological variables that are associated with the river, adapt river restoration to slow key variables, develop regulations based on non-human interference in the structure of the river ecosystem, raise cultural awareness in this area using social capital, and ecological innovation in creating sustainable conditions after the crisis and disruption. در دنیای در حال تغییر امروز، تاب‎آوری پاسخی به شرایط عبور از بحران در برابر مخاطرات محیطی است. رودخانه‏‎های شهری فصلی یکی از عوامل ایجاد مخاطرات محیطی در شهرها هستند که هویت متغیری در زمان خشکسالی و سیلابی دارند. آنها غالباً به کانال‌هایی جهت مهار سیلاب تبدیل شده‌اند و هویت اکولوژیک خود را ازدست‌داده‌اند. پژوهش درخصوص چگونگی تأثیر رویکرد تاب‎آوری جهت حفظ اکوسیستم رودخانه‏‎های فصلیِ شهری در برابر مخاطرات محیطی، بهترین راهبرد جهت تاب‎آوری منظر رودخانه‏‎های شهری فصلی و چگونگی راهکارها جهت تحقق این راهبرد، پاسخی به شرایط عبور از این بحران است. در این پژوهش در رویکرد تاب‎آوری، حوزۀ اکولوژی موردتحلیل و نقد قرار گرفته است تا رودخانه‏‎های شهری بنابر ساختار اکولوژیک خود حفظ شوند. براساس مرورادبیات تحقیق در دو حوزۀ تاب‎آوری و اکولوژی، اصول و مؤلفه‌هایی به‌دست آمده که به روش قیاسی-استنتاجی موردنقد و تحلیل قرار گرفته‌اند. در نتیجه بهترین راهبردِ کلان جهت تاب‎آوری اکولوژیک رودخانه‏‎های شهری فصلی، بهسازی رودخانه مبتنی‌بر فرایند با توجه به ساختار اکولوژیکِ اکوسیستم رودخانه است که به‌واسطۀ راهبردهایِ خُرد امکان‌پذیر می‎گردد. شناخت دلایل اصلی تخریب یا تغییراکوسیستم، تعیین فرایندهای فیزیکی و شیمیایی و بیولوژیکی، مدیریت پایدار آبخیزداری، افزایش انعطاف‌پذیری اکوسیستم رودخانه در مواجهه با مخاطرات محیطی آینده، جلوگیری از تداخل انسانی درفرایندهای طبیعی و ایجاد تعادل جدید بین نیازهای اقتصادی-اجتماعی از آن جمله هستند. دست‌آورد نهایی این پژوهش، تدوین راهکارهایی جهت ایجاد تنوع در گونه‌های گیاهی و جانوری در بستر رودخانه، ایجاد مدولاریتی در پهروهای اکولوژیکیِ اکوسیستم رودخانه، بهسازی سرویس‌های اکوسیستم رودخانه، تحدید و کنترل متغیرهای اکولوژیکی رودخانه، انطباق بهسازی رودخانه با متغیرهای کلیدی با اثرگذاری تدریجی و آهسته، تدوین قوانین مبتنی‌بر عدم تداخل انسانی در ساختار اکوسیستم رودخانه، ایجاد آگاهی فرهنگی در همین زمینه با استفاده از سرمایه‌های اجتماعی و نوآوری اکولوژیکی در ایجاد شرایط پایدار پس از بحران و اختلالات است.

http://www.manzar-sj.com/article_154393_474f3cf82bcb6d2924f132f111b8fd66.pdf