پژوهشکدۀ هنر، معماری و شهرسازی نظر منظر 2008-7446 12 53 2020 12 21 ‘Qanat’, the Trace of Life قنات، ردّ حیات 3 3 120516 10.22034/manzar.2020.120516 FA سید امیر منصوری استادیار دانشکدۀ معماری، پردیس هنرهای زیبا، دانشگاه تهران، ایران. 0000-0002-2865-6859 Journal Article 2020 12 16 Living in the central plains of Iran, which is mostly composed of dried deserts with high summer heat during the last millennium, lacks the common reasons for habitation. The water shortage and harsh climate has no attraction for people, whose life depend on land. However, there are large cities such as ‘Yazd’, ‘Kashan’, ‘Semnan’, ‘Dameghan’, ‘Birjand’, ‘Zabol’, ‘Bam’ and ‘Kerman’ which have been established around the central deserts of Iran, with hundreds of smaller cities and many dependent villages around them. Some of these villages, which were built on historical roads for security and commercial reasons, became more populated over time and within the last millennium, when the region›s climate started to dry up. However, the people’ lives in the past, which was much more dependent on nature than today, had no obstacles to migrating and settle down in other pleasant climate areas. The people of these areas were exploiting skills to adapt to the climate change and sustain their lives, that gradually became the main element of their life landscape; In this case, ‘Qanat’ might be the most significant of them. The history of ‘Qanat’/’Kariz’ is attributed to the Persian mythology; it applies a technique for transferring the groundwater to the surface without the use of energy. A sloping underground channel, ‘Kooreh’, are excavated in the basement between the Qanat and the water reservoir, through which water flows outward due to the gentle slope of ‘Kooreh’. The lower slope of it relative to the ground, at their connection point, creates the origin of Qanat. The lack of running water in dry climate gives great importance to Qanat presence in a community; All the life’s aspect of the around villages and the cities are then dependent on it. Therefore, those jobs related to Qanats, such as ‘Moqani’ (Qanat diggers) and ‘Mirab’ (chief water distributor), get benefit of high social status. The protection of water and the Qanat pathway are subjected to the ethical rules that based on them polluting or damaging the water will be considered as an immorality act. The other Qanat ‘s amenities such as standing light located at its origin (portal) and the presence of branched ponds for washing use are among those things will be usually donated by benefactors. The names are associated with Qanat, the ‘Moqanizadeh’ and ‘Qanavati’, are given to the related professions which are representing social dignity. The culture of constructing Qanat, is the symbol of ‘righteous deeds’ and the ‘remnants of righteousness’ that is common among the rich people and the rulers. All these traditions and cultures arising from Qanat indicate the existence of a «concept set» related to the Qanat in the minds of Iranian people who used to be the desert inhabitants. The «concept» of the Qanat, similar to its reservoir, is full of implications that have emerged over the centuries in connection with its function and vital role in the lives of the central inhabitants of the ‘Land of Iran’; Each of these meanings is mirrored in the external environment that today is considered as its «emergence». The sequence of wells that end to its sloping channel (Kooreh) to vacate the excavated soil during the drilling job and bring the air to the Moqani is among the most major emergence of the complex «concept» of Qanat. There are rings, made of the soil of Kooreh which are poured around the wellhead to prevent the surface water from entering to Qanat and destroying it, and to show a ‘danger sign’ to avoid the others from falling into the well. The portray of Qanat wells is an inseparable element of life concept in the Central Plateau of Iran. An emergent form in the desert that, like a «Trace of Life», tell the story of human’s struggle to survive which has lasted for centuries. The cover photo is one of the works of the late «Georg Gerster», which was photographed from above, on the Qanat of Yazd in 1976. He wrote in the caption of his photo: While I was traveling over Iran, I was thinking that the cultural and natural landscapes of the Persian Land with its salt deserts and heaven gardens were created to be observed from the sky. Its villages with Qanats and underground waterways are a clear example of an architecture without the presence of any architect. This photo represents the harmonious intervention of our predecessors in the heart of an apparently empty desert; however, the ‘Trace of life’ speaks the commotion that lies beneath the earth. This photo has been donated to MANZAR by his honorable generous daughter, Ms. Anya v. Schweinitz-Calonder, who manages the ‘Georg Gerster Air Photography Institute’, following our request to publish the photo; it has been provided to our journal due to his deep interest to Iran. We do highly appreciate their kindness. زندگی در دشت‌های مرکزی ایران که در هزارۀ اخیر اغلب از کویرهای خشک با گرمای تابستانی زیاد تشکیل شده، فاقد توجیهات متعارف برای سکونت است. ندرت آب و اقلیم سخت برای مردمی که معیشت آنها وابسته به زمین است، جاذبه‌ای برای ساخت شهر و روستا ندارد. اما شهرهای بزرگی همچون یزد، کاشان، سمنان، دامغان، بیرجند، زابل، بم و کرمان در اطراف کویرهای مرکزی ایران برپا شده‌اند که صدها شهر کوچکتر و بسیار روستاهای وابسته را در اطراف خود دارند. پاره‌ای از این آبادی‌ها که به‌دلایل امنیتی و تجاری بر سر راه‌های تاریخی پدید آمده بودند، نیز در گذر زمان و هزارۀ اخیر که اقلیم این منطقه به خشکی گرائید، جمعیت بیشتری گرفتند. درحالی که زندگی گذشتگان که بسیار وابسته‌تر از امروز به وضع طبیعت بود، مانعی برای کوچ و سکونت در مناطق برخوردار نداشت. مردمان این نواحی برای سازگاری با تغییر اقلیم و تداوم حیات خود به بهره‌گیری از فنونی پرداختند که تدریجاً عنصر اصلی منظر زندگی آنان شد؛ قنات شاید، مهمترین آنها باشد. تاریخ قنات را به اساطیر ایرانی نسبت می‌دهند. قنات، فن انتقال آب زیرسطحی به سطح زمین بدون بهره‌گیری از انرژی است. کوره‌ای شیبدار میان مظهر قنات تا مخزن آب در زیرزمین حفر می‌شود و آب در شیب ملایم کوره به سمت بیرون جریان می‌یابد. شیب کمتر کوره نسبت به سطح زمین، در محل تقاطع آنها، مظهر قنات را پدید می‌آورد. فقدان آب‌های جاری در اقلیم خشک، قنات را در اهمیت فوق‌العاده‌ای در جامعه قرار می‌دهد. همۀ حیات روستا و شهر به آن وابسته می‌شود. لذا مشاغل مرتبط با قنات، همچون مقنی و میراب از ارج و مقام بالای اجتماعی برخوردار می‌شوند. حفاظت آب و مسیر قنات، در زمرۀ قواعد اخلاقی قرار می‌گیرد که آلوده‌کردن یا آسیب آن گناه است. خدمات بهره‌وری قنات همچون ایجاد روشنایی در مظهر و حوضچه‌های فرعی برای استفاده شست‌وشو سنت‌ خیرین می‌شود. اسامی مرتبط با قنات همچون مقنی‌زاده و قنواتی به مثابۀ نمود شأن اجتماعی بر حرفه‌مندان وابسته گذارده می‌شود. فرهنگ احداث قنات، نماد عمل صالح و باقیات صالحات از سوی ثروتمندان و حاکمان رایج می‌شود. این همه سنت‌ها و فرهنگ‌هایی که در ارتباط با قنات پدید می‌آید، حاکی از وجود «بسته مفهومی» مرتبط با قنات در ذهن ایرانیان کویرنشین است. «مفهوم» قنات، همچون مخزن آن، سرشار از معناهایی است که در طول قرون در ارتباط با کارکرد و نقش حیاتی آن در زندگی اهالی مرکزی سرزمین ایران به وجود آمده؛ هریک از معناها در محیط بیرونی ذیل صورتی انعکاس‌یافته که امروزه «نمود» آن خوانده می‌شود. رشته‌چاه‌هایی که به کوره قنات می‌رسند تا خاک کوره را در زمان حفاری تخلیه کنند و هوا را به مقنی کوره برسانند، مهم‌ترین نمود «مفهوم» پیچیده قنات است. حلقه‌هایی ساخته‌شده از خاک کوره که گرداگرد دهانۀ چاه ریخته شده تا هم از ورود آب‌های سطحی به قنات و تخریب آن جلوگیری کند و هم نشانه خطر باشد برای جلوگیری از سقوط به درون چاه. تصویر رشته‌چاه‌های قنات عنصر جدانشدنی از مفهوم حیات در فلات مرکزی ایران است. صورت بدیعی در کویر که همچون «ردّ حیات» از تکاپوی انسان‌ها در طول قرن‌ها برای بقا حکایت می‌کند. عکس روی جلد اثر مرحوم «گئورگ گرستر» است که در سال 1355 (1976م.) بر فراز قنات‌های یزد عکاسی شده است. وی در شرح عکس خود نوشته است: «درحالی‌که بر فراز ایران سفر می‌کردم، به این فکر بودم که مناظر فرهنگی و طبیعی سرزمین پارس با بیابان‌های نمکی و باغ‌های بهشتی‌اش برای تماشا از آسمان آفریده شده‌اند. آبادی‌هایش با قنات‌ها و آبراه‌های زیرزمینی‌اش مثال بارز معماری بدون معمار هستند». این عکس بازنمایی مداخلۀ آهنگین پیشینیان ماست در دل صحرایی که به ظاهر خالی است. اما ردّ حیات از غوغایی که در زیر زمین نهفته حکایت می‌کند. این عکس به لطف فرزند ایشان خانم Anya v. Schweinitz-Calonder که مدیریت مؤسسه Georg Gerster Air Photography را برعهده دارد به پاس علاقۀ پدر ایشان به سرزمین ایران برای چاپ در اختیار مجلۀ منظر قرار گرفته است. از ایشان سپاسگزاریم.

