پژوهشکدۀ هنر، معماری و شهرسازی نظرمنظر2008-744662820141201Mount and Lightکوه و نور337665FAسید امیرمنصوریاستادیار دانشکده معماری، پردیس هنرهای زیبا، دانشگاه تهران0000-0002-2865-6859Journal Article20150107http://www.manzar-sj.com/article_7665_d128a9569b806e3a93c91293aed3f40b.pdfپژوهشکدۀ هنر، معماری و شهرسازی نظرمنظر2008-744662820141201in Search of Cultural Landscape Conceptدر جستجوی منظر فرهنگی667666FAJournal Article20150107http://www.manzar-sj.com/article_7666_107878346e1d8f8fe6af7a7a588aa807.pdfپژوهشکدۀ هنر، معماری و شهرسازی نظرمنظر2008-744662820141201Garden wall, the Safe Realm of Fantasyدیوار باغ، حریم امن خیال7117667FAنیلوفررضویدکتری معماری، عضو هیئت علمی گروه معماری منظر، دانشگاه شهید بهشتیJournal Article20150107The Persian garden schema has created a specific and incontestable role for its surrounding wall. There is no doubt in the need to preserve this component and its effect in historical authenticity of this heritage. However, in exposing the Persian Garden as a Public Arena, there is no acceptable argument in analyzing and interpreting the role of garden wall in urban life. This article reviews the role of garden wall in qualitative perception of modern audience in this enclosure. Reviewing the effect of garden wall on the emotional assessment of environment reveals that scientific observations aligned with poetic scrutiny consider the garden wall as a mean to provide safety in the garden. The concept of safety, regardless of historical justification, has a new role in preparation of focus arrangements which are irreplaceable in the stressful contemporary life of the modern citizens. Despite the significance of “enclosure” in perception of environment and the research progress of this field, Iranian garden wall has not recognized as a sort of enclosure with the definitions and measures of this study. In this context and with regard to the place created in the garden, the proposed hypothesis is that the unconscious components of "emotional assessment" in confrontation of human with garden wall, Sets his perception of place. The significance of emotional assessment according to sense of safety is provable in this way.الگووارۀ باغ ایرانی نقشی ویژه و انکارناپذیر برای دیوار پیرامونیش رقم زده است. در ضرورت حفظ این جزء و نقش آن در اصالت تاریخی این میراث تردیدی نیست. با این همه برای تحلیل و تفسیر نقش دیوار باغ در حیات شهری و بازپرداخت و عرضۀ باغ ایرانی به مثابه یک عرصۀ عمومی، استدلالی قابل قبول وجود ندارد. متن حاضر به بازنگری نقش دیوار در برداشت مخاطب امروزین از کیفیت این محیط محصور میپردازد. بررسی تأثیر دیوار در ارزیابی هیجانی محیط معلوم میکند مشاهدۀ علمی، همراستا با مداقۀ شاعرانه، دیوار باغ را دلیل خلق حریم امن در باغ میداند. مفهوم حریم امن، فارغ از توجیه تاریخی، نقشی نوین در فراهمسازی مقدمات تمرکز و خیالانگیزی دارد که در حیات پرتنش شهروند معاصر، ارزشی بیبدیل است.http://www.manzar-sj.com/article_7667_09853c7fb1d3f8ee67a61b6bf4a7f8e6.pdfپژوهشکدۀ هنر، معماری و شهرسازی نظرمنظر2008-744662820141201Qualitative Enhancement of Tehran Urban Landscape at the Intersection of Street and Public Spacesارتقاء کیفی منظر شهر تهران در تلاقی خیابان و فضای عمومی12177668FAمریم الساداتمنصوریپژوهشگر دکتری معماری منظر، دانشگاه پاریس غرب، فرانسهمحمدآتشین بارپژوهشگر پستدکتری منظر شهر اسلامی، مدرسه کاربردی مطالعات عالی پاریس، فرانسه0009-0003-1843-4069Journal Article20150107Urban Landscape in a common scientific meaning defines a quality that comes from the reciprocal relationship between the users and the city. All physical components of this quality are present elements in the city. Streets and public spaces are among these components that can be said in comparison to others, have a greater role in the perception of users owing to multiplicity of social events in which they occur. In addition to the distinguished impact of each element on the city, there are areas created from the fusion of street with public space. This new space is in possession of an improved landscape, resulting from the quality overlap of these two elements. Such landscape can be an identifier of cultural landscape. Vali-Asr is a historic street in Tehran, dating back to the Qajar dynasty. It was completed during the first Pahlavi and played a key role in the spatial organization of Tehran in second Pahlavi era. After the Islamic Revolution, even the merely physical consideration of Tehran’s urban management couldn’t detract from its main role in the spatial organization since this longest street of Tehran, in some parts, owns some identifiers whose values are improved over time by the adaptation of organic public spaces activities and street architecture. This article analyses Tehran's Vali-Asr Avenue landscape in the intersection of street and public space in order to explore its evaluations.