پژوهشکدۀ هنر، معماری و شهرسازی نظر منظر 2008-7446 11 47 2019 06 22 The Origin of Beauty in Persian Garden منشأ زیبایی در باغ ایرانی 3 3 89062 10.22034/manzar.2019.89062 FA سید امیر منصوری دانشکده معماری، پردیس هنرهای زیبا، دانشگاه تهران. 0000-0002-2865-6859 Journal Article 2019 06 17 The majority of books about gardening history consider Iran as the place where garden was first created. The most significant proof of it, apart from the ancient civilization of Iran, is the term "Paradise". This word has been acquired from Persian language and transferred to Arabic and eventually to European languages and indicates a specific type of garden. According to ancient Persian beliefs, garden was a must in ancient Iran and functioned as a temple for the followers of Mehr and Anahita, whose temples in nature were conceived as a place where the earth joins the heavens. Similarly, the Persian garden was created to appreciate sacred symbols: water, trees, infinity, sky, enclosure, and so on. Therefore, a less questioned query comes to mind asking what was the origin of the beauty in Persian Garden? In response to the reason for the emergence of garden in Iran, the answers have focused on the nature and the elements of the landscape; however, there is not much said about the aesthetics and the configuration of Persian garden. In explaining the cause of the rectangular shape of the Persian Garden, emphasis has been placed on the epic and aristocratic aesthetics. The rectangular arrangement has a kind of perfection and power in its shape that conforms to the meaning of garden. Water and special herbaceous species such as cedar are also considered to be a symbol of heavenly gods who have created a stunning garden with their holiness. Prior to this, no document has mentioned the process of Persian garden configuration and aesthetics. In a deep scrutiny to decipher the tradition of flowing the water in Persian garden and analysis of the system of creeks and ponds, Masoudi describes it as being adapted from traditional agriculture in Iran in an article published in Manzar 12. He believes that the water is transferred with mud water from the origin to the fields and gardens and this problem was resolved to prevent damage to the farms. Deep ponds were constructed along the water pipeline to refine the running water and make the sediments deposit. Then, the pure water entered the other side of the creek, which led to a pond a few feet away. The frequent repetition of creek and pond which had a functional philosophy, has been exquisitely manifested in a beautiful constructed order in Pasargad Garden (fifth century BC), the oldest remaining garden on the Earth. Thereafter, the Persian garden was undergone new changes and variations that led to various manifestation of water. As it is shown in a beautiful frame in Zohreh Bakhtiari’s Photograph from the rural landscape in Kamoo village, the water creeks and ponds and their sediments are essential elements in gardening, which irrigate the gardens on both sides. As a result, an archetype of water flow is created in the two gardens. The detached and enclosed gardens, small and large, each belonging to a unique farmer and, consequently, to a unique tree and crop are located along