http://www.manzar-sj.com/article_120516_41f5243f556bba6cd5e87d2b3975f306.pdf

پژوهشکدۀ هنر، معماری و شهرسازی نظر منظر 2008-7446 12 53 2020 12 21 European Gardening Style as a Vague Expression, Examining the Impact of Renaissance, Baroque and Romantic Styles on Construction of Tehran's Gardens during Qajar Era باغسازی اروپایی اصطلاحی نامفهوم، تأثیر سبک‌های باغسازی رنسانس، باروک و رمانتیک بر باغ‌های تهران در دوران قاجار 6 17 120371 10.22034/manzar.2020.251711.2096 FA امین ماهان استادیار گروه معماری، واحد لاهیجان، دانشگاه آزاد اسلامی، لاهیجان، ایران. 0000-0003-2587-0064 ریحانه خرم رویی پژوهشگر دکتری، گروه معماری منظر، دانشکدۀ معماری، پردیس هنرهای زیبا، دانشگاه تهران، ایران. Journal Article 2020 09 22 The concept of garden was created in Iran from ancient era and kept continue until contemporary time. During Qajar era and after the emergence of thought revolutions, ancient urban structures including Iranian gardens did not remain stable as before. Thus, changes have been made in their apparent structure. In the meantime, Tehran's gardens have been affected to a great extent by Renaissance, Baroque, and Romanticism and the garden's structure has changed in terms of its appearance. The researchers attributed such changes in appearance to Europe or the West without referring back to any particular style or school of art. Meanwhile, landscape schools in Europe are so much different in terms of their country of origin and their historical-philosophical background and it is vague to argue that gardens constructed during the Qajar era have been affected by European countries by large. An investigation of contextual elements and thought patterns contributing to garden construction in Renaissance, Baroque, and Romantic styles and their recognition in Tehran's gardens constructed during Qajar era can reveal their correlation in terms of their style differences and components affecting them. This study is an attempt to prohibit the use of European style of garden construction in Iran and identify the features and impacts of Renaissance; Baroque and Romantic styles in gardens constructed in Tehran during the Qajar era. This study follows a qualitative design. Descriptive-analytical approaches as well as library resources and literature on Romantic, Renaissance, and Baroque gardening styles during the Qajar era have been used in this study. Besides, a comparison has been made between these styles in terms of their principles and constituting elements. It's apparent that garden construction during the renaissance, Baroque, and Romantic periods, as distinguished European style s of constructing gardens in Europe, are different from each other, therefore, their shallow imitation of style resulted in an eclectic structure in Tehran gardens; however, the prototype of Iranian garden is still persistent in some cases. باغ از دوران کهن در ایران شکل گرفته و تا دوران معاصر به حیات خود ادامه داده است. در دوران قاجار و با پدیدارشدن تحولات فکری بسیاری از ساختارهای کهن شهری از جمله باغ‌های ایرانی تاب نیاورند و تغییراتی در ساختار آنها مشاهده شد. در دوران قاجار برگیری از سبک‌های رنسانس، باروک و رمانتیک در شکل‌گیری باغ‌های تهران اثرگذار بود و ساختار باغ به تدریج و با تأثیرپذیری سطحی از آنها تغییر کرد. محققان عموماً تغییرات را بدون اشاره به سبکی خاص، منسوب به اروپا یا غرب می‌دانند. این در حالی ‌است که مکتب‌های منظرسازی در اروپا با توجه به تنوع سرزمین و پیشینۀ تاریخی-فلسفی، متفاوت هستند و بیان این مطلب که باغ‌های دوران قاجار از اروپا تأثیر گرفته‌اند، امری نامفهوم است. بررسی ویژگی‌های کالبدی و اندیشه‌های موجود در سبک‌های باغسازی رنسانس، باروک و رمانتیک و بازشناسی آنها در باغ‌های دوران قاجار شهر تهران، می‌تواند ارتباط میان این دو را به تفکیک سبک و مؤلفه‌های موثر بر آن نمایان کند. این مقاله در تلاش است تا از اطلاق واژۀ باغسازی غربی خودداری کرده و با شناسایی ویژگی‌های سبک‌های باغسازی رنسانس، باروک و رمانتیک، اثرگذاری آنها در باغ‌های تهران در دورۀ قاجار را ردیابی کند. به همین منظور با رویکردی کیفی و راهبردی توصیفی-تحلیلی و با بهره‌گیری از منابع کتابخانه‌ای و بررسی اسناد و تصاویر موجود، ویژگی‌های باغسازی رنسانس، باروک، رمانتیک و باغ‌های قاجاری در تهران را واکاوی می‌کند و با رویکردی قیاسی به مطابقت اصول و ساختارهای این دو می‌پردازد. آنچه مشخص است باغسازی در دوران رنسانس، باروک و رمانتیک، به عنوان شاخص‌ترین سبک‌های باغسازی در اروپا، تفاوت‌های اساسی دارند و گرته‌برداری سطحی از آنها منجر به ساختاری التقاطی در باغ‌های تهران شده است. با این حال الگوی باغ ایرانی در بسیاری از موارد همچنان قابل مشاهده است.