منظر شهری در تعریف علمی رایج، کیفیتی است که در رابطهای رفتوبرگشتی بین مخاطب و کالبد شهر پدید میآید. مؤلفههای کالبدی تولید این کیفیت، همه عناصری هستند که در شهر حضور دارند. خیابان و فضای عمومی<sup>1 </sup>از جمله این مؤلفهها هستند که نسبت به سایرین، نقش پررنگتری در ادراک مخاطب دارند. از دلایل این ویژگی، کمیت و رخدادهای اجتماعی است که در آنها به وقوع میپیوندد. جدا از تأثیر جداگانه هریک از این دو مؤلفه بر شهر، فضاهایی وجود دارد که کالبد آن حاصل اجتماع خیابان و فضای عمومی است؛ این فضای جدید دارای منظری ارتقاءیافته است که از همپوشانی کیفیتهای خیابان و فضای عمومی نزد مخاطب حاصل میشود. چنین منظری میتواند دارای شناسههای منظر فرهنگی باشد. خیابان «ولیعصر» از خیابانهای تاریخی تهران است که قدمت آن به زمان قاجار باز میگردد، این خیابان در زمان پهلوی اول تکمیل شد و در دوره پهلوی دوم نقش مؤثری در سازمان فضایی شهر تهران یافت. پس از انقلاب اسلامی، توجه صرفاً کالبدی مدیریت شهری به این خیابان نتوانست از نقش اصلی آن در سازمان فضایی بکاهد؛ چرا که طولانیترین خیابان تهران در برخی نقاط دارای شناسههایی است که در گذشت زمان با انطباق فعالیتهای ارگانیک فضاهای عمومی و معماری خیابان، به ارزش آن افزوده میشود. این نوشتار به دنبال آن است که منظر خیابان ولیعصر تهران را در نقاط تلاقی آن با فضاهای عمومی تحلیل و تحولات آنرا ارزیابی کند.http://www.manzar-sj.com/article_7668_b4d6f2b565ca0eef1f9245403aac366a.pdfپژوهشکدۀ هنر، معماری و شهرسازی نظرمنظر2008-744662820141201Breaking Points of Tehran Cultural Landscapeنقاط گسست در منظر فرهنگی تهران18237669FAمرجانهزندیکارشناس ارشد معماری منظرJournal Article20150107Design of cultural landscape involves the character of cultural landscape as a starting point for estimating the least possible intervention options. Having defined the landscape character of a city, its landscape cannot be transformed to look alike other city landscapes in accordance with tastes and different conditions. Tehran’s having traditional Behavior - whose constituting union of several population centers element was a city – accentuates the significance of explaining landscape character according to principles of public behavior for landscape design and management.
Evaluation of Tehran’s cultural landscape requires two sources; historical texts including general literature, songs, historical geography and landscape reading according to these historical sources. Tehran has an intertwined texture of built networks surrounded by fine city gardens that are in complete harmony with morphological layer of Tehran formed by the five major river valleys as well as structural and behavioral hierarchal model defined according to their locations at different heights of theses river valleys in addition to cultural paradigms of an Iranian-Islamic society. Therefore, the cultural myths of Tehran city with subject matters of water at all scales, inner city excursion, pilgrimage-excursion tradition, usage of dramatic-didactic literature as the public media, productive gardens as intersection of recreations and rituals, creating myths through landscape elements and literature and ethics masters and converting their expression to a behavioral setting are all pursuable.
The city landscape has experienced a lack of integrity and chaos in quantitative and qualitative elements every time that a sudden change has undertaken on people’s behavior values and lifestyle. An abrupt breaking point of natural factors and popular culture in the first Pahlavi era and another breaking point of personal aesthetic and semantic factors in the contemporary era have occurred during the last 20 years.طرح منظر فرهنگی، شخصیت منظر فرهنگی را به عنوان نقطه مبدأ برای تخمین گزینههای مداخلهای ممکن به کار میگیرد. پس از تبیین شخصیت منظر یک شهر نمیتوان منظر آن را مطابق سلیقه شبیه شهر دیگری با شرایط متفاوت تغییر شکل داد. در شهر تهران با سنتهای رفتاری ریشهدار ـ که عنصر مقوم اتحاد مراکز جمعیتی متعدد آنها به عنوان یک شهر بوده است ـ تبیین شخصیت منظر شهر براساس مبانی رفتارشناسی مردمی برای طراحی و مدیریت منظر از اهمیت ویژهای برخوردار است.