the creek. The division of gardens on both sides into different planting arrangement has been crystalized in a geometric order that has led to the consequent garden shapes. Hence, traditional gardening can be considered as the source of aesthetics in Persian gardens, creating shapes that are in harmony with the Persian intellectual and philosophical scheme. This arrangement may well be the secret of aesthetic sustainability in Persian garden. اغلب کتاب‌های تاریخ باغسازی از ایران به عنوان خاستگاه باغ نام می‌برند. مهم‌ترین شاهد آنها، علاوه بر قدمت تمدن ایران، واژۀ پردیس است که از زبان فارسی به زبان‌های عربی و اروپایی وارد شده و به گونه‌هایی از باغ اطلاق می‌شود. به استناد اعتقادات باستانی ایرانیان، باغ فضایی «لازم‌الوجود» بود که همچون معبد، برای معتقدان به قدرت مهر و آناهیتا و نمادهای آنها در طبیعت، مکانی برای اتصال زمین به آسمان شمرده می‌شد. بدین‌ترتیب باغ ایرانی به‌وجود آمد تا مکان ستایش نمادهای مقدس باشد: آب، درختان خاص، بی‌کرانگی، آسمان ، محصوریت و ... . علاوه بر این‌ها پرسش دیگری نیز مطرح می‌شود که کمتر به آن پرداخته شده : منشاء زیبایی ‌در باغ ایرانی چه بوده است؟ در پاسخ چرایی پیدایش باغ در ایران، نگاه خاص به طبیعت و عناصر منظر ذکر شده، اما در پاسخ زیبایی‌شناسی و چگونگی صورت‌بندی باغ ایرانی حرف زیادی در دست نیست. در این زمینه، در تشریح علت هندسه مستطیلی باغ ایرانی، بر زیبایی‌شناسی حماسی و اشرافی آن تأکید شده، که نظام مستطیلی واجد نوعی کمال و قدرت در صورت خود است که با معنای باغ ملازمه دارد. آب و گونه‌های خاص گیاهی همچون سرو را نیز نماد ایزدان آسمانی دانسته‌اند که با وجه قدسی خود، در باغ زیبایی آفرینی می‌کنند. پیش از این‌ها سخن مستندی دربارۀ روند صورت‌یابی باغ ایرانی و زیبایی‌شناسی حاکم بر آن، گفته نشده است. دکتر عباس مسعودی در مقالۀ ریشه‌های باغ ایرانی (منظر شماره 12) با نکته سنجی جذابی در صدد رمز‌گشایی از سنت روان کردن آب در باغ ایرانی و تحلیل نظام جوی‌ها و حوض‌های آن برآمده و آن را اقتباس از سنت کشاورزی ایرانیان شمرده است. او معتقد است که انتقال آب از بالا دست به مزارع و باغات پائین با گل و لایی همراه است که برای صاف کردن آن و جلوگیری از ایجاد خسارت به مزارع، باید تدبیری اندیشیده می‌شد. حوض‌های عمیق «گل گیر» و «رسوب گذار» در طول مسیر انتقال آب ساخته شدند تا آب جاری کمی آرام‌تر شده و اضافات آن ته‌نشین شود. آب صاف از سوی دیگر حوض وارد جویی می‌شد که آن نیز در چند قدم پائین‌تر به حوض دیگری می‌رسید. این تواتر جوی و حوض که فلسفه‌ای کارکردی داشت، در باغ پاسارگاد (قرن پنجم پیش از میلاد) قدیمی‌ترین اثر باقی مانده از باغ در کرۀ زمین، به نظمی زیبا و سازنده کشیده شد که در نمونه‌های بعدی با تغییرات و دگرگونی‌های جدیدی همراه شد و انواع بازنمایی آب در باغ را پدید آورد. آن‌چنان که زهره بختیاری در قاب منظر زیبایی که از روستای کامو انتخاب کرده پیداست، نمونۀ اولیه و اصیل جوی آب و حوض و رسوب آن، عنصری اساسی در منظر باغداری است که باغ‌های دو سمت خود را آبیاری می‌کند. در نتیجه، کهن الگویی برای جریان آب در میان دو باغ پدید می‌آید. پس از آن، باغ‌های جداگانه و محصور قرار گرفته‌اند، کوچک و بزرگ؛ که هر یک به مالکی و به تبع آن به گونه‌ای درخت و کشت اختصاص یافته‌اند. این نحو تقسیم خرد باغ‌های دو طرف به کاشت‌های مختلف در باغ ایرانی، نظامی هندسی پیدا؛ و صورت‌های بعدی آن را تولید کرد. از این رو است که می‌توان باغداری سنتی را منبع زیبایی‌شناسی در باغ ایرانی به حساب آورد که صورت‌هایی در باغ تولید کرده که با نظام فکری و فلسفی ایرانیان نیز در هماهنگی به سر می‌برد. رمز پایداری زیبایی‌شناسی در باغ ایرانی شاید همین هماهنگی باشد.