http://www.manzar-sj.com/article_120371_20534dc13f53a152b3da55ca5c7d6548.pdf

پژوهشکدۀ هنر، معماری و شهرسازی نظر منظر 2008-7446 12 53 2020 12 21 Environmental Wisdom, Indigenous Knowledge and the Role of Ecological Factors in Planning and the Construction of Kamu Village, Iran خِرَد محیطی، دانش بومی و نقش عوامل اکولوژیک در برنامه‌ریزی و ساخت روستای کامو 18 25 119458 10.22034/manzar.2020.225310.2058 FA پریچهر صابونچی پژوهشگر دکتری، گروه معماری منظر، دانشکدۀ معماری، پردیس هنرهای زیبا، دانشگاه تهران، ایران. 0000-0002-4805-2470 حمیده ابرقویی فرد پژوهشگر دکتری، گروه معماری منظر، دانشکدۀ معماری، پردیس هنرهای زیبا، دانشگاه تهران، ایران. 0000-0003-0528-9272 Journal Article 2020 04 02 The natural environment and its elements have always been a determining factor in the location and distribution of settlements, the construction of human facilities, and organizing spaces. The stability of natural environment has a direct relationship with the characteristics of habitable areas, natural threats and environmental management and planning method. Therefore, finding the best location depends on parameters such as context geomorphology, water resources, soil and so on that affect the livelihood, culture, and community of the villages. In Kamu, the role of natural elements in the formation of the village and the adaptation of its context with nature in the physical, functional, and semantic layers is important. Therefore, the nature and the type of human activities related to the environment will be effective in the way of reading the manifestations of this cultural system. By analyzing the structure of Kamu Village based on the ecological factors, this paper, while re-reading the role of these factors, examines the adaptation and continuity ratio of the residential habitat under study and how to manage and plan its inhabitants in relation to each one of the natural elements. The research findings show that the Kamu structure is formed based on indigenous knowledge, intelligent utilization of ecological elements and inspiration from its natural bed, and the management method of this context is based on the nature-based solutions, which shows the environmental wisdom of its inhabitants. محیط طبیعی و عناصر آن همواره عامل ‌تعیین‌کنندۀ محل استقرار و پراکنش سکونتگاه‌ها، احداث تأسیسات انسانی و ساماندهی فضاها بوده‌ است. پایداری این بستر رابطه‌ای مستقیم با ویژگی‌های پهنه‌های قابل‌زیست، تهدیدات طبیعی و نحوۀ مدیریت و برنامه‌ریزی محیطی داشته‌‌ و بنابراین یافتن بهینه‌ترین مکان استقرار، وابسته ‌به پارامترهایی همچون ژئومورفولوژی بستر، منابع آب، خاک و از این دست بوده که معیشت، فرهنگ و اجتماع روستاها را نیز تحت‌ تأثیر قرار می‌داده ‌است. در روستای کامو، نقش عناصر طبیعی در شکل‌گیری روستا و توافق بستر آن با طبیعت در لایه‌های کالبدی، کارکردی و معنایی حائز اهمیت است؛ بنابراین، طبیعت و نوع فعالیت‌های انسانی مرتبط با محیط، در نحوۀ قرائت تجلیات این سیستم‌ فرهنگی اثرگذار خواهند بود. این نوشتار با تحلیل ساختار روستای کامو برمبنای عوامل اکولوژیک، ضمن بازخوانی نقش این عوامل، به بررسی میزان توافق و پیوستگی زیستگاه سکونتی موردمطالعه و چگونگی مدیریت و برنامه‌ریزی ساکنان آن درارتباط با هریک از عناصر طبیعی نیز می‌پردازد. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد ساختار کامو برمبنای دانش بومی، بهره‌گیری هوشمندانه از عناصر اکولوژیک و الهام از بستر طبیعی آن شکل گرفته و نحوۀ مدیریت این بستر مبتنی‌بر راه‌حل‌های طبیعت‌بنیان بوده که نشان از خِرد محیطی ساکنان آن دارد.