برای ارزیابی منظر فرهنگی شهر تهران، دو منبع وجود دارد؛ یکی متون تاریخی اعم از ادبیات عام، ترانهها، جغرافیای تاریخی و دیگری خوانش منظر براساس این منابع تاریخی. بافت شهر تهران سیستم در همتنیدهای از شبکههای مصنوع احاطهشده با باغات درونشهری بوده است. ویژگی این باغهای درونشهری ریزدانه این است که در هماهنگی کامل با لایۀ مورفولوژیکی شهر تهران متأثر از پنج روددره مهم و الگوهای سلسلهمراتبی ساختاری و رفتاری تعریف شده بنا به محل قرارگیری در ارتفاعات متفاوت روددره به پارادایمهای فرهنگی یک جامعه ایرانی ـ اسلامی شکل دادهاند. بر این اساس اسطورههای فرهنگی شهر تهران با عناوین فرهنگ آب و احترام به آب در تمام مقیاسها، تفرج درونمحلهای و درونشهری، سنت زیارت ـ تفرج، استفاده از ادبیات نمایشی ـ تعلیمی به عنوان رسانه جمعی، باغ مثمر به عنوان عنصر واسطۀ تفریحات و آیینهای مذهبی، اسطورهسازی از عناصر منظرین و بزرگان ادب و اخلاق و تبدیل مظاهر آنها به یک قرارگاه رفتاری قابل پیگیری هستند.
در هر مقطع زمانی که تغییر یکبارهای بر شیوه زندگی و ارزشهای رفتاری مردم وارد شده، منظر شهر یک نقطه عطف عدم یکپارچگی و آشفتگی در عناصر کمی و کیفی را تجربه کرده است. نقطه گسست یکباره در زمینه عوامل طبیعی و فرهنگ عامه در دوره پهلوی اول و نقطه گسست در زمینه عوامل زیباشناختی فردی و معنایی در دوره معاصر در حدود 20 سال اخیر رخ داده است.http://www.manzar-sj.com/article_7669_9c16f6606460d1543759fc966b9bb797.pdfپژوهشکدۀ هنر، معماری و شهرسازی نظرمنظر2008-744662820141201Tehran’s Cultural Development Capacitiesظرفیتهای توسعه فرهنگی تهران24297670FAپروانهپرچکانیپژوهشگر دکتری مدیریت گردشگری، دانشگاه علم و فرهنگ تهرانJournal Article20150107Cities as the greatest symbols of human civilization embrace cultural landscape as a result of human and nature common throughput which explains human relationship with its environment and history. Heritage landscape of cities explain historic, religious, spiritual and artistic life styles of its residents and is considered as descriptions for activity and approaches of previous people in religion, art, architecture, environment and etc. several places in cities such as museums, manmade relics, historic places, cultural centers, green areas, shopping centers, recreation and sport areas, etc are required resources for touristic development of a city which has a great overlap with heritage cultural landscape, natural and built landscape. Tehran with its significant historic status as an influential metropolis has a great heritage cultural perspective which can be used as urban touristic capacities. Many of Tehran heritage cultural components have been destroyed during city development and its physical rehabilitation. Thus Tehran heritage cultural touristic capacities will decrease if this trend continues. It seems that this capacity has been ignored due to the speed of rehabilitation and city developing trend whose continuing will accentuate Tehran urban tourism. This article reviews the significance of cultural heritage landscape in sustainability and prosperity of Tehran urban tourism.