http://www.manzar-sj.com/article_89062_036932d4f044185b437c5b3392519584.pdf

پژوهشکدۀ هنر، معماری و شهرسازی نظر منظر 2008-7446 11 47 2019 06 22 Bahlgerd Garden, a Prototype and a Pattern for Gardens of Birjand باغ بهلگرد، نمونه اولیه و الگوی باغ‌های بیرجند 6 13 89083 10.22034/manzar.2019.189166.1973 FA مهدی فاطمی دانشگاه بین المللی امام خمینی، قزوین، ایران. 0000-0001-8584-8243 Journal Article 2019 06 16 باغ ایرانی به عنوان رویکرد زیباشناسانه انسان ایرانی در مواجهه با طبیعت در سطح جهان شناخته شده است. باغ ایرانی با هندسه منحصربفرد خود و شاخصه ها و عناصر معمول توسط صاحبنظران گوناگونی بر اساس بستر شکل گیری، استفاده از عناصر یا شکل و نوع آنها و فعالیتهایی که در باغها صورت می گرفته است، طبقه بندی شده اند. باغ سکونتگاه ها به عنوان یکی از این طبقه بندی ها بر فعالیت سکونتی عمدتاً دائم در باغ دلالت دارند. از آنجایی که اغلب باغها متعلق به حاکمان بوده است و به صورت فصلی یا موردی برای فعالیتهای حکمرانی و تفرج استفاده می شده است، نمونه های کمی از سکونت دائم در باغهای ایران به چشم می خورد. باغهای بیرجند از جمله باغهایی هستند که با ویژگیهای منحصربفرد خود مانند عدم حضور آب و یا کوشک وسیع در یک جبهه باغ، کمی متمایز شده اند. در این بین باغ بهلگرد با وجود دارا بودن خصوصیات پایه باغ ایرانی اعم از هندسه، محور و ...، به گونه ای شکل گرفته است که عناصر و فضاهای موجود در آن برای ارائه خدمات سکونت و پشتیبان آن سازمان یافته اند. وجود کوشک منحصربفرد در نقش یک باغ اندرونی، وجود حوض و شاه نشین در حیاط اندرونی، عدم دید مطلوب به محور باغ از جانب کوشک، کرت های وسیع برای کاشت گیاهان مثمر و وجود حوض آب در محوطه باغ به عنوان منبع آبیاری نشان می دهند که کارکرد سکونتی در باغ بهلگرد غالب بوده است. به نوعی می توان گفت، در باغ بهلگرد هنوز جنبه های قدسی باغ ایرانی تجلی نیافته و سازنده باغ با طراحی اندرونی و ... سعی در فضاسازی مطلوب ایرانی در کنار زمینهای کشاورزی داشته است.

http://www.manzar-sj.com/article_89083_f2aaae5e81d2e558fe8ea8b7b56eaab3.pdf

پژوهشکدۀ هنر، معماری و شهرسازی نظر منظر 2008-7446 11 47 2019 06 22 Categorization of various pedestrians, Bam-e-Tehran's as a natural-social walking trail گونه‌شناسی پیاده‌راه، بام تهران به مثابه یک پیاده‌راه طبیعی- اجتماعی 14 23 89018 10.22034/manzar.2019.170076.1905 FA فرزان حاجی رضایی دانشگاه تهران، ایران. Journal Article 2019 01 29 Pathways as one of the striking elements of landscape perceptions play an important role in promoting social and cultural activities in society. Such a role helps the audience perceives the landscape and then saves the collective and individual memories. This way is not merely a route from point 1 to point 2 to go, it goes beyond the elemental role of the origin-destination. Pedestrian pathways present important images of the landscape. The goal of way isn’t only having beginning and destination, but also perception happens on the path and the destination is meant by that.The location and development of the city of Tehran in the range of Alborz Mountains, the historical, natural and topographical potential of this establishment have made these landscape edges play an important role in the interactions of the people with this landscape and formation of its identity. for Tehran. Bam-e-Tehran's pedestrian pathway in the northern part of Tehran's area 1 is one of the most important pedestrian pathway outside the city in the mountainous pure nature that focuses on perception of the nature and the city. This path is a combination of natural and interactive features which has created a communal space that has inherited some parts of its identity from the city and the other parts from nature.in fact it made a connection among the audience's perception, nature and the city. The leading research first reviews the types of pedestrian pathways, its characteristics and perceptions of the users, and then analyzes the landscape layers of Bam-e-Tehran's walking way as a natural-social roadway. پیاده‌راه‌ها به عنوان یکی از اصلی‌ترین عناصر ادراک منظر نقش مهمی در ارتقای فعالیت‌های اجتماعی و فرهنگی در جامعه دارند. نقشی که ابتدا باعث شناخت و درک مخاطب از منظر شده و سپس ثبت خاطرات جمعی و فردی را نیز به دنبال خواهد داشت. این راه صرفاً مسیری برای رسیدن از نقطۀ یک به نقطۀ دو نیست؛ بلکه فراتر از نقش ابتدایی آن یعنی گذر مبداء- مقصدی است. پیاده‌راه‌ها تصاویر مهم مخاطب از منظر را می‌سازند. راه مفهومی در بطن خویش دارد که غایت آن داشتن مبداء و مقصد نیست، ادراک در مسیر راه صورت می‌گیرد و مقصد با آن معنی می‌یابد. قرارگیری و توسعه شهر تهران در دامنه رشته کوه‌های البرز، ظرفیت و پتانسیل‌های تاریخی، طبیعی و توپوگرافیک حاصل از این استقرار، باعث شده است تا این لبه‌های منظرین نقش مهمی در تعامل مخاطبان با آن و هویت‌بخشی به شهر تهران داشته‌ باشد. مسیر پیادۀ بام تهران در قسمت شمالی منطقۀ یک تهران، یکی از مهم‌ترین پیاده‌راه‌های برون شهری تهران در طبیعت بکر کوهستانی است و باعث ایجاد فضاها و نظرگاه‌های طبیعی و شهری در طول مسیر راه شده که منجر به خوانش و ادراک طبیعت و شهر می‌شود. این پیاده‌راه با تلفیقی از ویژگی‌های طبیعی و تعاملی باعث ایجاد فضای جمعی شده است که بخشی از هویت خود را از شهر و بخش دیگر را از طبیعت گرفته و در واقع باعث پیوستگی در ادراک مخاطبان بین طبیعت و شهر شده‌ است. پژوهش پیش‌رو ابتدا اقسام پیاده‌رو، ویژگی‌ها و ادراکات مخاطبین در آنها را بررسی کرده و سپس لایه‌های منظرین مسیر پیاده راه بام تهران را به عنوان یک پیاده راه طبیعی-اجتماعی، تحلیل کرده است.