http://www.manzar-sj.com/article_119458_30f05e0b58cdc3e771e3476730fa6709.pdf

پژوهشکدۀ هنر، معماری و شهرسازی نظر منظر 2008-7446 12 53 2020 12 21 Participation: The Basis of Designing Multifunctional Urban Spaces مشارکت: مبنای طراحی فضاهای شهری چندعملکردی 26 39 119461 10.22034/manzar.2020.242655.2080 FA عطیه غفوری دانش آموختۀ دکتری معماری منظر، دانشگاه استراسبورگ، فرانسه. Journal Article 2020 08 05 The idea of designing a multifunctional urban space in different forms and with various meanings has always been existed in the field of architecture and the urban design, but the comprehensive definition of this concept is still missing. Although these types of urban spaces have always been elaborated spontaneously in developing countries, in developed countries, there are more restrictions for using urban spaces. Despite the differences in the ownership of public spaces, multifunctional spaces have emerged around the world and are increasing day by day. These spaces differ according to the context in which they are formed, the characteristics related to the morphology of the space and its dimensions and sizes, as well as their primary function. Beside these differences, they maintain common patterns that will help urban actors plan and design for such spaces in the future. This article analyses 80 examples of spaces that are currently multifunctional or demonstrate the potential to become one. In this research, the case-based reasoning (CBR) method has been employed along with the pattern language of Christopher Alexander to select the criteria and extract patterns. The result represents principles that can help designers to be more effective in enhancing the quality of life of citizens. Finally, it is observed that the obtained patterns have less physical form and mostly involve space planning and management. The pattern that has the most repetition among the extracted patterns is “participation”, which should be considered as a culture in all its forms from the beginni.ng in the process of planning, design and management. ایدۀ طراحی فضای چندعملکردی به صورت‌های مختلف و با معانی متفاوت، همواره در حوزۀ ادبیات رشته‌های مربوط به معماری و شهر حضور داشته و تعریف این مفهوم به صورت جامع همچنان در حال تکمیل است. اما این نوع فضاهای شهری در کشورهای در حال توسعه از دیرباز به صورت خودجوش وجود داشته‌اند. در کشورهای توسعه‌یافته برای خارج‌شدن از چارچوبی که یک فضا برای آن طراحی شده است، سخت‌گیری‌های بیشتری اعمال می‌شود. اما با وجود تفاوت‌هایی که در تملک فضاهای عمومی وجود دارد، فضاهای چندعملکردی در سراسر جهان پدید آمده‌اند و روزبه‌روز در حال افزایش هستند. این فضاها، با توجه به بستری که در آن شکل گرفته‌اند، ویژگی‌های مربوط به مورفولوژی فضا و ابعاد و اندازه‌ها و نیز عملکرد اصلیشان با یکدیگر تفاوت‌هایی دارند. اما در عین این تفاوت‌ها دارای الگوهای مشترکی هستند که درنظرگرفتن آنها به برنامه‌ریزی و طراحی برای این‌گونه فضاها در آینده کمک می‌کند. این نوشتار، 80 نمونه از فضاهایی را که در حال حاضر به صورت چندعملکردی فعال هستند یا پتانسیل لازم برای تبدیل‌شدن به این‌گونه فضاها را دارند، بررسی می‌کند. در این پژوهش، برای انتخاب نمونه‌ها و استخراج الگوها از روش استدلال مبتنی بر نمونه (CBR) در کنار زبان الگوی کریستوفر الکساندر استفاده شده است. نتیجه الگوهایی است که می‌تواند به طراحان کمک کند در مواجهه با پروژه‌های شهری جهت افزایش کیفیت زندگی شهروندان مؤثرتر عمل کنند. در نهایت مشاهده می‌شود که الگوهای به‌دست‌آمده کمتر شکل کالبدی داشته و بیشتر به شکل برنامه‌ریزی و مدیریت فضا هستند. الگویی که بیشترین تکرار را در میان الگوهای استخراج شده دارد، «مشارکت» است که باید به عنوان یک فرهنگ در تمامی اشکال خود، از ابتدا در فرایند برنامه‌ریزی، طراحی و بهره‌برداری لحاظ شود.

http://www.manzar-sj.com/article_119461_d859a920c5989d0cff6d3143d4a1d683.pdf

پژوهشکدۀ هنر، معماری و شهرسازی نظر منظر 2008-7446 12 53 2020 12 21 Identifying the Components Affecting Visual Perception of the Spaces of Mountain Resorts (Case Study: Kolakchal Axis) تبیین مؤلفه‌های مؤثر بر ادراک بصری در تفرجگاه‌های کوهستانی (مطالعۀ موردی: محور کلکچال) 40 53 115055 10.22034/manzar.2020.223571.2056 FA غزاله شبانی کارشناس ارشد معماری منظر، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران. کیانوش سوزنچی استادیار گروه معماری، دانشکدۀ هنر، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران. 0000-0001-6470-4013 محمدحسین جوانمردی پژوهشگر دکتری معماری، گروه معماری، واحد شیراز، دانشگاه آزاد اسلامی، شیراز، ایران. Journal