پژوهشکدۀ هنر، معماری و شهرسازی نظر منظر 2008-7446 18 75 2026 06 22 Reconstructing the Structure and Analyzing the Spatial Organization of the Historical Garden of Emadiyeh, on the Qara-Su Riverside in Kermanshah بازشناسی ساختار و تحلیل سازمان فضایی باغ تاریخی عمادیۀ کرمانشاه در ساحل رودخانۀ قره‌سو 6 25 245512 10.22034/manzar.2026.567969.2398 FA علی علائی گروه معماری، دانشکدۀ معماری و شهرسازی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران 0000-0003-1125-9117 مهدی میزانی گروه معماری، دانشکدۀ معماری و شهرسازی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران 0009-0008-5667-5775 شایان صفامهر گروه معماری، دانشکدۀ معماری و شهرسازی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران 0009-0003-2796-4707 Journal Article 2025 12 23 The Persian Garden (Bagh) is recognized as one of the types of historical gardens in the world. Historical Persian gardens display considerable diversity and have been constructed under different conditions and locations. Some of these gardens were established along riversides and adjacent to water bodies in order to benefit from their Garden Landscape. These historical gardens have been created since distant times across various geographical regions of Iran and its surrounding areas. One of these gardens, built in the late nineteenth century CE on the northern front of the Qara-Su River in Kermanshah, is the Emadiyeh Garden. This garden has now disappeared, and no physical trace of it remains; however, in this research, it is identified and analyzed for the first time. The reconstruction of this garden has been carried out through the examination of the oldest available aerial photographs, the iconographic comparison of remaining historical images from the past, a review of existing historical narratives about the garden, the comparison of geographical maps, and field visits to the garden’s site. Based on these sources, the plan of the garden has been drawn according to its actual scale and location. The reconstruction of the structure and the preparation of the plan of Emadiyeh Garden, through the analysis of the available documents, indicate that this garden, due to its exceptional location along the river front and its innovative design, despite its particular and distinctive function within the social and cultural context of the Qajar period, Kermanshah, represents a rare and highly significant example of Persian garden making. It presents a unique pattern of adjacency between a garden and a river, an example that has so far remained largely unnoticed and can be introduced as one of the diverse models of Persian garden design. The remarkable scale of the garden and the distinctive organization of functions within the domains of Andaruni (inner part) and Khalvat (private part) in this khani garden are among its prominent characteristics. Moreover, the notable location and design of the Throne Dais Pavilion (Shah neshin) of the garden on the coast of the Qara-Su River constitute a unique model in terms of landscape design and architectural composition. باغ ایرانی به‌عنوان یکی از انواع باغ‌های تاریخی جهان شناخته شده است. باغ‌های تاریخی ایرانی از گونه‌های متنوعی برخوردارند و در شرایط و موقعیت‌های مختلفی بنا شده‌اند. برخی از این باغ‌ها در کنار سواحل رودخانه‌ها و بسترهای آبی بنا شده‌اند تا از منظر آن‌ها نیز بهره‌مند شوند. این باغ‌های تاریخی از گذشتة دور در نقاط مختلف جغرافیای ایران و پیرامون آن ساخته شده‌اند. یکی از این باغ‌ها که در اواخر دوران قاجار در حاشیة شمالی ساحل رودخانة قره‌سو کرمانشاه بنا شده، باغ عمادیه است که درحال حاضر از بین رفته و اثری از آن برجا نمانده، ولی در این پژوهش قرار است برای نخستین‌بار بازشناسی و تحلیل شود. بازشناسی این باغ با تکیه بر قدیمی‌ترین عکس‌های هوایی، انطباق آیکونوگرافیک تصاویر تاریخی باقیمانده از گذشته، مرور روایت‌های تاریخی موجود از باغ، انطباق نقشه های جغرافیایی و بازدیدهای میدانی از محل باغ انجام شده و نقشة باغ بر مبنای این اطلاعات در اندازه و موقعیت واقعی آن ترسیم شده است. بازشناسی ساختار و تهیة نقشة باغ عمادیه با تحلیل مستندات موجود نشان داد که این باغ با موقعیت بی‌نظیر در کنار ساحل رودخانه و طرح بدیع آن، در عین کاربری خاص و متفاوتش در بستر اجتماعی و فرهنگی دوران قاجار کرمانشاه، نمونه‌ای کم‌نظیر و بسیار قابل توجه در باغ‌سازی ایرانی است. الگویی منحصربه‌فرد از همجواری باغ در کنار رودخانه، مصداق و شاهدی که تاکنون ازنظرها پنهان بوده است و می‌تواند به‌عنوان یکی از الگوهای متنوع باغ‌سازی ایرانی معرفی شود. وسعت مثال‌زدنی و سازماندهی خاص کاربری‌ها در عرصه‌های اندرون و خلوت این باغ خانی از ویژگی‌های بارز آن به شمار می‌رود. به‌علاوه، موقعیت و طراحی قابل توجه عمارت شاه‌نشین باغ در ساحل رودخانة قره‌سو، ازنظر منظرسازی و طراحی معماری، الگویی بی‌نظیر در نوع خود به حساب می‌آید. https://www.manzar-sj.com/article_245512_0544d58c65b05cde6898142f95ad4de3.pdf