http://www.manzar-sj.com/article_89018_6674300ec10bae138dfbbb5de0d12bbf.pdf

پژوهشکدۀ هنر، معماری و شهرسازی نظر منظر 2008-7446 11 47 2019 06 22 Investigating the Contribution of Physical Components of Women's Sense of Safety to Open Spaces of Urban Tourism, Case study: 30 Tir street تأثیر مؤلفه‌های کالبدی بر احساس امنیت زنان در فضاهای باز گردشگری شهری (نمونه موردی: خیابان سی تیر تهران) 24 37 89020 10.22034/manzar.2019.163900.1885 FA علی یاران وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، تهران، ایران. هانی ارجمندی پژوهشکدۀ هنر، معماری و شهرسازی نظر، تهران، ایران. مریم مسگریان دانشگاه تهران، ایران. Journal Article 2018 12 22 Safety can be considered as one of the main social-human needs in today’s society. The safety of women is considered as one of the most important qualitative components of urban planning. Social safety of urban open spaces is considered as an important factor in the tourism industry. Since the mental image of a place plays an important role in its success or failure to attract tourists, it can affect the economy of a country in the long term. This study hypothesized that touristic sites could boom and attract more people by increasing the sense of safety in women. Responding women's demands from the space would increase the quality of place for everyone. The aim of this study is introducing the physical components of space, which increases women’s sense of safety in touristic open spaces. Data for this study was collected through a qualitative survey. Thus, after conducting the data analysis and reviewing previous related researches, research’s factors have been evaluated in a case study. presenting effective physical components on women's sense of safety and testing them in the open spaces of the 30Tir street, one of the touristic destinations of this city. The results of this study supports this hypothesis that the third part of the 30tir st (between sakhai and Imam Khomeini) which responds the demand of women is the successful part of the street and creates the sense of safety among women the most. امروزه امنیت به عنوان یکی از اصلی ترین نیازهای اجتماعی انسانی قلمداد می شود و در برنامه ریزی های شهری به نیاز امنیت زنان به عنوان یکی از مهمترین مؤلفه های کیفی توجه خاصی شده است. وجود امنیت اجتماعی در فضاهای باز شهری برای صنعت گردشگری به عنوان یکی از شاخص های پر اهمیت معرفی شده است چراکه تصویر ذهنی ای که نسبت به هر فضا وجود دارد موجب موفقیت و یا عدم موفقیت آن برای جذب گردشگر بوده و در طولانی مدت می تواند بر اقتصاد یک کشور تاثیرگذار باشد. فرضیه این پژوهش این است که با افزایش احساس امنیت زنان، یک فضای گردشگری پررونق تر شده و افزایش استقبال زنان از فضا موجب افزایش کیفیت آن فضا برای همگان است. هدف پژوهش معرفی مؤلفه های کالبدی فضا است که موجب افزایش احساس امنیت زنان در فضاهای باز گردشگری می شود. روش پژوهش کیفی و پیمایشی است و در این راستا، پس از مطالعات اسنادی و مرور تجارب مرتبط به ارزیابی سنجه های پژوهش در نمونه موردی پرداخته شده است. در نتیجه این ارزیابی، پس از ارائه ی مؤلفه های مؤثر کالبدی بر احساس امنیت زنان و آزمودن آنها در فضاهای باز خیابان سی تیر تهران، یکی از مقاصد گردشگری این شهر، فرضیه پژوهش اثبات شده و به سوالات پژوهش پاسخ داده شده است.