Article 2020 03 18 This study was an attempt to examine the degree of satisfaction and desire of people to attend mountain resorts in relationship to different aspects of visual perceptions of the mountain road landscape. To this purpose, Kolakchal axis were selected as the research site because of its high level of interactions and various activities. The analytical-descriptive research method has been used in this research. The components affecting the visual perceptions of mountainous resorts were analyzed from four perspectives: cognitive, emotional, interpretive, and evaluative. The physical and structural features of the landscape, strengths and weakness of the region were analyzed carefully through the route navigation. The collected data were aggregated with other environmental data. Based on the mentioned factors, the degree of people’s satisfaction with each sequence was evaluated by using questionnaires. The results show that improving the quantity and quality of mountain recreational spaces will encourage people to attend there more, also promotes the mental and physical health of the community. Tactics for improving the research site include: using the natural slope, leaving some parts of the site intact, reducing wind speed by mass planting, arraying trees in a linear way along an axis to improve its legibility, and aligning the planting hierarchy with the plants on the site. In study area, two sequences (2 and 8) which have been received top marks in terms of visual perception quality and satisfaction, had higher capacity to become multi-use and multi user resorts for all ages. From the cognitive aspect, the degree of color diversity and space enclosure were significantly related to the improvement of the quality of the environment and people’s satisfaction However, it had little effect on the quality of spatial perceptions. From the emotional aspect, spatial diversity, vegetation density, and space cleanliness played the greatest role in the perceptions of the mountain environment. From the interpretive aspect, the legibility of the space had a positive correlation with the quality of the environment and satisfaction. From the evaluative perspective, the presence of people was directly related to the quality of the cognitive, emotional, and interpretive aspects. However, this relationship with emotional and interpretive components was much stronger than the cognitive aspect. پژوهش حاضر با هدف شناسایی نوع و نحوۀ ارتباط ابعاد مختلف ادراک بصری منظر مسیرهای کوهستانی، با میزان رضایتمندی و تمایلات مردم به حضور در محیط تفرجگاه‌های کوهستانی انجام گرفته است. در این راستا، محور کلکچال به عنوان یک محور با سطح کنشگری بالا و فعالیت‌های متنوع انتخاب شده است. روش تحقیق در این پژوهش، ترکیبی و از نوع تحلیلی-توصیفی است. بدین‌منظور، برای تحلیل عوامل مؤثر بر ادراک بصری تفرجگاه‌های کوهستانی در چهار بُعد شناختی، احساسی، تفسیری و ارزش‌گذاری بررسی و ویژگی‌های منظر و توان و محدودیت‌های منطقه طی پیمایش مسیر و به صورت فیزیکی و کالبدی برداشت، و با سایر اطلاعات محیطی تلفیق و ارزیابی شد. همچنین با استفاده از پرسشنامه، میزان رضایتمندی مردم در هر سکانس براساس مؤلفه‌های مذکور ارزیابی شده است. نتایج این پژوهش نشان داد ارتقای کمی و کیفی فضاهای تفرجگاهی کوهستانی باعث افزایش میزان جذب شهروندان و ارتقای سلامت روحی و جسمی آنها می‌شود. از راهکارهای بررسی‌شده می‌توان: پیروی از شیب طبیعی زمین و بکر نگه‌داشتن قسمتی از سایت، کاشت گیاهان به صورت توده‌ای برای کاهش سرعت باد، کاشت درختان به صورت خطی در امتداد یک محور به منظور خوانایی و رعایت سلسله‌مراتب کاشت با توجه به گیاهان موجود در سایت را برشمرد. بررسی نمونه موردی محور کلکچال نشان داد سکانس‌های دو و هشت که بیشترین امتیاز را از لحاظ کیفیت ادراک بصری و رضایتمندی کسب کرده‌اند، پتانسیل بالاتری جهت تبدیل به مکانی با فعالیت‌های چندمنظوره برای همۀ اقشار جامعه و همۀ سنین دارند. در بُعد احساسی، مؤلفه‌های تنوع فضایی، تراکم پوشش گیاهی و تمیزی فضا بیشترین نقش را در ادراک محیط کوهستان دارند. در بُعد تفسیری، مؤلفۀ خوانایی فضا همبستگی مثبتی با کیفیت محیط و رضایتمندی دارد. در بُعد شناختی، میزان تنوع رنگی و میزان محصوریت فضا رابطۀ معناداری با ارتقای کیفیت محیط و رضایتمندی مردم دارد اما بر کیفیت ادراک فضایی تأثیرگذاری کمی دارد. در بُعد ارزش‌گذاری، میزان حضورپذیری مردم ارتباط مستقیمی با کیفیت مؤلفه‌های سه بُعد شناختی، احساسی و تفسیری دارد که در این میان رابطۀ آن با مؤلفه‌های احساسی و تفسیری، بیشتر از مؤلفه‌های بُعد شناختی است.