<span lang="FA">شهرها به عنوان عالیترین نماد تمدن بشری دربرگیرنده منظر فرهنگی به مثابه حاصل کار مشترک انسان و طبیعت بوده و مبین رابطه انسان با محیط زیست و تاریخ خود هستند. منظر میراثی شهرها بیانگر شیوۀ زندگی تاریخی، مذهبی، معنوی و هنری ساکنان آن است و شرح حال فعالیتها و رویکردهای گذشتگان در حوزههای مذهب، هنر، معماری و محیط زیست به شمار میآید. فضاهایی مانند موزهها، آثار مصنوع و انسانساخت، اماکن تاریخی، مراکز فرهنگی، فضاهای سبز، مراکز خرید، مکانهای تفریحی و ورزشی، منابع لازم برای توسعه گردشگری شهری هستند که همپوشانی زیادی با منظر فرهنگی ـ میراثی، طبیعی و مصنوع شهر دارند. تهران با اهمیت تاریخی خاص خود، به عنوان کلانشهری مهم از منظر فرهنگی ـ میراثی ویژهای برخوردار است که میتواند به عنوان ظرفیتهای گردشگری شهری مورد توجه قرار گیرد. بسیاری از عناصر منظر میراثی تهران در روند توسعۀ شهر و نوسازی کالبدی آن، مورد تخریب واقع شدهاند که ادامۀ این روند به تضعیف ظرفیتهای گردشگری فرهنگی ـ میراثی تهران میانجامد.</span><span lang="FA">به نظر میرسد به دلیل روند نوسازی و سرعت توسعه شهر این ظرفیت مهم نادیده گرفته و عمدتاً مورد بیتوجهی واقع شده است که تداوم این امر اسباب تضعیف گردشگری شهری تهران را فراهم خواهد ساخت. این نوشتار به تبیین اهمیت عناصر منظر فرهنگی ـ میراثی در رونق و پایداری گردشگری شهری تهران میپردازد. </span>http://www.manzar-sj.com/article_7670_933596b8ed665b3c5c6ed32079b2d20e.pdfپژوهشکدۀ هنر، معماری و شهرسازی نظرمنظر2008-744662820141201Dysfunctional Term in Oriental Cultureاصطلاحی ناکارآمد در فرهنگ شرق30357672FAشهرزادخادمیکارشناس ارشد معماری منظرمژده ساداتمهدوی مقدمکارشناس ارشد معماری منظرJournal Article20150107One of our deepest needs is for a sense of identity and belonging. A common denominator in this is human attachment to landscape and how we find identity in landscape and place. Landscape therefore is not simply what we see, but a way of seeing: we see it with our eye but interpret it with our mind and ascribe values to landscape for intangible – spiritual – reasons. Landscape can therefore be seen as a cultural construct in which our sense of place and memories inhere. Critical to this has been the increasing attention given to the study of cultural landscapes, even to the extent of recognition in 1992 of World Heritage Categories of outstanding cultural landscapes. The paper explores some of the associated ideas of landscape and memory and how landscape permeates much of our thinking of who we are with some focus on Asia as the cultural landscape idea gains ground in this region of the world.یکی از عمیقترین نیازهای ما، حس هویت و تعلق است. پیوستگی انسان به منظر و چگونگی پیداکردن هویت در منظر و مکان یک نیاز مشترک میان انسانها است. لذا منظر آن چیزی که ما به سادگی میبینیم نیست، بلکه روش نگاه کردن است : ما با چشمانمان منظر را میبینیم ولی با ذهنمان آن را تفسیر میکنیم و ارزشها را با دلایل ناملموس (معنوی) به آن (منظر) نسبت میدهیم. بدین جهت منظر میتواند به عنوان یک ساختار فرهنگی که در آن حس ما از مکان و خاطره ذاتی ماندگار شده است، دیده شود. توجه روزافزون به مطالعه منظر فرهنگی موجب به رسمیت شناختهشدن مناظر فرهنگی برجسته و قرارگرفتن آنها در فهرست میراث جهانی در 1992 شده است. این مقاله به بررسی برخی ایدههای مرتبط با منظر و خاطره و ارتباط تنگاتنگ "منظر" و "ذهن انسان" و با تمرکز بر آسیا به عنوان زمینة اصلی شکلگیری ایدة مناظر فرهنگی که دارای امتیاز بیشتری است، میپردازد.http://www.manzar-sj.com/article_7672_7ec2442aa04c157590b2fa1a7d093a33.pdfپژوهشکدۀ هنر، معماری و شهرسازی نظرمنظر2008-744662820141201Landscape Heritage Landscape instead of Cultural Landscape?منظر میراثی به جای منظر فرهنگی؟