http://www.manzar-sj.com/article_89020_4df7501ec370587e53e1f3f75b302cf3.pdf

پژوهشکدۀ هنر، معماری و شهرسازی نظر منظر 2008-7446 11 47 2019 06 22 A Survey on Employing Living Ethics in Islamic Urbanism کاربست اخلاق زیستی در شهرسازی اسلامی 38 47 89022 10.22034/manzar.2019.165332.1892 FA بهزاد وثیق دانشگاه صنعتی جندی شاپور دزفول. الهام زارع دانشگاه صنعتی جندی شاپور دزفول. محمدرضا قاسمی دانشگاه صنعتی جندی شاپور دزفول. 0000-0003-1598-5247 Journal Article 2019 01 02 Most of the damages to nature are brought about through negligence in putting living ethics into practice by city dwellers. This critical ignorance which is becoming a worldwide environmental crisis has put forward a change in attitude towards nature and its international constitutions and laws. In this regard, religious recommendations and regulations have been considered as significant influences through this change towards better living conditions. This research attempts to address the concept of morality in the light of Islamic thoughts and principles in physical space and provide strategies for proper exploitation of the environment. The method of this research is descriptive-analytic case study which first surveys modern religious theories with regard to the body of the desired cities and their architecture and then in case studies these theories are put into practice in order to provide a framework to study and verify these Islamic cities as significant samples. The studies show that the basic Islamic thoughts about environment have promoted universal, cultural, religious, and moral supports and have introduced a special framework in different environments, as is the case with the Islamic tradition by applying a new expression, to show the respect for nature in all possible aspects. Regardless of unfavorable climate changes, traditional cities in Iran are examples of Islamic teachings which provide the best environmental conditions for human beings in which nature is employed in designing and city architecture. بی‌توجهی به حفاظت از طبیعت که عمدتا به علت عدم پشتوانه اخلاقی از سوی جوامع و مردم است و منجر به بحران محیط‌زیست شده، امروزه دچار تغییر نگرش در مواجهه با طبیعت و تدوین قوانین بین‌المللی شده است و مذهب به مثابه محرکی جهت این تغییر نگرش‌ها و تدوین کننده اخلاق، عاملی در رفع بحران‌های زیستی در نظر گرفته شده است. این پژوهش تلاش دارد تا در مبحث حاضر به بازشناسی مفهوم اخلاق در پرتو اندیشه و اصول اسلامی در فضای کالبدی بپردازد و راهبردهایی جهت بهره برداری مناسب از محیط زیست ارائه کند. روش پژوهش حاضر روش تحلیلی-توصیفی و روش نمونه موردی است که ابتدا روی مبانی نظری مدرن و دینی در زمینه برخورد کالبدی با شهر و معماری مورد مطالعه قرار گرفته است و در پژوهش موردی نیز با کاربست این چهارچوب، نمونه‌های شاهد را در شهر اسلامی به عنوان کالبد قابل اعتنا سنجیده و صحت سنجی می‌کند. بررسی ها حاکی از این واقعیت است که مبانی اسلامی از محیط زیست حمایت فرهنگی، دینی و اخلاقی همگانی کرده است و در زیست‌بوم‌های مختلف به روش‌های متنوع، کالبد ویژه ارایه داده، به‌گونه-ای که گاه سنت اسلامی با بکارگیری بیان نو، احترام به طبیعت را به تمامی نشان داده است. شهرهای سنتی مصداق آموزه‌های اسلامی است که بهترین شرایط محیط زیستی را برای انسان فراهم می‌کردند و در عین شرایط اقلیمی نامناسب از طبیعت در طراحی و ساخت شهر جهت ادامه حیات کمک می گرفته است.