http://www.manzar-sj.com/article_115055_ff473ff5ac4d1cf4cf20634571c50519.pdf

پژوهشکدۀ هنر، معماری و شهرسازی نظر منظر 2008-7446 12 53 2020 12 21 A Reading of South Asian Streetscapes Compared to the West خوانشی بر منظر خیابان‌های جنوب‌شرقی آسیا در قیاس با غرب 54 63 119460 10.22034/manzar.2020.237198.2068 FA مریم لسان استادیار گروه معماری، دانشکدۀ عمران، دانشگاه صنعتی نوشیروانی، بابل، ایران. Journal Article 2020 07 14 Streets form a significant part of open public space in cities and are known as important representatives of urban public spaces. The street has been one of the most important public spaces in the history of Eastern and Western culture. However, there is currently a relatively deep gap between the meaning and function of the street between East and West. The difference in function and meaning has led to distinctive urban landscapes between East and West. This study examines the differences in the streetscape in terms of semantic-perceptual and functional-activity and aesthetic aspects (non-physical elements of architecture including semi-fixed and moving elements) in the street in the East (Southeast Asia) and West (North America, Europe and Oceania). The research method is qualitative (based on reviewing the literature and the author’s observations). Findings show that although streetscape is known both as an objective and subjective phenomenon, streetscape in the East and West are different in terms of how they are perceived and their objective and subjective aspects. It can be concluded that the biggest difference between the street in the West and the East lies in the social structure of the space and the use and subjective meaning of the street, which is created by the adaptive nature of the street. The extent of adaptation is defined by the type of power shaping the street (whether the government and municipalities or the community), street management and how laws are implemented. There are obvious differences between streetscape in the East and West in terms of semantic, functional, and aesthetic aspects. They differ from each other in features such as the variety of activities, order, boundary between public and private space, time patterns of activities, the use of different human senses, and how the space is adaptable and flexible to those mentioned features. خیابان‌ها بخش قابل‌توجهی از فضای عمومی آزاد در شهرها را تشکیل می‌دهند و به عنوان نمایندگان مهم فضاهای عمومی شهری شناخته می‌شوند. در تاریخ فرهنگ شرق و غرب نیز، خیابان یکی از مهمترین فضاهای عمومی بوده است. با این وجود، در حال حاضر شکاف نسبتاً عمیقی میان معنا و کارکرد خیابان در شرق و غرب وجود دارد که منجر به ایجاد مناظر شهری متمایزی میان شرق و غرب شده است. این پژوهش به بررسی تفاوت‌های منظر خیابان از جنبه‌های معنایی-ادراکی، عملکردی-فعالیتی و زیباشناختی (عناصر غیرکالبدی معماری شامل عناصر نیمه ثابت و متحرک) در خیابان در شرق (کشورهای جنوب‌شرقی آسیا) و غرب (آمریکای شمالی، اروپا و اقیانوسیه) می‌پردازد. روش تحقیق از نوع کیفی (کتابخانه‌ای و بر پایۀ مشاهدات نویسنده) است. یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد با وجود آنکه منظر خیابان به عنوان پدیده‌ای عینی و ذهنی شناخته می‌شود، منظر خیابان در شرق و غرب از لحاظ نوع ادراک و جنبه‌های عینی و ذهنی با یکدیگر متفاوت هستند. منظر خیابان در شرق و غرب از جنبه‌های معنایی، عملکردی و زیباشناختی و در ویژگی‌هایی چون تنوع فعالیت، نظم، مرز میان فضای عمومی و خصوصی، الگوهای زمانی عملکردها، میزان به‌کارگیری حواس مختلف انسان و چگونگی انطباق‌پذیری و انعطاف‌پذیری فضا، با یکدیگر تفاوت‌های بارزی دارند.