36447673FAJournal Article20150107http://www.manzar-sj.com/article_7673_338635ee18f8b0f626818a216642c9a4.pdfپژوهشکدۀ هنر، معماری و شهرسازی نظرمنظر2008-744662820141201Cultural Landscape, an Informal Termمنظر فرهنگی، یک اصطلاح عامیانه45487674FAسید امیرمنصوریاستادیار دانشکده معماری، پردیس هنرهای زیبا، دانشگاه تهران0000-0002-2865-6859Journal Article20150107http://www.manzar-sj.com/article_7674_04b001a2057812f735cbcab76fd44e11.pdfپژوهشکدۀ هنر، معماری و شهرسازی نظرمنظر2008-744662820141201Chenarestan, the Nominated Landscapeچنارستان، منظر گزیده50517675FAمحمدجمشیدیانکارشناس ارشد معماری منظرJournal Article20150107http://www.manzar-sj.com/article_7675_0660895c22f8a14eb039bfb9beb0778f.pdfپژوهشکدۀ هنر، معماری و شهرسازی نظرمنظر2008-744662820141201Reflection of Nature on the Image of the Cityانعکاس طبیعت در سیمای شهر52527676FAجمالکامیابمدیرعامل سازمان زیباسازی شهر تهرانJournal Article20150107http://www.manzar-sj.com/article_7676_cfe8504bda37b575c70ee1a8276f3486.pdfپژوهشکدۀ هنر، معماری و شهرسازی نظرمنظر2008-744662820141201The Position of Landscape within Sustainable Developmentجایگاه منظر در توسعه پایدار53597678FAایولوژنبولپژوهشهای عالی مرکز ملی پژوهشهای علمی فرانسهJournal Article20150107Sustainable development is a debatable concept in scientific and administrative meetings which involves many specialized disciplines through a specific look to the future of the earth and its inhabitants. Landscape science can coordinate the policies and align the achievements of various sciences as a discipline. In addition to the dual structure of objective and subjective, consideration of qualitative and quantitative value can be effective in sustainable development as well. Today, consideration of landscape as an economic value and assignment of its assessment to economists while its various dimensions are not calculable and ratable is the greatest obstacle. However, its solution precedes landscape approach and assessment of its consequential welfare and decision-making based on economy. In other words economy should be considered in terms of service for landscape and the society which will be achieved by reviewing economic landscape approaches.
Therefore, The original meaning of the landscape which is the combination of land, society and the state will become more understandable to ordinary people and citizens will be able to recover their living environment with the help of scientists and officials and exchange their experiences to offer more acceptable meaning to their landscape concerns while improving their quality of life and controlling their future.در ابتدای بحث لازم است به یادآوری مفاهیم و تعاریف پایۀ منظر که امروزه در محافل علمی اروپا و سایر کشورها پذیرفته شدهاند، پرداخته شود. واژۀ منظر واژهای چندمعنایی است که در پیوستگی عینیت ـ ذهنیت معنا میشود : از منظر مادی یا عینی که جغرافیدانها و دانشمندان علوم طبیعی به آن میپردازند تا منظر غیر مادی یا ذهنی که برآمده از تاریخ و به ویژه هنر است.
منظر در پژوهشها و ادبیات علمی عبارت از ساختاری اجتماعی با ابعاد دوگانۀ مادی و غیرمادی است. امروزه در اروپا، اکثر متخصصان علمی و مسئولان خدمات مهندسی در آمایش سرزمین، به تعریفی که در کنوانسیون اروپایی منظر آمده رجوع میکنند : "بخشی از سرزمین، آنگونه که توسط جمعیتها درک میشود و نتیجۀ عوامل طبیعی یا انسانی و روابط این دو با هم است".
منظر محصول تعامل میان عوامل مادی و غیر مادی است : فعالیتهای اقتصادی با تغییردادن بستر بیوفیزیک، منظر مادی (مواد بیجان و بیولوژیک، از جمله جسم انسانی) را تولید میکنند. در عین حال جوامع در طول تاریخ، براساس تکامل روابط اجتماعی با طبیعت، منظر را بازنمایی میکنند. این تغییرات در منظر مادی، به نوبۀ خود مظاهر اجتماعی منظر را تغییر میدهند و نیروی محرکۀ کنش و همچنین انگیزۀ کنش سیاسی میشود. در نتیجه جوامع براساس بازنماییهایی که از دینامیکهای خود میکنند، در منظر مداخله میکنند.