http://www.manzar-sj.com/article_89022_dc0eb7c89b3370639267ab8e89d5b7d3.pdf

پژوهشکدۀ هنر، معماری و شهرسازی نظر منظر 2008-7446 11 47 2019 06 22 The Role of Photography in Urban Landscape, Presentation of Martyrs Images in the Urban Life نسبت عکاسی با منظر شهر، نقش‌آفرینی عکس شهدا در زندگی شهری 48 59 89026 10.22034/manzar.2019.166159.1894 FA شهریار خونساری پژوهشکدۀ هنر، معماری و شهرسازی نظر، تهران، ایران. ناصر براتی دانشگاه بین‌المللی امام خمینی (ره)، قزوین، ایران. شهره جوادی پردیس هنرهای زیبا، دانشگاه تهران، ایران. Journal Article 2019 01 07 What is vital for the generation of the Sacred Defense, advocating Islamic values during Iran-Iraq war and also for the post-war and present generations, is to know the exact dimensions of the sacred defense and its values, as well as to continue and preserve the achievements and values that must be well explained and redefined. The present study examines the importance of using combatants’ photographs during and after the war in urban spaces, especially within the urban life of citizens, with an emphasis on intimate photographs of war and martyrs. For this purpose, the photographic murals installed in the “Shohada Neighborhood” in Aran and Bidgol at Kashan have chosen as a case study. In this study, a descriptive-analytical methodology has used with a survey approach. For data gathering, a structured interview used along with a review of library and online documentation. The results of the Research indicate that the residents have a specialized attachment to their neighborhood and, using photographs, are trying to create empathy and linkage of generations. The photographs in public spaces follow a more formal official narrative, with a mathematical look at the war. On the contrary, the public narrative of war is mostly in personal spaces, is not identical with the official narrative. آن‌چه برای نسل باقی‌مانده از دفاع مقدس و مدافع ارزش‌های انقلاب اسلامی در جنگ تحمیلی و برای نسل بعد از جنگ و نسل حاضر دارای اهمیت بسیار است، شناخت دقیق ابعاد دفاع مقدس و ارزش‌های نشئت‌گرفته از آن و همچنین استمرار و حفظ این دستاوردها و ارزش‌هاست که می‌بایست به خوبی تبیین و بازتعریف شود. هدف پژوهش حاضر بررسی اهمیت نحوۀ استفاده و کاربرد عکس‌های رزمندگان در دوران جنگ و پس از آن در فضاهای شهری به ویژه در جریان زندگی شهری شهروندان با تأکید بر عکس‌های غیررسمی جنگ و شهدا است. به منظور دستیابی به این هدف، تصاویر به‌کار‌گرفته‌شده در محلۀ شهدای شهرستان آران در بیدگل کاشان به عنوان نمونۀ مورد مطالعۀ پژوهش برگزیده شد. در پژوهش حاضر از روش توصیفی-تحلیلی با رویکرد پیمایشی بهره گرفته شده است و ابزار گردآوری اطلاعات مصاحبۀ ساختاریافته به همراه بررسی مستندات کتابخانه‌ای و اینترنتی است. نتایج پژوهش حاکی از آن است که اهل محل دل‌بستگی خاصی به محلۀ خود داشته و با استفاده از عکس، سعی در ایجاد همدلی و پیوند نسل‌ها دارند. عکس‌های فضاهای عمومی بیشتر از روایت رسمی دولتی پیروی می‌کند که در آن نگاهی ریاضی‌وار به جنگ حکم‌فرماست. در مقابل روایت مردمی از جنگ بیشتر در فضاهای شخصی وجود دارد که در بعضی مواقع هماهنگ با روایت رسمی نیست.