http://www.manzar-sj.com/article_119460_4ab7a24663470f199a792935b5dc2dd0.pdf

پژوهشکدۀ هنر، معماری و شهرسازی نظر منظر 2008-7446 12 53 2020 12 21 Chahar Taqi, A Continuity of the Mountain’s Sanctity in Rituals, Architecture, and Landscape of Iran چارتاقی، تداوم تقدس کوه در آیین‌ها، معماری و منظر ایران 64 73 115058 10.22034/manzar.2020.238165.2066 FA بابک داریوش عضو هیئت علمی گروه معماری، مؤسسۀ پژوهشی شیخ بهایی، تهران، ایران. آن اسگارد دانشیار معماری منظر، دانشگاه ژنو، سوئیس. سیدامیر منصوری استادیار دانشکدۀ معماری، پردیس هنرهای زیبا، دانشگاه تهران، تهران، ایران. 0000-0002-2865-6859 Journal Article 2020 07 05 Chahar Taqi is the most frequent and basic volume in the Iranian Architecture. The structure of Mehr Temple, Anahita Temple, and then the fire temple was among the old functions of this element, which has been used as the main structure of the mosque and shrine after the advent of Islam. Many experts consider Chahar Taqi not only a functional element but also, an element with mythical and sacred aspects. Also, the mountain has been a multidimensional, functional, and sacred element among the Iranian myths. That is why many of the ancient rituals were held in the direct relationship with the mountains and the caves inside the mountains were considered as the first temples in Iran as other civilizations, and we witness that the Iranian have founded their own temples considering the sanctity of the mountain and cave. Sometimes, temples were built on the hillside or the top of the mountain, and sometimes, they were built in the form of the ziggurats and inspired by mountains such as Elamites. Therefore, man-made architecture adopts its sanctity from the mountain. Thus, Thus, questions arise on Chahar Taqi as what is the root of its sanctity and whether its mythical and sacred aspects, such as the ziggurat, can be related to the mountain. The current study investigates the common rituals of circumambulation and sacrifice between three elements of mountain, ziggurat (as intermediate) and Chahar Taqi. using qualitative research method, it also examines the relationship of each of these elements with Mehr or Sun through documentary study and exploratory approach. The results show that although ziggurats in Iran have been destroyed, the relationship between mountain and the architecture of the temples of Iran still exists. It can be said that this mythical relationship between Chahar Taqi and mountain has been established and in other terms, Chahar Taqi represents the continuity of the mountain’s sanctity in Iranian architecture. چارتاقی حجم اصلی، پایه و با فراوانی زیاد در معماری ایران است. از کارکردهای قدیمی این عنصر می‌توان به ساخت نیایشگاه مهر، آناهیتا و سپس آتشکده اشاره کرد که پس از ورود اسلام نیز، به عنوان شاکلۀ اصلی مسجد و امامزاده مورد استفاده قرار گرفته است. بسیاری از صاحب‌نظران، چارتاقی را نه صرفاً عنصری عملکردی، بلکه دارای جنبه‌های اسطوره‌ای و مقدس معرفی می‌کنند. از سویی در میان اساطیر ایرانی، کوه عنصری چندوجهی، کارکردی و مقدس بوده است. به همین خاطر، بسیاری از آیین‌های باستانی در ارتباط مستقیم با کوه‌ها برپا می‌شده و غارهای داخل کوه نیز مانند سایر تمدن‌ها، از اولین معابد در ایران محسوب می‌شوند و مشاهده می‌شود ایرانیان معابد خود را با توجه به تقدس کوه و غار بنا کرده‌اند. گاهی معابد را در دامنه یا بالای کوه و گاهی همچون ایلامی‌ها، آنها را به شکل زیگورات و با الهام مستقیم از کوه می‌سازند. بدین‌ترتیب، معماری ساختۀ بشر، گاه تقدس خود را از کوه می‌گیرد. لذا در ارتباط با چارتاقی این سؤالات مطرح است که ریشۀ تقدس آن چیست و چه ارتباطی میان جنبه‌های اسطوره‌ای و تقدس آن مانند زیگورات با کوه وجود دارد؟ پژوهش حاضر با روش کیفی مطالعۀ اسنادی و با رویکردی اکتشافی به بررسی آیین‌های مشترک طواف و قربانی میان سه عنصر کوه، زیگورات (به عنوان عنصر واسطه) و چارتاقی و همچنین رابطۀ هریک از این عناصر با مهر یا خورشید پرداخته است. نتایج پژوهش نشان می‌دهد با ازمیان‌رفتن زیگورات‌ها در ایران، رابطۀ میان کوه و معماری معابد ایران ازبین نرفته است. می‌توان گفت این رابطۀ اسطوره‌ای کماکان میان چارتاقی و کوه برقرار بوده و به تعبیری چارتاقی تداوم تقدس کوه در معماری ایران است.