توسعۀ پایدار در 1987 در گزارش برانتلند (WCED, 1987) تعریف شد، در حالیکه پیش از آن، صحبت از توسعه در درازمدت بود و پس از آن اصطلاح انگلیسی "sustainable"در فرانسه به "durable" ترجمه شد که ترجمۀ خوب و دقیقی نیست، زیرا این واژه بیشتر به دوام و ماندگاری اشاره دارد و مفهوم مورد نظر برانتلند را نمیرساند. گزارش او سه رکن توسعۀ پایدار را مطرح میکند :
- توسعۀ اقتصادی
- تجدید منابع طبیعی و حفاظت از آنها
- توسعۀ اجتماعی و فرهنگی، انتقال بین نسلها
توسعۀ پایدار در تقابل با مفهوم تولید ناخالص ملی قرار میگیرد (مفهوم رشد، با افزایش ثروت متوسط)http://www.manzar-sj.com/article_7678_77b917da760ab9aeca583fd0bb0e1c67.pdfپژوهشکدۀ هنر، معماری و شهرسازی نظرمنظر2008-744662820141201Scrutiny of Western Alps after the 18th Centuryبررسیهایی پیرامون آلپ غربی پس از قرن 1860657679FAآناسگارددپارتمان جغرافی و محیط، دانشگاه ژنو، سوئیس.ترجمه : سید محمد باقرمنصوریپژوهشگر دکتری معماری، دانشگاه پاریس EST، فرانسه.Journal Article20150107This paper tries to put the interaction of mountain and inhabitants and its organization, development and conservation process into scrutiny.In achieving this goal, the mountains of the 18th century and Western Alps where first signs of attention to mountains can be observed, were selected as the source. The initial arguments discusses the opinions toward mountains: How did mountains turn into a recognizing indicator over the last century as well as changing to a valuable, appreciated and protected landscape and a symbolic source for modern societies. Moreover, the role of mountains in land or collaborative projects was also queried.
Mountains were natural elements, especially as the context or in relation to human settlements and they are tied with shapes and different mental forms of the people who were in their vicinity over different periods. Analysis of surrounding mountains of Geneva and the Switzerland explains a historical process of the 14th and 15th centuries that admits permanent presence of these natural components in popular culture. Thus their presence is presented as imaginary fancy pictures in one period or as a source of natural resources in consuming period, as an artistic subject in another period and subsequently as protected, affecting, influential landscape in social communities. These were terrifying dreadful in the 18th and 19th century that have turned into a source of individual and social identity which explains their cultural strength. One the one hand meeting natural and functional needs and strengthening the foundations of identity on the other, will lead to different approaches dealing with these components and result their increased conservation whichsuggests a focus on the formation of national landscapes regardless of their prevailing thoughts.نوشتار حاضر رابطه متقابل کوهستان، مردم ساکن در آن و فرایند ساماندهی، تحول و محافظت از آن را بررسی میکند. برای نیل به این هدف، کوهستانهای آلپ غربی و قرن 18 میلادی که اولین نشانههای توجه به کوهستان را میتوان در آن رصد کرد، به عنوان مبدأ قرار گرفته است. نقطة آغاز این بحث نوع نگاه به کوهستان خواهد بود : چگونه کوهستان در طول چند قرن اخیر و تدریجاً به موضع شناخت و به موازات آن منظری ارزشمند، تحسینشده و محافظتشده و کوهها به منبعی نمادین برای جوامع مدرن تبدیل شده است. در ادامه نقش کوه در پروژههای سرزمینی یا مشارکتی مورد پرسش قرار خواهد گرفت.
با این حال هر فرهنگ و تمدن به روش خود کوهستان و ارزشهای منسوب به آن را تبیین میکند. هر تحلیلی باید به یک بستر تاریخی و فرهنگی نسبت داده شود. بدون ورود به بحثهای ترتیب زمانی گفتمانهای مطرحشده در مورد آلپ، عصر روشنگری همزمان با شور و اشتیاق نسبت به سرزمینهای کوهستانی و همچنین شروع شکلگیری آگاهی علمی در مورد آنهاست.http://www.manzar-sj.com/article_7679_333943ff8a14617d66ea94ec176fc787.pdfپژوهشکدۀ هنر، معماری و شهرسازی نظرمنظر2008-744662820141201Nature in Tehran Urban Landscapeطبیعت در منظر شهری تهران66677680FAریحانهحجتیکارشناس ارشد معماری منظرJournal Article20150107http://www.manzar-sj.com/article_7680_73f124c77df247a60e1963b8ab5940da.pdfپژوهشکدۀ هنر، معماری و شهرسازی نظرمنظر2008-744662820141201Viewing Corridor Management in Tehranمدیریت دالانهای دید در تهران63737682FAآیداآل هاشمیپژوهشگر دکتری معماری منظر0000-0003-0362-1964Journal Article20150107Tehran has been formed in the southern domains of Alborz Mountains and transformed into a metropolis between desert and mountains over centuries. Today, considering Tehran as a comprehend unit, with unique identity for citizens and visitors, seems impossible. Therefore, the preservation and reconstruction of the strategic landmarks of the city which guarantee the common recognition of the city has been accentuated and underscore city management plans. In fact, the management of the citizens and visitors perception of Tehran depends on its strategic landmarks and landscape on which the common perception and memories of Tehran have been shaped. Managing the strategic viewing corridors pointed to these landmarks has the main role in shaping these common perceptions. In fact, construction and rehabilitation of strategic landmarks is not a single action but require a series of actions including an action which provides the visual accessibility to the strategic landmarks from strategic places within the city. Recent sprawl growth of Tehran made it necessary to manage strategic viewing corridors of Tehran; an action which is considered in the management plans in most of the cities and metropolises around the world, but not in any of city plans for Tehran.
