پژوهشکدۀ هنر، معماری و شهرسازی نظر منظر 2008-7446 18 74 2026 03 21 From Industry to Community: The Process of Transforming an Industrial Area in France into an Ecoquartier (A Case Study of the Saint-Ouen Ecoquartier) از صنعت به جامعه؛ فرایند تحول یک منطقه صنعتی در فرانسه به یک محلۀ پایدار(واکاوی نمونه موردی محلۀ سنت‌اوئن) 78 91 242024 10.22034/manzar.2026.534758.2365 FA حمیده ابرقویی فرد آزمایشگاه تحولات فضا، آزمایشگاه معماری، شهر و شهرسازی، مدرسۀ ملی عالی معماری پاریس-لاویلت، پاریس، فرانسه 0000-0003-0528-9272 مایکل فنکر گروه معماری، دانشگاه دولاویلت، پاریس، فرانسه Journal Article 2025 07 15 Participatory approaches in urban design and management, particularly at the neighborhood scale, have attracted global attention since the mid-1970s. In France, resident participation in urban development projects has received particular emphasis through the national Ecoquartier program. Since 2009, numerous neighborhood development projects across France have been implemented under this designation. Achieving sustainable development goals has been closely linked to the provision of social housing, the development of public spaces, and the optimization of energy consumption. Four stages have been defined for the development of Ecoquartier projects: planning, delivery, lived experience, and evaluation. Despite a general consensus regarding the relative success of these projects, the nature and level of participatory design and management approaches remain unclear. In particular, the relationships among different stakeholders over time, and the ways in which they shape and reshape the production of space, require further clarification. More specifically, the role of public spaces, as one of the common instruments of participatory development in these projects, has remained to some extent unexplored. By examining the case study of Saint-Ouen, this research aims to clarify the relationship between participatory approaches throughout the process of designing and managing public spaces and the ways in which space is inhabited, allocated, used, and reproduced by the population for whom it is planned. Using a case study approach, data were collected and analyzed through interviews, field observations, and urban planning documents. In total, eight key stakeholders, along with a number of residents, were selected based on their roles and levels of involvement. The extracted themes were coded and categorized within the theoretical framework of participatory governance. Ecoquartier projects in France are initiatives that stem from the pursuit of realizing a national policy and ideal at the local scale. This creates logistical complexities that are a natural outcome of the multiplicity of stakeholders and the frameworks defining and controlling development. The realization of participation in these projects depends on transparent, continuous, and inclusive processes that incorporate residents’ voices from the earliest stages and remain adaptable to the inevitable contextual changes inherent in urban projects. Accordingly, participation in Ecoquartier projects is understood as an ongoing and multilayered process that requires continuous adaptation, genuine inclusion, and effective coordination among all stakeholders within a holistic framework. In the Saint-Ouen Ecoquartier, challenges such as socio-economic inequalities, logistical constraints, political orientations, and intrinsic project limitations have reduced the process to staged and episodic consultation rather than full participation. Consequently, partial participation has been achieved through development instruments such as social housing initiatives and neighborhood council meetings.  رویکردهای مشارکتی در طراحی و مدیریت شهری، به‌ویژه در سطح محله، از اواسط دهۀ 1970 توجه جهانی را به خود جلب کرده‌اند. در فرانسه، مشارکت ساکنان در پروژه‌های توسعۀ شهری ازطریق برنامۀ ملی «محلۀ پایدار» به شکل ویژه مورد توجه قرار گرفته است. از سال 2009، پروژه‌های توسعۀ محلۀ متعددی در سراسر فرانسه تحت این عنوان اجرا شده‌اند. دستیابی به اهداف توسعۀ پایدار به‌ویژه با به‌کارگیری مسکن اجتماعی، فضاهای عمومی و بهینه‌سازی مصرف انرژی مرتبط بوده است. چهار مرحلۀ تعریف‌شده برای توسعۀ پروژه‌های محلۀ پایدار عبارتند از: برنامه‌ریزی، تحویل، تجربه و ارزیابی. علی‌رغم اجماع عمومی دربارۀ موفقیت نسبی پروژه‌ها، نوع و سطح رویکردهای طراحی و مدیریت مشارکتی در ابهام باقی مانده است، به‌طوری که مسئلۀ روابط بین بازیگران مختلف در طول زمان و نحوۀ شکل‌دهی و تغییر شکل تولید فضا توسط آنها نیاز به توضیح بیشتری دارد. به‌طور خاص، نقش فضاهای عمومی به‌عنوان یکی از ابزارهای رایج توسعۀ مشارکتی در این پروژه‌ها تا حدودی ناشناخته مانده است. بدین ترتیب، این پژوهش به‌دنبال پاسخگویی به این پرسش‌ها است؛ شیوه‌های مدیریت مشارکتی محلۀ پایدار در فرانسه چیست؟ فرایند برنامه‌ریزی این پروژه‌ها چگونه بر وضعیت فعلی آنها تأثیر گذاشته است؟ ویژگی‌های فرایند برنامه‌ریزی مشارکتی و مشارکت ساکنان در محلۀ پایدار سنت‌اوئن چیست؟ این تحقیق با بررسی نمونه موردی سنت‌اوئن، قصد دارد ارتباط بین رویکرد مشارکتی در طول فرایند طراحی و مدیریت فضای عمومی و نحوۀ سکونت، تخصیص، استفاده و بازتولید فضا توسط جمعیتی که برای آنها برنامه‌ریزی شده است را روشن کند. در این پژوهش با روش مطالعه موردی، داده‌ها ازطریق مصاحبه، مشاهدۀ میدانی و اسناد شهری گردآوری و تحلیل شدند. در مجموع هشت ذی‌نفع اصلی و تعدادی از ساکنان براساس نقش و میزان درگیری انتخاب و مضامین استخراج‌شده با رویکرد کدگذاری و در چارچوب نظری حکمرانی مشارکتی دسته‌بندی شدند. پروژه‌های محلۀ پایدار در فرانسه ابتکاراتی هستند که از میل به تحقق یک ایده‌آل و سیاست ملی در مقیاس محلی سرچشمه می‌گیرند. این مسئلۀ پیچیدگی‌های لجستیکی ایجاد می‌کند که نتیجۀ طبیعی تعدد ذی‌نفعان و طرح‌های تعریف و کنترل توسعه است. تحقق مشارکت در این پروژه‌ها به فرایندهای شفاف، مستمر و فراگیری بستگی دارد که صدای ساکنان را از مراحل اولیه در بر‌گیرد و با تحولات غیرقابل‌اجتناب زمینه در پروژه‌های شهری قابل‌تطبیق باشد. بر این اساس، فرایند مشارکت در پروژه‌های محلۀ پایدار، به‌عنوان یک فرایند مداوم و چندلایه درک می‌شود که نیازمند سازگاری مداوم، شمول واقعی و هماهنگی مؤثر بین همۀ ذی‌نفعان در چارچوبی کل‌نگر است. در محلۀ پایدار سنت‌اوئن، چالش‌هایی مانند نابرابری‌های اجتماعی-اقتصادی، محدودیت‌های لجستیکی، جهت‌گیری‌های سیاسی و محدودیت‎‌‌های ذاتی پروژه، طرح را بیش از آنکه مشارکتی باشد به مشورتِ مرحله‌ای و مقطعی فروکاست داده‌اند. بدین ترتیب، مشارکت جزئی از خلال ابزارهای توسعه‌ نظیر مسکن اجتماعی و یا جلسات شورای محله، تحقق نسبی ممکن شده است. http://www.manzar-sj.com/article_242024_bffac903715b0bef293a7e30e6a71ac5.pdf