http://www.manzar-sj.com/article_115058_ee18a47b446f6818e747fa5b2027cd8b.pdf

پژوهشکدۀ هنر، معماری و شهرسازی نظر منظر 2008-7446 12 53 2020 12 21 Neighborhood Secure Focal Point, a Strategic Method for Elimination of the Renovation Stagnation هستۀ امن محله، روش استراتژیک برای خروج از رکود نوسازی 74 81 120604 10.22034/manzar.2020.120604 FA سید امیر منصوری استادیار دانشکدۀ معماری، پردیس هنرهای زیبا، دانشگاه تهران، ایران. 0000-0002-2865-6859 Journal Article 2020 09 05 The occurrence of any earthquakes, small or large, in the country may draw the attention of authorities to the extent of Tehran’s vulnerability for a while. More than three million people living in Tehran suffer from unstable housing. On the one side, Tehran is located between three active faults that earthquakes on a high Mercalli intensity scale would seriously threaten the shelters and lives of citizens. The crisis caused by high population density and poor crisis management may lead to a severe catastrophe. On the other side, based on Iran’s Supreme Council of Urban Planning and Architecture definition of urban deteriorated areas characterized by fineness modulus, instability, and impermeability, about 80% of unstable zones (areas) have been ignored. Furthermore, in such areas the peoples’ lives have been threatened severely living less chance for life-saving plans. However, regarding the priority of the peoples’ “life” issue, rescuing peoples’ life should not be ignored for the sake of other design attributes. Therefore, the municipality and central government must seek a realistic solution to rescue residents of urban deteriorate areas in Tehran. The present study introduces the concept of “neighborhood secure focal point” as activation for renovating urban deteriorated areas and focuses on removing initial obstacles to modernization (the need to provide parking), and the emergency of incentives management (granting density, increased building area, and downsizing) as the major drivers. This study argues that any intervention for urban deteriorated areas renovation should offer improved quality of social life, developed participation, and a prosperous urban economy by tracing urban management solutions, in addition to taking account of economic benefits for owners. وقوع هر زلزلۀ کوچک و بزرگ در کشور، به صورت مقطعی توجه مسئولان کشور را به بزرگی آسیب‌پذیری تهران جلب می‌کند. بیش از سه میلیون نفر از جمعیت تهران در خانه‌های ناپایدار زندگی می‌کنند. از طرفی تهران در میان سه گسل فعال قرار دارد که با شرایط موجود در صورت وقوع زلزله با درجه مرکالی بالا، سرپناه و حیات بسیاری از شهروندان تهرانی با تهدید جدی مواجه خواهد شد. بحرانی که به جهت تراکم بالای جمعیت و ضعف مدیریت بحران، می‌تواند به یک فاجعۀ جهانی تبدیل شود. ازسوی‌دیگر با تعریف شورای عالی معماری و شهرسازی از بافت‌های فرسوده ذیل سه شاخص ریزدانگی، ناپایداری و نفوذناپذیری، در حدود ۸۰ درصد مناطق ناپایدار از قلم افتاده و تهدید جانی ذیل مطلوبیت‌های کیفی قرار گرفته و موجب انحراف برنامه‌های نجات‌بخشی شده است. این در حالی‌ است که بنا به تقدم ذاتی مسئلۀ «حیات»، نباید اقدام نجات‌بخشی در عرض سایر اقدامات قرار گیرد. بنابراین شهرداری و دولت مرکزی باید به دنبال راه‌حل واقع‌نگر برای نجات‌بخشی ساکنان بافت‌های فرسودۀ تهران باشند. پژوهش پیش‌رو ضمن طرح ایدۀ «هستۀ امن محله» به عنوان برنامه‌ای جهت فعالسازی برنامۀ نوسازی بافت فرسوده، بر رفع موانع اولیۀ نوسازی (لزوم تأمین پارکینگ) و لزوم مدیریت عوامل مشوق (اعطای تراکم، افزایش سطح اشغال و پذیرش کوچک‌سازی) به عنوان محرک‌های اصلی این برنامه تأکید می‌کند و معتقد است هرگونه مداخله به قصد نوسازی در بافت فرسوده، باید ضمن توجه به لزوم صرفۀ ‌اقتصادی برای مالکان، با ترسیم راهکارهایی برای مدیریت شهری زمینۀ ارتقای کیفیت زندگی اجتماعی، توسعۀ مشارکت و رونق اقتصادی شهر را نیز فراهم ‌آورد.

http://www.manzar-sj.com/article_120604_3ab88dd28f749fe4ec90c0b6f9896eb5.pdf