This article aims to define the possibility of strategic viewing corridors management of Tehran by questioning from the strategic landmarks of Tehran and considering the natural and historical potential of Teheran and the global experience in defining and managing the viewing corridors. Among all these, defining the natural and artificial viewing corridor to Damavand peak is the main consideration of this research.
Locating and developing of Tehran in the mountain slopes and its natural, topographical and historical potential, make viewing corridors management of the city completely different from the famous flat cities like London in which the systematic management plan of viewing corridors were provided. Location of Tehran in the mount has made the strategic landscape and monuments of the city related to the Alborz , Damavand peak and Tochal which among them Damavand has the considerable role in the Iranian identity all around the country. Having estimated the situation, it can be said that today’s most viewing corridors of Tehran include the natural southern- northern and western- eastern viewing corridors pointed to Alborz Mountains, Tochal and Damavand. Hence, preserving and upgrading these viewing corridors among defining and managing the artificial strategic viewing corridors from important places within the city to Damavand, Tochal and of course Milad tower, are the considerable points in viewing corridor management plan of Tehran. تهران در دامنه جنوبی البرز شکل گرفت و باگذشت قرنها به کلانشهری در پای کوه تبدیل شد. امروز درک تهران به عنوان یک کل واحد، با هویت و ساختار مشخص برای شهروندان و مسافرانش ناممکن به نظر میرسد. به همین دلیل توجه و برنامهریزی برای حفظ مؤلفهها و مناظر هویتبخش و استراتژیک در مدیریت شهر تهران که درک و شناخت شهر را ممکن میسازند، اهمیت ویژه پیدا میکند. مدیریت ادراک شهروندان و مسافران از تهران درگرو مدیریت مناظر و نقاط عطفی است که بیانکننده هویت شهر و خاطرات مشترک تصویری شهروندان و مسافران از شهر تهران است. مدیریت دالانهای دید<sup>1</sup> به سمت مناظر و نقاط عطف استراتژیک شهر نقشی مهمی در تأمین این ادراک مشترک بازی میکند. احیاء و ایجاد نقاط عطف هویتبخش یک عمل مجرد نیست، بلکه همراستا با این اقدام امکان دیدهشدن مؤلفههای استراتژیک از مناطق و محدودههای مشخص نیز به تعریف، برنامهریزی و مدیریت ویژه دالانهای دید به سمت این نقاط عطف نیاز دارد. ساختوسازهای قارچگونه اخیر تهران این نیاز به مدیریت دالانهای دید به سمت مناظر استراتژیک شهر را بیشازپیش نمایان میکند. اقدامی که سالهاست به صورت منظم در بسیاری از شهرها و کلانشهرهای جهان با تدوین برنامههای راهبردی صورت میگیرد و متأسفانه در هیچیک از اسناد توسعة شهر تهران مورد توجه نبوده است.
این نوشتار با طرح سؤال در مورد مناظر و نقاط عطف استراتژیک شهر تهران، گونههای مختلف دالانهای دید در تهران را شناسایی و در ادامه با رجوع به تجربیات جهانی در تدوین برنامههای مدیریتی دید و منظر و توجه به ظرفیتهای طبیعی و تاریخی شهر تهران در شکلدادن دالانهای دید، نحوة شناخت و مدیریت محورها و دالانهای دید استراتژیک شهر تهران را بررسی میکند. در این میان قلة دماوند به عنوان مولفه طبیعی هویتبخش شهر تهران که امکان تعریف دالانهای دید مصنوعی به سمت آن وجود دارد مورد توجه ویژه قرار میگیرد.