http://www.manzar-sj.com/article_89026_fe822ca59eac9e77e1f24154979af3fa.pdf

پژوهشکدۀ هنر، معماری و شهرسازی نظر منظر 2008-7446 11 47 2019 06 22 Urban Rivers and Resilience Thinking in the Face of Flood Disturbance, The Resilience Planning of the Kan River رودخانه‌های شهری و تفکر تاب‌آوری در برابر آشوب سیل، برنامه‌ریزی تاب‌آور رودخانۀ کن 60 73 89029 10.22034/manzar.2019.182617.1948 FA فرشاد بهرامی دانشگاه تهران، ایران. 0000-0001-8143-7842 آیدا آل هاشمی دانشگاه بین‌المللی امام خمینی، قزوین، ایران. حشمت‌الله متدین پردیس هنرهای زیبا، دانشگاه تهران، ایران. Journal Article 2019 04 22 Resilience, a new approach to environmental disturbances, has attracted the attention of landscape architects in recent decades. This approach is an appropriate alternative to rigorous engineering approaches and has been extensively used in different landscape projects around the world. The Kan river, the main river of Tehran, is still vulnerable to flood disturbance even though its infrastructures have been improved to control the flood. Rigid and one-dimensional approaches to flood control not only has failed to control flooding but also destroyed the ecological and structural infrastructures of rivers. This paper seeks to investigate how the environmental resilience approach can affect flood management in urban rivers. It mainly focuses on the role of resilience thinking and its potential contribution to the regularization of the Kan river in response to flood disturbance. To this purpose, in this paper, four successful projects in the world were examined to extract the principles and strategies of resilience in the face of the river flooding. Planning and strategies were proposed based on these principles and guidelines for this chaotic river. Time, trial, threshold, learning, and diversity as the principles and cut and fill as well as wetlands as the strategies were extracted from the projects to address the disturbance of the river. As a variety of disciplines play a key role in flood control, the necessity for multidisciplinary integrated approach and planning is much felt. The integration of principles and strategies, planning, and organization of the landscape lead to a comprehensive and multidisciplinary program. In other words, the Kan river planning management requires a multidisciplinary approach which addresses landscape and ecological issues. This comprehensive and multidisciplinary planning based on flood resilience can serve as a model for other urban rivers that are vulnerable to flood disturbance. تاب‌آوری به عنوان یک رویکرد نو در مواجهه با آشوب‌های محیطی در دهه‌های اخیر مورد توجه معماران منظر قرار گرفته است. این رویکرد که جایگزین مناسبی برای رویکردهای صلب و مهندسی تلقی میشود، در پروژه‌ها و طرح‌های گوناگون منظر در سراسر جهان مورد بهره‌برداری قرار گرفته است. رود کن به عنوان اصلی‌ترین رود شهری تهران، با وجود زیرساخت‌های مهار و کنترل سیل، همچنان در برابر این آشوب آسیب‌پذیر است. رویکردهای صلب و تک‌بعدی برای کنترل سیلاب، نه تنها آشوب سیل را کنترل نکرده، بلکه زیرساخت‌های اکولوژیکی و ساختاری آن را نابود ساخته است. در این راستا، این پژوهش در پی یافتن راه‌حل و پاسخی برای این سؤال است که رویکرد تاب‌آوری محیطی چگونه و تا چه میزان بر مدیریت آشوب سیل در رودخانه‌های شهری تأثیر‌گذار است؟ این نوشتار مشخصاً به نقش و تأثیر احتمالی استفاده از این تفکر در ساماندهی رودخانۀ کن تهران، در برابر سیلاب می‌پردازد. بر این اساس، این پژوهش با بررسی چهار پروژۀ موفق دنیا، اصول و راهکارهای تاب‌آوری در برابر سیلاب رودخانه‌ای را استخراج کرده و بر اساس این اصول و راهکارها، برنامه‌ریزی و راه‌حل‌هایی برای این رود آشوبناک ارائه داده است. زمان، آزمودن، آستانه، یادگیری و تنوع به عنوان اصول تاب‌آوری و صفه‌سازی در کران رود؛ و تالاب به عنوان راهکار برای مواجهه با مسئلۀ رود کن از این چهار پروژه استخراج شده‌اند. علاوه بر آن، به دلیل درگیر بودن رشته‌های مختلف در این موضوع نیاز به تعامل چندرشته‌ای و برنامه‌ریزی با دربرگیری رشته‌های مختلف است؛ در نتیجه، این اصول و راهکارها، برنامه‌ریزی و ساماندهی منظر رود کن را به سوی یک برنامۀ جامع و چندرشته‌ای سوق می‌دهند. به عبارتی دیگر، برنامه‌ریزی رود کن نیاز به یک رویکرد چندرشته‌ای با تأکید بر مسائل منظر و اکولوژیک دارد. این برنامه‌ریزی جامع و چندرشته‌ای که مبتنی بر تفکرات تاب‌آوری در برابر سیل است، می‌تواند به عنوان الگویی برای رودهای شهری دیگر که در برابر آشوب سیل آسیب‌پذیر هستند، قرار گیرد.

http://www.manzar-sj.com/article_89029_122996be32f510dcb5671404a97d2204.pdf