قرارگیری و توسعه تهران در دامنه کوه و ظرفیتهای ویژه تاریخی، طبیعی و توپوگرافیک حاصل از این استقرار موجب میشود برنامهریزی برای مدیریت دالانهای دید در این شهر با بسیاری از شهرهای مسطح جهان که مدیریت دید و منظر آنها به صورت سیستماتیک انجام گرفته متفاوت باشد. امروز بخش عمدهای از دالانهای دید تهران به صورت تصادفی به سمت البرز، دماوند و قلة توچال شکل گرفته است، اما برنامهریزی برای حفظ، تقویت و شناسایی این دالانهای دید نیاز به مدیریتی پویا در سطح شهر تهران دارد. در کنار این، طراحی و مدیریت دالانهای دید مصنوعی از نقاط و مکانهای شاخص شهر به سمت نقاط عطف استراتژیک مقیاس کلان به ویژه قلة دماوند و برج میلاد نیاز به مدیریتی قوی و دقیق دارد. http://www.manzar-sj.com/article_7682_1592104031ceaa405b8a103c399e2633.pdfپژوهشکدۀ هنر، معماری و شهرسازی نظرمنظر2008-744662820141201Ladscape Capacities of Bibi shahrbanooo Mountainظرفیتهای منظرین کوهستان بیبی شهربانو74787681FAمهدیهخواجه پیریکارشناس ارشد معماری منظرJournal Article20150107Cultural landscape is a concept that reflects the interaction of man and nature throughout history and includes cultural values in this relation. The valuable scenery and comprises, maintains and represents the identity and history of a region and its inhabitants. Cultural landscapes occupy a considering space in urban areas which shape a city character to a great extent. Correlation of landscape and people revives a cultural-political section of the society and generates a sense of affiliation to the place. The first step in understanding the capacities of the cultural landscape is the cognition of identifying components which contribute significantly. Identifying components of cultural landscape includes the geographical, historical and human components. The geographical components comprise mountains, plains, rivers and valleys, the historical components comprise buildings, streets and pathways while human components include religion, rites, regional beliefs and similar values. In Tehran, the mountain as one of the most prominent natural features of the city has a special role in the development of cultural-ritual landscapes. Being located southeast of Tehran, Bibi ShahrBanoo Mountain is among such places with landscape features owing to its holiness, religious, archaeological and identifying significance. It offers the three geographical (mountain), historical (tower) and human (ritual ceremonies and religious significance) components together. However, this place have been ignored in Tehran development plans and transformed into an abandoned area and has lost its importance in being a historical-natural place and has been detached from Tehran while it can play an important role in identifying Tehran as a cultural landscape. Preserving the landscape of Bibi ShahrBanoo Mountain relies on simultaneous protection of cultural it is natural and physical properties. In this paper, the significance of Bibi ShahrBanoo in identifying urban landscape has been discussed and some strategies of planning, management and implementation in protection the landscape have been presented preceding the pathology of the status quo. This paper puts the significance of Bibi Shahrbanoo Mountain into scrutiny as an identifying element of urban landscape.مناظر فرهنگی در مناطق شهری فضای قابل توجهی را اشغال میکنند که در شکلگیری شخصیت یک شهر نقش بسزایی دارد. ارتباط با منظر آشنا هویت فرهنگی ـ سیاسی مردم یک جامعه را تقویت میکند و موجب احساس تعلق خاطر نسبت به مکان میشود.
مؤلفههای هویتساز در منظر فرهنگی عبارت از مؤلفههای جغرافیایی، تاریخی و انسانی است. چنانچه این مؤلفهها دارای ویژگیهای خاص و برجستهای باشند، نقش شاخص هویتی را ایفا میکنند. اجزای مؤلفههای جغرافیایی از متغیرهایی چون کوه، دشت، رود و تپه، مؤلفههای تاریخی از بناها، محله، راه و خیابان و مؤلفههای انسانی از عناصری چون دین، زبان، آداب و رسوم و اعتقادات محلی تشکیل شدهاند.
کوه از بارزترین مؤلفههای طبیعی است که در ساخت هویت شهر تهران مؤثر بوده است. کوه بیبی شهربانو در جنوب شرقی تهران و در دامنههای کوه ری قرار دارد که از هر سه مؤلفه جغرافیا (کوه)، تاریخ (برج نقارهخانه) و انسان (اهمیت مذهبی و آداب و رسوم زیارت) برخوردار است. در طرحهای توسعه تهران این مکان اهمیت و جایگاه خود را به عنوان یک عنصر اصیل در منظر فرهنگی شهر از دست داده و به صورت متروکه و با فاصله از شهر قرار گرفته است. در این نوشتار نقش کوههای بیبی شهربانو به عنوان عنصر هویتبخش منظر شهری جنوب شرق تهران بررسی شده است.http://www.manzar-sj.com/article_7681_d367eef13f90793bd8121e2f675f0dc2.pdf